Biha Kappa v2.p135
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p135
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p135.1
4496. āyariya-uvajjhāe, kāūṇaṃ sesagāṇa kāyavvaṃ | upparavāḍī māsiga, madarahie tiṇṇi ya thutīo || sabase pahale ācārya aura upādhyāya kā kṛtikarma kara paścāt śeṣa sādhuoṃ kā kṛtikarma karanā cāhie| utparipāṭī se vaṃdanā karane para laghumāsa kā prāyaścitta ātā hai| vaṃdanaka madarahita hokara denā cāhie| aṃta meṃ tīna stutiyāṃ kahanī cāhie|
4497. jā ducarimo tti tā hoi vaṃdaṇaṃ tīrie paḍikkamaṇe | āiṇṇaṃ puṇa tinhaṃ, gurussa duṇhaṃ ca devasi || pratikramaṇa pūrā hone ke paścāt aṃtima do sādhu śeṣa raheṃ taba taka sabhī ko vaṃdanā karanī cāhie, phira kṣāmaṇaka denā cāhie| yaha vidhi caudaha pūrvadhara, daśapūrvadhara ādi ke kāla meṃ thī| vartamāna meṃ pūrva ācāryoṃ dvārā ācīrṇa yaha vidhi hai - tīna ko vaṃdanaka denā cāhie - eka guru aura śeṣa bace do paryāya jyeṣṭha sādhuoṃ ko| yaha daivasika rātrika vidhi hai| 4498. dhii- saṃghayaṇādīṇaṃ, merāhāṇiṃ ca jāṇiuṃ therā|
seha-agītaṭṭhā vi ya, ṭhavaṇā āiṇṇakappassa || śiṣya ne pūchāmaulika vidhi ko badalane kī kyā āvaśyakatā hai? ācārya ne kahā- dhṛti, saṃhanana ādi tathā maryādāhāni ko jānakara sthavira śaikṣa tathā agītārtha muniyoṃ ke lie ācīrṇakalpa kī sthāpanā karate haiṃ| 4499.asaḍheṇa samāiṇṇaṃ, jaṃ katthai kāraṇe asāvajjaṃ |
ṇa ṇivāriyamaṇṇehiṃ ya, bahumaṇumayametamāiṇṇaṃ || jo ācārya aśaṭhabhāva se kisī bhī kāraṇavaśa (puṣṭālaṃbana se) asāvadya pravṛtti kā ācaraṇa karatā hai aura jo dūsaroṃ se nivārita nahīṃ hai tathā jo bahujana dvārā anumata hai, vaha ācīrṇa kahalātā hai| vaha mānya hotā hai| 4500.viyaḍaṇa paccakkhāṇe, sue ya rādīṇigā vi hu kariṃti |
majjhille na karitī, so ceva karei tesiṃ tu || ālocanā tathā pratikramaṇa ke samaya tathā śrutadāna ādi rānika muni bhī avamarātnika ācārya ko vaṃdanā karate haiṃ| kiṃtu madhya meṃ jo kṣāmaṇakavaṃdanaka hai, vaha nahīṃ karate| ācārya hī una rātnikoṃ kā karate haiṃ|
4501. thuimaṃgalammi gaṇiṇā, uccārite sesagā thutī beṃti |
pamhumerasāraṇa, viṇayo ya ṇa pheḍito evaṃ || jaba gaṇī stutimaṃgala kā uccāraṇa kara lete haiṃ taba śeṣa sādhu stuti bolate haiṃ| phira muni gurucaraṇoṃ meṃ baiṭha jāte haiṃ| yadi maryādā - sāmācārī śiṣya bhūla gae hoṃ to guru usakī smṛti karāte haiṃ| guru ke upapāta meṃ baiṭhane se śiṣyoṃ kā vinaya ko bhī tyakta nahīṃ hotā |
v2.p135.2
463
4502. annesiṃ gacchāṇaṃ, uvasaṃpannāṇa vaṃdaṇaṃ
tahiyaṃ |
bahumāṇa tassa vayaṇaṃ, ome vā''loyaṇā bhaṇiyā || anyānya gacchoṃ ke ācārya sūtrārtha ke nimitta kisī avamarātnika ācārya ke pāsa upasaṃpanna hote haiṃ to madhyama vandanaka avamarātnika ko karanā cāhie tathā āgata rātnika ācārya ko usa avamarātnika ācārya kā vacanoṃ ke dvārā bahumāna karate hue kahanā cāhie- ye hamāre pūjya haiṃ, guṇādhika haiṃ ādi| avamarātnika ācārya ālocanā de| yaha bhagavān ne kahā hai|
4503. seḍhīṭhāṇaṭhiyāṇaṃ, kitikammaṃ bāhirāṇa bhayitavvaṃ |
sutta - Stthajāṇaeṇaṃ kāyavvaṃ āṇupuvvī || saṃyamaśreṇī ke sthānoṃ meṃ sthita muniyoṃ kā kṛtikarma karanā cāhie| jo saṃyamaśreṇī ke sthānoṃ se bāhya haiṃ unakā kṛtikarma vikalpanīya hai | sūtrārtha ke jñātā arthāt gītārtha muni ko anupūrvī (gāthā 4545) se kṛtikarma karanā cāhie| 4504. seḍhīṭhāṇaṭhiyāṇaṃ, kitikammaṃ seḍhi icchimo gāuṃ |
- tamhā khalu seḍhīe, kāyavva parūvaṇā iṇamo || śiṣya kahatā hai - saṃyamaśreṇī sthāna meṃ sthita sādhuoṃ kā kṛtikarma karanā cāhie, yaha jo āpane kahā, hama sabase pahale usa śreṇī ko jānanā cāhate haiṃ| ācārya kahate haiṃisalie hameṃ śreṇī kī prarūpaṇā karanī cāhie| vaha yaha hai4505. puvvaṃ carittaseḍhīṭhiyassa pacchāṭhieṇa kāyavvaṃ |
so puṇa tullacaritto, havijja ūṇo va ahio vā || pahale jo sāmāyika saṃyama yā chedopasthāpanīya saṃyama meṃ sthita hai usakā kṛtikarma paścātvartī saṃyamasthita muni ko karanā cāhie| saṃyamaśreṇī meṃ pūrvasthita muni paścāt sthita muni kī apekṣā se tulyacaritravālā athavā nyūna yā adhika ho sakatā hai|
4506.nicchayao dunneyaṃ, ko bhāve kammi vaṭṭaī samaṇo |
vavahārao ya kīras, jo puvvaṭhio carittammi || niścayapūrvaka yaha jānanā kaṭhina hai ki kauna śramaṇa kisa bhāva arthāt cāritra ke adhyavasāya meṃ vartana kara rahā hai, to phira kṛtikarma kā ādhāra kyā hai? ācārya kahate haiṃvyavahāranaya ko svīkāra kara cāritra meṃ jo pahale sthita hai usako kṛtikarma kiyā jātā hai|
4507. vavahāro vihu balavaṃ, jaṃ chaumatthaṃ pi vaṃdaī arihā |
jā hoi aṇābhinno, jāṇaṃto dhammayaṃ eyaṃ || vyavahāra bhī bahuta balavān hotā hai| arhat arthāt kevalī bhī chadmastha guru ādi ko vaṃdanā karate haiṃ| praśna hotā hai ki ve kaba taka vaṃdanā karate haiṃ ? jaba taka ve kevalī ke rūpa meṃ