Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v2.p157

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p157

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v2.p157.1

= 485 tīsarā uddeśaka 4708.bāvīsa labhati ee, paḍicchao jati ya tamabhidhāraṃtī| abhidhāramaṇabhidhāre, ṇāyamaṇātetare ṇa labhe|| mātā se saṃbaṃdhita cāra jana-mātā, pitā, bhrātā, bhaginī| pitā se saṃbaṃdhita cāra jana-pitā, mātā, bhrātā, bhaginī| mātā se saṃbaṃdhita do jana-putra aura putrī| bhaginī kā apatya-bhāneja aura bhānejī-ye do jana| putra kā apatya-pautra aura pautrī| putrī kā apatya-dauhitra aura dauhitrī| ye sāre solaha hote haiṃ-4+4+2+2+2+2-16| inameṃ chaha jana anantaravallī ke milāne para bāvīsa hote haiṃ| yadi ye bāvīsa jana pratīcchaka kī abhidhāraṇā karate haiṃ to usako ye sāre prāpta hote haiṃ| yadi ye abhidhāraṇā nahīṃ karate haiṃ to sāre ācārya ke ābhāvya hote haiṃ| inase itara cāhe abhidhāraṇā karate haiṃ yā nahīṃ karate, ve cāhe jñātaka hoṃ yā ajñātaka | pratīcchaka ko prāpta nahīṃ hote| 4709.nāyagamaṇāyagā puṇa, sīse abhidhāramaṇabhidhāre ya| dokkhara-kharadiṭṭhatā, savve vi bhavaṃti āyarie|| jo śiṣya ke jñātaka athavā ajñātaka haiṃ, ve śiṣya kī abhidhāraṇā karate haiṃ yā nahīṃ karate, phira bhī ve saba ācārya ke ābhāvya hote haiṃ, śiṣya ke nahīṃ| yahāṃ vyakṣara-kharadṛṣṭānta vaktavya hai| 'dāseṇa me kharo kīo, dāso vi me kharo vi me|' 4710.puvvuppannagilāṇe, asaṃtharate ya caugurū chaṇhaṃ|

v2.p157.2

vayamāṇa ege saṃghāḍae ya chappete ṇa labhaṃti|| eka gāṃva meṃ gaccha sthita hai| eka muni glāna ho gayā| usakī praticaryā meṃ aneka sādhu vyāpta haiṃ| sabhī bhikṣā ke lie na jā pāne se pūrī bhikṣā nahīṃ āī| aisī sthiti meṃ eka śaikṣa ā gayā| muni glāna kārya meṃ vyāpta the ataḥ śaikṣa kī sārasaṃbhāla nahīṃ kara pāe| isīlie bhagavān ne kahā-aisī sthiti meṃ śaikṣa ko dīkṣita nahīṃ karanā cāhie| dīkṣita karane para caturguru kā prāyaścitta ātā hai| ataḥ ve chaha prakāroṃ meṃ se kisī eka prakāra se use anya ācārya ke pāsa bheja dete haiṃ| ve use muṃḍita kara akele ko athavā sādhuoṃ ke sātha bhejate haiṃ| ye tīna prakāra muṃḍita śaikṣa ke hote haiṃ| amuṃḍita ke bhī ye hī tīna hote haiṃ| ye chahoṃ usa śaikṣa ko prāpta nahīṃ hote| jinake pāsa vaha śaikṣa bhejā jātā hai, usī ācārya kā vaha ābhāvya hotā hai| 4711.āyariya-gilāṇe gurugā, sehassā akaraṇammi caulahugā| paritāvaṇaṇipphaṇṇaṃ, duhato bhaṃge ya mūlaṃ tu|| śaikṣa ko pravrajyā dekara usakī vaiyāvṛtya meṃ vyasta hokara ācārya aura glāna kī vaiyāvṛtya nahīṃ karate haiṃ to caturguru kā prāyaścitta ātā hai| yadi śaikṣa kī vaiyāvṛtya nahīṃ kī jātī hai to caturlaghu kā prāyaścitta hai| paritāpanā niṣpanna prāyaścitta pṛthak ātā hai| yadi śaikṣa kā unniṣkramaṇa hotā hai yā glāna kā maraṇa ho jātā hai ye do bhaṃga haiṃ| inake hone para mūla . prāyaścitta hai| 4712.saṃtharamāṇe pacchā, jāyaṃ gahite va paccha gelannaṃ |

v2.p157.3

apavvaie pavvaie, saṃghāḍege va vayamāṇe|| gaccha meṃ glāna hai, paraṃtu āgār̤ha glāna nahīṃ hai to ve muni śaikṣa ko pravrajita karate haiṃ kyoṃki ve śaikṣa aura ācārya donoṃ kī vaiyāvṛtya kara sakate haiṃ| ve saba kā saṃstaraṇa kara sakate haiṃ| paścāt āgār̤ha glānatva ho gayā| usakī sevā meṃ jo sādhu the ve bhikṣā ke lie nahīṃ jā pāte the| jo jāte ve bhī sabake lie paryāpta nahīṃ lā sakate the| pahale glānatva nahīṃ thā| pravrajita karane ke paścāt glānatva ho gayā| use chaha prakāroṃ se bheja denā cāhie-1. apravrajitamuṃḍita 2. pravrajita-muṃḍita 3. ina donoṃ ke tīna-tīna prakāra haiṃ-saṃghāṭaka ke sātha, eka sādhu ke sātha, vayamāṇa-ekākī ko bheje| 4713.nāgāḍhaṃ pauṇissai, acireṇaṃ taṃ ca jāyamāgāḍhaṃ| sehaṃ vaṭṭāveuṃ, ṇa taraṃti gilāṇakiccaṃ ca| pahale anāgāda glānatva thā| śaikṣa ā gayā| saṃtoṃ ne socā yaha glāna muni śīghra svastha ho jāegā| śaikṣa ko pravrajita kara diyā| glāna āgār̤ha ho gayā| sādhu śaikṣa ko saṃbhālane tathā glānakṛtya karane meṃ asamartha ho gae| 4714.apaḍicchaṇetaresiṃ, jaṃ sehaviyāvaḍā u pāvaṃti|

v2.p157.4

taṃ ceva puvvabhaṇiyaṃ, paritāvaṇa-sehabhaṃgāi| jinake pāsa śaikṣa bhejā gayā, yadi ve use svīkāra nahīṃ karate, unako caturguru kā prāyaścitta ātā hai| jo śaikṣavyāpṛta haiṃ unako bhī vahī prāyaścitta hai tathā jo pūrvakathita paritāpanā, śaikṣabhaṃgādi doṣa samūha bhī yahāṃ prāsa hotā hai| śaikṣa vaiyāvṛtya ke abhāva meṃ palāyana kara jātā hai, glāna praticaryā na hone ke kāraṇa paritapta hotā hai| 4715.saṃkhaḍie vā aṭṭhā, amuṃḍiyaṃ muṃḍiyaṃ va pesaṃtī| vayamāṇe ega saṃghāḍae ya chappee na labhaṃti|| muṃḍita athavā amuṃḍita śaikṣa ko bhī saṃkhar̤ī ke lie bhejate haiṃ| vahāṃ bhī 'vayamāṇī' arthāt ekākī ko bhejane para athavā eka saṃghāṭaka ke sātha yā chaha prakāra se bhejane para bhī vaha unakā ābhāvya nahīṃ hotā| 4716.hohiṃti ṇavaggāī, āvāha-vivāha-pavvayamahādī| sehassa ya sāgāriyaṃ, vidāhiti mā va pesiṃti||