Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v2.p162

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p162

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v2.p162.1

4756.kāūṇamasāgarie, paḍiyaraṇā''hāra jāva avaraṇhe| 4761.sāvikkhetara ṇaṭe, emeva ya hoi uvahigahaṇaṃ pi| emeva ya uvahissa vi, asuṇṇa sedhāi dūre ya|| paccāgaesu gahaṇaṃ, bhuṃjati diṇṇevamaḍhe vi|| vṛṣabha muni jaba pratiśraya kī pratyupekṣaṇā karate haiṃ taba usa yadi par̤ausī ādi ne sāpekṣarūpa se arthāt punaḥ lauṭane āhāra ke dravya ko asāgārika pradeśa meṃ ekatrita kara usakī kī bhāvanā se palāyana kiyā hai yā nirapekṣarūpa se to donoṃ meṃ praticaraṇā–saṃrakṣaṇā aparāhna taka karate haiṃ| upadhi kī bhī| āhāra aura upadhi ke grahaṇa kī yahī vidhi hai| sāpekṣarūpa se praticaraṇā karate haiṃ| use bhī aśūnya sthāna meṃ rakhate haiṃ| śaikṣa gae hue jaba lauṭa āte haiṃ taba unake dvārā datta yā anujñāta muniyoṃ ko donoṃ prakāra ke dravyoṃ se dūra rakhate haiṃ| kā ve bhoga karate haiṃ| jo nirapekṣarūpa se gae haiṃ, unake āhāra 4757.vocchijjaī mamattaṃ, pareṇa tesiṃ ca teṇa jati kajja| kā nirvivādarūpa se paribhoga karate haiṃ| arthajāta kā bhī isī giṇhatā vi visuddhā, jati vi ṇa vocchijjatī bhāvo|| prakāra grahaṇa karate haiṃ| aparāhna ke paścāt pathikoṃ kā āhāra ke prati mamatva 4762.pāuggamaṇuṇṇaviyaṃ, jati maṇṇasi evamatipasaṃgo tti| vyavacchinna ho jātā hai| yadi sādhuoṃ ko usa āhāra

v2.p162.2

āurabhesajjuvamā, taha saṃjamasāhagaṃ jaṃ tu|| se prayojana ho aura ve use lete haiṃ to ve śuddha haiṃ| yadyapi praśna hai-sādhuoṃ ke lie prāyogya kī anujñāpanā hotī usa āhāra se unakā bhāva vyavacchinna nahīṃ hotā hai, phira hai, yadi tuma aisā mānate ho to arthajāta aprāyogya hai aura bhī aparāhna ke paścāt usako grahaṇa karane meṃ koī doṣa usa arthajāta ko grahaṇa karanā atiprasaṃga hogā| bhāṣyakāra nahīṃ hai| kahate haiṃ arthajāta ekāntataḥ aprāyogya nahīṃ hai, kyoṃki yahāṃ 4758.avvocchinne bhāve, cirāgayāṇaṃ pi taṃ payaṃsiṃti| ātura-rogī aura bheṣaja kī upamā dī jātī hai| jaise kisī paṇṇavaṇamaṇicchaṃte, kappaṃ tu kareṃti paribhutte|| roga meṃ jo auṣadhi pratiṣiddha hai, vahī anya avasthā meṃ upadhi tīna dina pūrṇa hone ke bāda grahaṇa karate haiṃ, kyoṃki anujñāpita hotī hai, isī prakāra puṣṭakāraṇa ke abhāva meṃ usa avadhi meṃ usake prati mamatva miṭa jātā hai| yadi pathikoṃ arthajāta pratiṣiddha hotā hai, parantu durbhikṣa ādi meṃ saṃyama kā kā vastroṃ ke prati bhāva vyavacchinna na hone para ve usakī sādhaka hone ke kāraṇa anujñāta hotā hai| gaveṣaṇā karate hue āte haiṃ| cirakāla se āe hue una pathikoṃ se vatthūsu avvāvaḍesu avvogaḍesu ko muni ve vastra dikhāte haiṃ aura unase kahate haiṃ-hamane ye vastra le lie haiṃ| āpa unakī anujñā deṃ| yadi anujñā dete haiṃ to aparapariggahiesu amarapariggahiesu acchā hai, anyathā unakā paribhoga karane ke kāraṇa kalpa kara sacceva oggahassa puvvāṇuṇṇavaṇā unheṃ de dete haiṃ|

v2.p162.3

ciṭṭhai-ahālaṃdamavi oggahe| 4759.pacconiyattapuṭṭhā, karādi dāeṃti ettha ṇaṃ pedhe| (sūtra 30) darisiṃti apicchaṃte, ko pucchati keṇa ṭhaviyaṃ ca|| upāśraya meṃ gire hue apane arthajāta kī gaveṣaṇā karate hue 4763.gihiuggahasāmijaḍhe, iti eso uggaho samakkhāto| pathika lauṭa kara āte haiṃ aura sādhuoṃ se pūchate haiṃ| taba muni sāmijaḍhe ajaḍhe vā, ayamaṇṇo hoi āraṃbho|| hātha ke iśāre se batāte hue kahate haiṃ yahāṃ dekho| yadi ve nahīṃ svāmī dvārā parityakta jo gṛhastha saṃbaṃdhī avagraha hai, dekhate haiṃ to muni svayaṃ unheṃ dikhāte haiṃ| yadi ve pūche ki yahāṃ yaha avagraha samākhyāta hai| prastuta sūtra meṃ svāmī dvārā kisane rakhā to unase kahe-kauna pūchatā hai? kisane rakhā hai? tyakta yā atyakta avagraha hotā hai| yahī prastuta sūtra kā hama nahīṃ jānate| āraṃbha hai| 4760.bhaḍamāibhayā ṇadve, gahiyā-'gahiesu tesu sajjhādī| 4764.khittaṃ vatthu setuṃ, ketuṃ sāhāraṇaṃ ca patteyaṃ | giṇhaṃti asaṃcaiyaṃ, saṃcaiyaṃ vā asaṃtharaṇe|| avvāvaḍamavvoaḍamaparamamarapariggahe ceva|| rājapuruṣoṃ ke bhaya se palāyana kara gae śayyātara par̤ausī kṣetra (khulī jamīna), vāstu-gṛha| kṣetra ke do prakāra haiṃādi tathā ṛṇadātā aura ṛṇī ke ghara se asaṃcayika setu aura ketu| jo kṣetra arahaṭṭa se sīṃcā jātā hai vaha hai setu āhāra-dahī, ghṛta ādi muni lete haiṃ aura yadi vaha aparyāpta aura jo varṣājala se niṣpanna hotā hai vaha hai keta| kṣetra aura ho to saṃcayika-miṭhāī ādi bhī lete haiṃ| ,

v2.p162.4

gṛha-donoṃ do-do prakāra ke haiṃ-sādhāraṇa aura pratyeka|' 1. sādhāraṇaṃ-bahūnāṃ sāmānyam| pratyeka-ekasvāmikam| (vṛ. pṛ. 1280)

Linked texts (1)