Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v2.p168

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p168

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v2.p168.1

banākara dūsarā dvāra kara lenā cāhie| madhya meṃ kuḍya kī sthiti na ho to kaṭaka yā cilimilikā kā prayoga kare| una donoṃ ke pārśva meṃ eka aura sthavira muni aura dūsarī ora kṣullikā sādhviyāṃ hotī haiṃ|
4815. dāraduyassa tu asatī, majjhe dārassa kaḍaga puttī vā | ṇikkhama-pavesavelā, sasa6 piṃḍeṇa sasaha piṃḍeṇa sajjhāto || do dvāra na hoṃ to madhya meṃ kaṭaka yā cilimilikā bāṃdhakara do vibhāga kara le| yadi vasati saṃkīrṇa ho aura yaha vibhāga nahīṃ kiyā jā sakatā to eka sātha praveśa aura nirgamana kā varjana karate haiṃ| nirgamana karate samaya eka sātha svādhyāya karate haiṃ|
4816. aṃtammi va majjhammi va,
taruṇī taruṇā ya savyabāhirato | majjhe majjhima dherī,
khuḍḍī khuḍḍā ya therā ya || jo taruṇa sādhviyāṃ haiṃ ve anta meṃ yā madhya meṃ hotī haiṃ| taruṇa sādhuoṃ ko sarvataḥ bāhya rakhanā cāhie| madhya meṃ madhyama, sthavira aura kṣullikā sādhviyāṃ hotī haiṃ| phira kṣullaka aura sthavira sādhu hote haiṃ| 4817. patteya samaṇa vikkhiya
purisā itthī ya savve ekatthā | pacchaṇṇa kaḍaga cilimiṇi,
majjhe vasabhā ya matteṇaṃ || yadi pratyeka arthāt strīvarjita-sādhviyoṃ se varjita śramaṇa tathā śākya ādi hoṃ aura ve saba ekatra eka vasati meṃ rahate hoṃ aura pravrajita striyāṃ bhī ekatra rahatī hoṃ to sādhusādhviyāṃ pracchanna pradeśa meṃ rahe| pracchanna pradeśa ke abhāva meṃ kaṭaka yā cilimilikā bīca meṃ bāṃdhe aura kāyikī ke lie mātraka kā prayoga kare|
4818. pacchanna asati niṇḍama,
boḍiya bhicchuya asoya soyā ya
paradava bahugādī,
garahā ya saaṃtaraṃ ekko || pracchanna pradeśa ke abhāva meṃ nihnava ke vahāṃ, usake abhāva meṃ boṭikoṃ ke vahāṃ yā bhikṣuka ke vahāṃ yā aśaucavādī yā śaucavādī ke yahāṃ rahe| vahāṃ rahate hue śauca ādi kārya meṃ pracura pānī kā upayoga kare, kamaḍhaka meṃ bhojana kare| śaucavādī gāṃ na kare vaisā ācaraṇa kare sāntara baiṭhakara bhojana kare| eka kṣullaka muni kamaḍhakoṃ kā kalpa karatā hai|

v2.p168.2

bṛhatkalpabhāṣyam
4819. pāsaṃḍīpurisāṇaṃ, pāsaṃḍitthīṇa vā vi pattege| pāsaṃḍitthi pumāṇaṃ va ekkato hotimā jayaṇā || pāḍī puruṣa tathā pāṣaṃḍī striyāṃ alaga-alaga sthita haiṃ, tathā donoṃ eka sātha sthita hoṃ to yaha yatanā hai| 4820. je jaha asoyavādī sādhammī vā vi jattha tahiṃ vāso |
ṇihuyā ya juddhakāle, ṇa vuggaho ṇeva sajjhāo || jo aśaucavādī hote haiṃ, jo sādharmika hote haiṃ, unake sātha sādhu raheṃ | yuddha ke samaya donoṃ pakṣa nirvyāpāra hote haiṃ| svapakṣa ke sātha na vigraha kare aura na svādhyāya kare |
4821. taṃ ceva puvvabhaṇitaṃ, patteyaṃ dissamāṇe kuruyā ya| thaṃḍilla sukkha harie, pavāyapāse padesesu || sthaṃḍila kī yatanā- pahale kathita ( gāthā 419 ) kī bhāṃti hai| prathama sthaṃḍila kī prāpti na hone para śeṣa sthaṃḍiloṃ meṃ jāte samaya pratyeka muni mātraka grahaṇa kare aura sāgārika ke dekhate hue kurukuca (śaucakriyā ādi) kare| śuṣka tṛṇa ho vahāṃ vyutsarjana kare| usake abhāva meṃ harita para bhī vyutsarga kiyā jā sakatā hai| prapāpa, garttā ādi ke pārśva meṃ yā yatra-tatra pradeśa meṃ vyutsarga kare |
4822. paḍhamāsaha amaṇuṇṇetarāṇa mihiyāṇa vā vi ālogaṃ |
patteyamatta kurukuya, davaṃ ca paraṃ hitthesuṃ || 4823. teṇa paraṃ purisāṇaṃ, asoyavādīṇa vacca āvātaṃ |
itthī - napuṃsakesu vi, parammuho kurukuyā seva || prathama lakṣaṇavāle sthaṃḍila ke abhāva meṃ athavā vahāṃ vyāghāta hone para muni dūsare prakāra ke sthaṃḍila arthāt anāpāta-saṃloka meṃ jāe| puruṣoṃ kā saṃloka ho, vahāṃ jāe aura ācamana ādi yatanāpūrvaka kare| pratyeka muni pātra lekara jāe aura ḍagalakoṃ se pramārjana na kare aura ācamana ke paścāt kurukuca (miṭṭī se hātha dhonā) kare | 'trividhe pratyekaṃ dvividho bhedaḥ - isakā tātparya hai ki parapakṣa tīna prakāra kā hai puruṣa strī, napuṃsaka pratyeka ke do-do prakāra haiṃ- śaucavādī aśīcavādī athavā śrāvaka, aśrāvaka athavā tīna prakāra sthavira, madhyama, taruṇa athavā prākṛta, kauṭumbika, daṃḍika| ye puruṣoṃ ke bheda haiṃ| isī prakāra strī, napuṃsaka ke bhī bheda jñātavya haiṃ|
3
sāmānya puruṣāloka vāle sthaṃḍila ke abhāva meṃ aśaucavādī puruṣāloka vāle sthaṃḍila meṃ jāe| isake bhī abhāva meṃ strī napuṃsakāloka vāle sthaṃḍila meṃ jāe| vahāṃ vaha parāmukha baiṭhe aura kurukuca ādi kī pūrvavat yatanā kare|

v2.p168.3

.

Linked texts (1)