Biha Kappa v2.p170
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p170
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p170.1
4834. suṇamāṇā vi na suṇimo,
sajjhāya-jjhāṇa niccamāuttā |
sāvannaṃ soūṇa vi,
ṇa hunbhā''ikkhi jatiṇo || hama sadā svādhyāya - dhyāna meṃ līna rahate haiṃ ataḥ vārttāoṃ ko sunate hue bhī nahīṃ sunate| sāvadya bātoṃ ko sunakara bhī muni unheṃ batā nahīṃ sakate|
( muni kānoṃ se bahuta sunatā hai, āṃkhoṃ se bahuta kucha dekhatā hai| kintu sārā dekhā huā yā sunā huā vaha bhikṣu kisī ko kaha nahīṃ sakatā, vaha na kahe|) 4835. bhattaṭṭaṇamāloe, mottūṇaṃ saṃkitāī ṭhāṇāī |
saccitte paḍisedho, atigamaṇaṃ divāṇaṃ || bhaktārthana arthāt bhojana prakāśa meṃ hotā hai| jo śaṃkita sthāna hoṃ vahāṃ bhojana na kare| jo sacitta arthāt śaikṣa pravrajyā lenā cāhe use pravrajita na kare| āte samaya dvārapāla ne jinako dekhā hai unakā hī atigamana- praveśa hotā hai| 4836. sāvaga-saṇṇidvāṇe, otavitekatara itara bhattaṅkaṃ | tesa'satī āloe, vaḍḍaga kuruyādi sa cceva || jahāṃ śrāvaka aura śrāvikā - donoṃ sādhu sāmācārī kuśala hām̐ vahāṃ bhojana kare| unake abhāva meṃ eka bhī kuśala ho to vahāṃ bhojana kare| eka bhī yadi khedajña na ho to akheda śrāvakoṃ ke samakṣa bhī bhojana le| unake abhāva meṃ aṭavī meṃ, āloka meṃ, aśaṃkanīya pradeśa meṃ bhojana kare| vaḍḍaga aura kurukuca ādi meṃ yahī yatanā hai|
4837. bhattayi bāhāḍā, puṇaravi ghettuṃ atiṃti pajjattaṃ |
aṇusadvī dāradve, aṇṇo va'satīya jaṃ aṃtaṃ || isa prakāra bhaktapāna paryāpta grahaṇa kara bhojana kara lene ke paścāt 'vāhāḍita' - bhuktanyūnabhājana vāle ve muni nagara meṃ praveśa karate haiṃ| dvārapāla yadi bhojana māṃgatā hai to use anuśiṣṭi de| yadi anya koī detā hai to usakā niṣedha na kare | usake abhāva meṃ jo anta prānta ho use de | 4838. ruddhe vocchinne vā dāraḍe do vi kāraṇaṃ dīve
iharā cāriyasaṃkā, akālaokhaṃdamādīsu || dvāra ruddha ho yā vyavacchinna ho to sādhu dvārapāla ke āge donoṃ ābhyantara aura bāhya kāraṇoṃ ko batāte haiṃ| yadi nahīṃ batāte haiṃ to cārikā kī āśaṃkā ho sakatī hai tathā akāla aura ghāṭī ādi se saṃbaṃdhita cārikā kī āśaṃkā hotī hai| 4839. bāhiṃ tu vasiukāmaṃ, atiṇeṃtī pellaṇā aṇecchate |
gurugā parājaya jaye, bitiyaṃ ruddhe va vocchiṇṇe || bāhara nirgata koī sādhu socatā hai maiṃ mukta ho gayā, aba
v2.p170.2
bṛhatkalpabhāṣyam
maiṃ bāhara hī raha jāūṃ | use dūsarā muni kahatā hai - aisā karanā hameṃ nahīṃ kalpatā ve usa muni ko prerita kara yā balāt nagara meṃ praveśa karāte haiṃ| kadācit abhyantara rahane vāloṃ kī parājaya aura bāhara vāloṃ kī vijaya ho jāe to āśaṃkā ke kāraṇa prastāradoṣa - vināśa ho sakatā hai| usakā apavāda pada yaha hai - bāhara nirgata muniyoṃ ke lie yadi nagara ke sāre dvāra avaruddha hoṃ yā vyavacchinna hoṃ to vahāṃ rahanā śuddha
hai |
se gāmaṃsi vā jāva sannivesaṃsi vā kappas niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā savvao samaṃtā sakosaṃ joyaṇaṃ oggahaṃ ogiṇhittāṇaṃ ciṭṭhittae pariharittae |
-tti bemi || (sūtra 34)
4840. gāmāiyāṇa
tesiṃ,
uggahaparimāṇajāṇaṇāsuttaṃ | kālassa va parimāṇaṃ, vuttaṃ ihavaṃ tu khettassa || anantara sūtrokta grāma ādi kā kitanā avagraha hotā hai| yaha jñāpita karane ke lie prastuta sūtra kā prāraṃbha huā hai| pūrva sūtroṃ meṃ kāla kā parimāṇa batāyā gayā hai| prastuta sūtra meṃ kṣetra kā parimāṇa kathita hai|
4841. uḍumahe tiriyaṃ pi ya, sakosagaṃ hoi savvato khetaṃ | iṃdapadamāiesuṃ, chaddisi sesesa cau paṃca || ūrdhva diśā, adhodiśā aura tiryak diśā meṃ cāroṃ ora se sakrośa yojana kṣetra kā avagraha hotā hai | indrapada arthāt ajāgrapadagiri ke cāroṃ ora grāma haiṃ| una madhyama śreṇī vāle grāma meṃ sthita muniyoṃ ke chahoṃ diśāoṃ meṃ kṣetra hotā hai| śeṣa parvatoṃ ke cāra yā pāṃca diśāoṃ meṃ sakrośa yojana kṣetra avarāha hotā hai|
4842. egaṃ va do va tinni va, disā akosaṃ tu savvato vā vi|
savvatto tu akose, aggujjāṇāo jā khettaṃ || eka, do, tīna diśāoṃ meṃ parvata ādi ke vyāghāta se cāroṃ ora se akrośa kṣetra avagraha hotā hai| vahāṃ sarvataḥ akrośa gata grāma ādi meṃ grāmodyāna taka kṣetra hotā hai, usase āge akṣetra hotā hai|
4843. saṃjama - āyavirāhaṇa, jattha bhave deha - uvahiteṇā vā | taṃ khalu ṇa hoi khettaṃ ugdheyavvaṃ ca kiṃ tattha || jahāṃ grāma ādi meṃ saṃyamavirādhanā aura ātmavirādhanā hotī hai, jahāṃ śarīra stena aura upadhi stena hote haiṃ, vaha kṣetra
v2.p170.3
.
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit