Biha Kappa v2.p180
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p180
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p180.1
=bṛhatkalpabhāṣyam ko rākha meṃ milākara unakā pariṣṭhāpana kare| pānaka kā sacitta strīrūpa hotā hai| pratiśraya meṃ jo strī ātī hai vaha pariṣṭhāpana yatanāpūrvaka kare, gār̤hatara paritapta upāśraya kī āgantuka hotī hai| bhūmī meṃ chiṭakāva kare yā pyāsa se abhibhūta deha kā siṃcana 4917.āliṃgaṇādī paḍisevaṇaṃ vā, kare| koī pratyanīka kucha maṃtra ādi kare to usake upaśamana da8 sacittāṇamacedaṇe vā| ke lie aśivapraśamanī pratimā kā nirmāṇa kare| prasūti ke saddehi rūvehi ya iṃdhito tū, praśamana ke lie kṣāra kā prakṣepaṇa kare| sella kā artha mohaggi saṃdippati hīṇasatte|| hai-bālamaya sindūra| vahāṃ kṣāra kā kṣepaṇa karanā cāhie| sacitta-sacetana striyoṃ ke āliṃgana ādi tathā 4911.kammaṃ asaṃkiliṭuṃ, evamiyaṃ vaṇṇiyaṃ samāseṇaṃ| pratisevanā ko dekhakara athavā acetana striyoṃ ke rūpoṃ ko kammaṃ tu saṃkiliṭuṃ, vocchāmi ahāṇupuvvīe|| dekhakara athavā pratisevyamāna striyoṃ ke śabdoṃ ko sunakara, isa prakāra yaha asaṃkliṣṭa hastakarma saṃkṣepa meṃ varṇita hai| una śabdoṃ aura rūpoṃ se kāmavāsanā ke lie prajvalita hokara aba yathānupūrvī saṃkliṣṭa hastakarma kahūṃgā| kisī śaktihīna muni ke mohāgni pradīpta ho jātī hai| taba 4912.vasahīe doseṇaṃ, daṭṭ sarituṃ va puvvabhuttāī| aneka doṣa utpanna hote haiṃ| __ etehiṃ saṃkiliṭuṃ, tamahaṃ vocchaṃ samāseṇaṃ|| 4918.kotūhalaṃ ca gamaṇaṃ, siṃgāre kuḍḍachiddakaraṇe ya|
v2.p180.2
vasati ko doṣa se, yā striyoṃ ke āliṃgana ādi ko didve pariṇaya karaṇe, bhikkhuṇo mūlaṃ duve itare|| dekhakara yā pūrvabhukta bhogoṃ kā smaraṇa kara utpanna hone vālā usake mana meṃ kutūhala utpanna hotā hai ki nikaṭatā se hastakarma saṃkliṣṭa hotā hai| vaha maiṃ saṃkṣepa meṃ kahūṃgā| dekheṃ, taba vaha usa ora gamana karatā hai athavā śṛṃgārayukta gīta 4913.duviho vasahīdoso, vittharadoso ya rūvadoso ya| gāne vālī ke nikaṭa jātā hai yā bhīta meṃ chidrakara usase duviho ya rūvadoso, itthigata ṇapuṃsato ceva|| dekhatā hai| dekha kara vaha muni bhī usa bhāva meṃ pariṇata hokara vasatidoṣa do prakāra kā hotā hai-vistara doṣa aura 'maiṃ bhī aisā karūṃ' yaha socakara vaha āliṃgana ādi karatā rūpadoṣa| rūpadoṣa ke do prakāra haiṃ-strīrūpagata aura napuṃsaka hai| usa muni ko 'mūla' taka prāyaścitta prāpta hotā hai tathā 'do rūpagata| itara' arthāt upādhyāya aura ācārya ko kramaśaḥ anavasthāpya 4914.ekkekko so duviho, saccitto khalu taheva accitto|| aura pārāṃcika taka prāyaścitta ātā hai| accitto vi ya duviho, tatthagatā''gaṃtuo ceva|| 4919.lahuto lahugā gurugā, chammāsā cheda mūla dugameva| ina donoṃ ke do-do prakāra haiṃ-sacitta aura acitta| acitta didvai ya gahaṇamādī, puvvuttā pacchakammaṃ ca|| bhī do prakāra kā hai-tatragata aura āgaṃtuka| vahāṃ jākara sunane para māsalaghu, kutūhala hone para 4915.kaṭe putthe citte, daṃtovala maṭṭiyaṃ va tatthagataṃ| māsaguru, vahāṃ jāne para caturlaghu, śrṛṃgāra sunane para caturguru,
v2.p180.3
emeva ya. āgaṃtuṃ, pālittaya beṭṭiyā javaṇe|| bhīṃta meṃ chidra karane para ṣaḍlaghu, chidra se dekhane para ṣaḍguru, jo strī kī pratimā kāṣṭhagata, pustagata, athavā citragata tadbhāva pariṇata hone para cheda, āliṃgana ādi karane para hotī hai athavā jisa vasati meṃ strīpratimā dantamaya, mūla-yaha bhikṣu ke lie prāyaścitta hai| upādhyāya ke māsaguru upalamaya yā mṛttikāmaya hotī hai vaha tatragata hai| isī prakāra se prāraṃbha hokara anavasthāpya taka jātā hai| ācārya ke āgaṃtuka hotī hai| yahāṃ pādalipta ācārya kṛta rājakanyā kā caturlaghu se pārāṃcika taka prāyaścitta jātā hai| ārakṣika dṛṣṭāṃta hai| yavana deśa meṃ isa prakāra ke strīrūpa pracuratā se dvārā dekhe jāne para grahaṇa-ākarṣaṇa ādi pūrvokta doṣa tathā hote the| āliṃgana ādi karate samaya pratimā ṭūṭa sakatī hai| usase 4916.paḍivesiga-ekvaghare, sacittarūvaṃ tu hoti tatthagayaṃ| paścātkarma doṣa hotā hai| suṇṇamasuṇṇaghare vā, emeva ya hoti āgaṃtuṃ|| 4920.appo ya gaccho mahatī ya sālā, par̤ausī ke ghara meṃ athavā ekagṛha meṃ arthāt kāraṇavaśa eka nikāraṇe te ya tahiṃ ṭhitā u| hī upāśraya meṃ rahane para jo strīrūpa dikhatā hai vaha tatragata kajje ṭhitā vā jataṇāe hīṇā, sacittarūpa hai| athavā śūnyagṛha yā aśūnyagṛha meṃ jo strī kā pāvaṃti dosaṃ jataṇā imā tū|| rūpa dikhatā hai vaha bhī tatragata hotā hai| isī prakāra āgaṃtuka eka choṭā gaccha bar̤e pratiśraya meṃ raha rahā hai| sādhu vahāṃ 1. dṛṣṭānta ke lie dekheṃ kathā pariśiṣṭa, naṃ. 105|
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit