Biha Kappa v2.p211
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p211
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p211.1
cauthā uddeśaka 539 5219.rāyā ya khaṃtiyāe, vaṇi mahilāe kulā kuṭuṃbimmi| samudra yātrā meṃ gayā| samudra ke madhya pravahaṇa ṭūṭa gayā| vaṇik dīve ya paṃcasele, aṃdhalaga suvaṇṇakāre ya|| samudra meṃ mara gayā| vaṇik patnī eka phalaka ke sahāre eka rājā kī svamātā meṃ anurakti-yaha vedamūr̤ha kā dṛṣṭāṃta hai| dvīpa meṃ gaī| putra kā prasava kiyā| putra bar̤ā huā| vaha usake vaṇik dvārā apanī bhāryā ko na pahacāna pānā dravyamūr̤ha, sātha bhoga bhogane lagī| use vyudgrāhita kara diyā| senāpati aura mahattara-donoṃ kuṭumbioṃ ke kula sādṛśyamūr̤ha, kālāntara meṃ anya potavaṇik vahāṃ āe| use samajhāyā| dvīpajāta puruṣa, paṃcaśaila, aṃdhalaka aura svarṇakāra-ye cāroṃ aisā vyakti aprajñāpanīya hotā hai| vyudgrāhaṇāmūr̤ha ke dṛṣṭāṃta haiṃ| inakā vistāra āge kī 5224.pubbiṃ vuggāhiyā keī, ṇarā paṃḍiyamāṇiṇo| gāthāoṃ meṃ| ṇicchaṃti kāraṇaṃ kiṃcī, dīvajāte jahā nare|| 5220.bālassa acchiroge, sāgāriya devi saṃphuse tusiṇī| pahale vyudgrāhita paṃḍitamānī loga kucha bhī kāraṇa sunanā ubhaya ciyatta'bhisege, ṇa ṭhāti vutto vi maṃtīhiṃ|| nahīṃ cāhate jaise dvīpa meṃ utpanna manuṣya| 5221.choḍhūṇa'ṇāhamaḍayaṃ, jhāmittu gharaṃ patimmi u pautthe| 5225.caṃpā aṇaṃgaseṇo, paṃca'cchara thera ṇayaṇa duma valae| dhutta haraṇujjha pati aṭṭhi gaṃga kahite ya saddahaṇā|| vihapāsa ṇayaṇa sāvaga, iṃgiṇimaraṇe ya uvavāto|| 5222.seṇāvatissa sariso,
v2.p211.2
caṃpā nagarī meṃ anaṃgasena nāma kā svarṇakāra rahatā thā| vaha vaṇito gāmillato ṇio palliṃ| paṃcaśaila dvīpa vāstavya apsarāoṃ se vyudgrāhita| sthavira ṇāhaṃ ti raṇapisāī, dvārā vahāṃ le jāyā gayā| druma-vaṭavṛkṣa| sthavira kā valaya meṃ ghare vi daḍḍo tti ṇecchaṃti|| maraṇa| bhāraṇḍapakṣiyoṃ dvārā le jāyā jānā| śrāvaka dvārā bālaka rājakumāra anaṃga akṣiroga se pīr̤ita thā| vaha iṃginīmaraṇa svīkāra| paṃcaśailadvīpa meṃ upapāta| niraṃtara rotā thā| eka bāra rānī ne usakī jananendriya kā 5226.aṃdhalagabhatta patthiva, sparśa kiyā aura usane ronā baṃda kara diyā| donoṃ rānī aura kimiccha sejja'ṇṇa dhutta vaṃcaṇatā| kumāra ke lie viṣaya sevana prītikara thā| vaha bālaka māṃ ke aṃdhalabhatto deso, sātha pratisevanā karane lagā| maṃtriyoṃ dvārā kahane para bhī vaha pavvayasaṃghāḍaṇā haraṇā|| uparata nahīṃ huā|
v2.p211.3
koī pārthiva aṃdhabhakta thā| vaha dūsarā jo kucha cāhatā pati ke prasthita hone para patnī ne ghara ko jalākara, usameṃ usako śayyā anna ādi kā dāna karatā thā| eka dhūrta ne eka anātha vyakti ke śava ko nikṣipta kara diyā| eka dhūrta usako ṭhagane kī buddhi se kahā-eka aṃdhalabhakta deśa hai| vyakti ne usakā apaharaṇa kara gaṃgātaṭa para calā gayā| pati maiṃ vahāṃ tumako le jāūṃgā| yaha kahakara eka parvata para ghara āyā| jale hue ghara ko dekhā| socā, patnī jalakara mara unako ekatrita kiyā| paraspara eka-dūsare kā hātha pakar̤ākara gaī hai| usane usa dagdha anātha vyakti kī haḍḍiyoṃ ko patnī _vahāṃ unako ghumāyā| phira vaha unake dhana kā haraṇa kara kī haḍḍiyāṃ māna unheṃ ekatrita kara gaṃgā meṃ pravāhita karane le bhāga gayā| gayā| patnī ne seṭha ko pahacāna liyā| pūrī bāta batāne para 5227.lobheṇa moragāṇaṃ, bhaccaga! chejjejja mā hu te kannā| seṭha ko viśvāsa|
v2.p211.4
chādemi ṇaṃ taṃbeṇaṃ, jati pattiyase ṇa logassa|| senāpati ke sadṛśa gāṃva kā mahattara| donoṃ meṃ saṃgrāma| cora eka svarṇakāra ne eka garība ādamī ke kānoṃ meṃ asalī ne senāpati ko māra ḍālā| coroṃ ne mahattara ko cora senāpati svarṇa ke kuṃḍala dekhe| lobhāviṣṭa ho vaha usase bolāmānakara pallī meṃ le gae| mahattara ne kahā-maiṃ cora senāpati bhāgineya! kuṃḍaloṃ ke lobha se koī tumhāre kāna na kāṭa le| nahīṃ hūṃ| coroṃ ne socā-yaha raṇapiśācakī hai| mahattara ghara yadi tuma logoṃ para viśvāsa na karo to maiṃ ina kuṃḍaloṃ ko gayā| ghara vāloṃ ne bhī vaha 'mara gayā' yaha socakara use tāṃbe-pītala se ācchādita kara detā hūṃ| svīkāra nahīṃ kiyā| 5228.jo itthaṃ bhūtattho, tamahaṃ jāṇe kalāyamāmo ya| 5223.potavivattī āvaṇṇasatta phalaeṇa gāhiyā dīvaṃ| vuggāhito na jāṇati, hitaehiṃ hitaṃ pi bhaṇṇaṃto|| sutajamma vaḍḍi bhogā, buggāhaṇa ṇāvavaṇiyā''yā| yahāṃ jo yathārtha hai usako maiṃ tathā merā kalāda-svarṇakāraeka potavaṇik apanī garbhiṇī patnī ko sātha lekara hama donoṃ jānate haiṃ| kintu yaha vyakti jo svarṇakāra se 1-3. pūre kathānaka ke lie dekheṃ kathā pariśiṣṭa, naṃ. 125-127|
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit