Biha Kappa v2.p230
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p230
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p230.1
5405.sasahāyaavatteṇaṃ, khette vi uvaṭṭhiyaṃ tu saccittaṃ| uddiṣṭa kiyā thā, usī ko par̤hatā huo prathama varṣa meṃ jo daliyaṃ ṇāuṃ baṃdhati, ubhayamamattaṭṭhayā taṃ vā|| prāpta karatā hai vaha kālagata ācārya kā ābhāvya hotā hai| sasahāyaka eka avyakta sacitta śaikṣa parakṣetra meṃ upasthita yaha eka vibhāga hai| paścāt uddiṣṭa kī vācanā dete hue prathama huā| vaha pūrvācārya aura kṣetrika sādhuoṃ kā ābhāvya hotā varṣa meṃ jo prāpta hotā hai vaha pravācaka kā hotā hai| yaha dūsarā hai| phira bhī usako 'dalika' arthāt medhāvī aura ācāryapada vibhāga hai| yogya jānakara apane śiṣyatva ke rūpa meṃ sthāpita karatā hai| 5410.puvvaṃ pacchuddiḍhe, paḍicchae jaṃ tu hoi saccittaṃ| sādhu-sādhviyoṃ-donoṃ kā usake prati mamatva bhāva hai athavā saṃvaccharammi bitie, taṃ savvaṃ pavāyayaṃtassa|| jo pratīcchaka āyā hai, vaha bhī grahaṇa-dhāraṇā meṃ samartha hai pratīcchaka pūrvoddiṣṭa par̤he yā paścād uddiṣṭa par̤he, use jo to use bhī svaśiṣya ke rūpa meṃ sthāpita karatā hai- sacitta ādi kā lābha hotā hai, vaha dūsare varṣa meṃ pravācaka kā yaha mānya hai| hotā hai| yaha tīsarā vibhāga hai| 5406.āyarie kālagate, pariyaṭṭai taṃ gaṇaṃ ca so ceva| 5411.puvvaṃ pacchuddiṣṭe, sīsammi ya jaṃ tu hoi saccittaṃ| - coeti ya apaḍhaṃte, imā u tahiṃ maggaṇā hoi| saṃvaccharammi paḍhame, taṃ savvaṃ gurussa ābhavai||
v2.p230.2
jisa śaikṣa aura pratīcchaka ko śiṣyarūpa se svīkāra śiṣya pūrvoddiṣṭa yā paścāt uddiṣṭa par̤hatā huā sacitta kiyā hai ve hī ācārya ke kālagata hone para usa gaṇa ko ādi jo kucha prāpta karatā huā pahale varṣa meṃ, vaha sārā guru svayaṃ calāte haiṃ| gaṇa ke jo sādhu śruta nahīṃ par̤hate unheṃ preraṇā kā ābhāvya hotā hai| dete haiṃ| yadi preraṇā dene para bhī nahīṃ par̤hate to isa ābhavad 5412.puvvuddi tassā, pacchuṭṭhi pavāyayaṃtassa| vyavahāra kī mārgaṇā hotī hai| saṃvaccharammi bitie, sīsammi u jaṃ tu saccittaṃ|| 5407.sāhāraṇaṃ tu paḍhame, jo śiṣya pūrvoddiṣṭa par̤ha rahā hai to dūsare varṣa meṃ sacita bitie khittammi tatiya suha-dukkhe|| ādi kālagata ācārya kā ābhāvya hotā hai| paścād uddiṣṭa aṇahijjaṃte sīse, par̤hane vāle śiṣya kā sacitta ādi lābha pravācaka kā sese ekkārasa vibhāgā|| ābhāvya hotā hai| ācārya ke kālagata hone ke prathama varṣa meṃ jo lābha hotā 5413.puvvaṃ pacchuddiḍhe, sīsammi ya jaṃ tu hoi saccittaṃ| hai vaha sādhāraṇa hotā hai, sabake hotā hai| dūsare varṣa meṃ jo
v2.p230.3
saṃvaccharammi tatie, taṃ savvaṃ pavāyayaṃtassa|| kṣetropasaṃpanna ko lābha hotā hai vaha jo nahīṃ par̤hate unakā hotā tīsare varṣa meṃ pūrvoddiṣṭa yā paścād uddiṣṭa par̤hane vāle hai| tīsare varṣa meṃ jo sukha-duḥkha upasaṃpanna ko prāpta hotā hai, śiṣya dvārā prāpta sacitta ādi pravācaka kā hotā hai| yaha vaha unakā hotā hai aura cauthe varṣa meṃ kālagata ācārya ke jo sātavāṃ vibhāga hai| nahīṃ par̤hane vāle śiṣya haiṃ unheṃ kucha nahīṃ milatā tathā śeṣa jo 5414.puvvuddiḍhe tassā, pacchuddiḍhe pavāyayaṃtassa| par̤hane vāle haiṃ unake gyāraha vibhāga haiṃ| saṃvaccharammi paḍhame, sissiṇie jaṃ tu saccittaṃ|| 5408.khettovasaṃpayāe, bāvīsaṃ saṃthuyā ya mittā ya| jo śiṣyā pūrvoddiṣṭa par̤hatī hai, prathama varṣa meṃ prāpta suha-dukkha mittavajjā, cautthae nālabaddhāiṃ|| sacittādi kālagata ācārya kā ābhāvya hotā hai| yaha śiṣya ne pūchā-kṣetropasaṃpanna aura sukha-duḥkhopasaṃpanna ko āṭhavāṃ vibhāga hai| paścād uddiṣṭa par̤hane vālī śiṣyā dvārā kyā milatā hai? ācārya kahate haiṃ-'kṣetropasaṃpadā se upasaṃpanna prāpta sacitta ādi pravācaka kā ābhāvya hotā hai| yaha nauvāṃ vyakti ko anantara aura paraṃparāvallī baddha mātā-pitā ādi vibhāga hai| bāvīsa puruṣa prāpta hote haiṃ| tathā pūrva-paścād saṃstuta aura 5415.puvvaṃ pacchuddidve, sissiṇie jaṃtu hoi saccittaṃ| mitra prāpta hote haiṃ| sukha-duḥkhopasaṃpanna ko mitravarṇya ye sāre
v2.p230.4
saṃvaccharammi bīe, taṃ savvaṃ pavāyayaṃtassa|| milate haiṃ| cauthā arthāt śrutasaṃpanna kevala bāvīsa nālabaddha ko pūrvoddiṣṭa athavā paścād uddiṣṭa par̤hane vālī śiṣyā kā prāpta karatā hai|' sacittādi kā lābha, dūsare varṣa meṃ, pravācaka kā hotā hai| yaha 5409.puvvuddive tassā, pacchuddiḍhe pavāyayaṃtassa| dasavāṃ vibhāga hai| saṃvaccharammi paḍhame, paḍicchae jaṃ tu saccittaṃ|| 5416.puvvaṃ pacchuddive, paḍicchigā jaṃ tu hoti saccittaṃ| jīvita avasthā meṃ ācārya ne pratīcchaka ko jo śruta saṃvaccharammi paḍhame, taṃ savvaṃ pavāyayaṃtassa||
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit