Biha Kappa v2.p236
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p236
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p236.1
564 5453.saṃbhogo vi hu tihiṃ kāraṇehiṃ nāṇaṭṭha dasaṇa caritte| saṃkamaṇe caubhaṃgo, paḍhamo gacchammi sīyaṃte|| saṃbhoga (eka maṃḍalī meṃ bhojana karanā) bhī tīna kāraṇoṃ se hotā hai-jñāna ke lie, darśana ke lie tathā cāritra ke lie| gaṇa se saṃkramaṇa kī vidhi pūrvokta hī hai| cāritra ke lie upasaṃpanna kī caturbhaṃgī hotī hai 1. gaccha anutsāhita hotā hai, ācārya nahīṃ| 2. ācārya anutsāhita hotā hai, gaccha nahīṃ| 3. donoṃ anutsāhita hote haiṃ| 4. donoṃ anutsāhita nahīṃ hote| (yahāṃ caraṇa-karaṇa kī kriyāoṃ meṃ anutsāhita honā hai|) yahāṃ prathama bhaṃga gaccha anutsāhita hotā hai, yaha mānanā cāhie| 5454.paḍileha diyatuaṭṭaṇa, nikkhiva ādāṇa viṇaya sajjhāe| āloga-ṭhavaṇa-bhattaṭṭha-bhāsa paḍala-sejjātarāīsu || gaccha ke sādhu pratyupekṣaṇa vidhipūrvaka tathā kāla meṃ nahīṃ karate, binā kāraṇa dina meṃ sote haiṃ, daṃḍa ādi lene-rakhane meṃ pratyupekṣaṇa nahīṃ karate, vinaya aura svādhyāya nahīṃ karate, sāta prakāra ke āloka kā prayoga (oghani. gāthā 463) nahīṃ karate, sthāpanā kuloṃ kī sthāpanā nahīṃ karate, bhaktārtha-maṃḍalī meṃ bhojana nahīṃ karate, sāvadha bhāṣā bolate haiṃ, paṭala meṃ lāyā huā khāte haiṃ, śayyātara kā piṃḍa khāte haiṃ, udgama ādi aśuddha piṃḍa kā bhoga karate haiṃ| 5455.coyāvei ya guruṇā, visīyamāṇaṃ gaṇaṃ sayaṃ vā vi| ___ āyariyaṃ sīyaṃtaṃ, sayaṃ gaṇeṇaṃ ca coyāve||
v2.p236.2
gaṇa yadi cāritra kī kriyāoṃ meṃ viṣādagrasta hotā hai to guru usako preraṇā dete haiṃ athavā svayaṃ gaccha prerita ho jātā hai| ācārya yadi viṣāda pāte haiṃ to gaccha athavā svayaṃ kī preraṇā se viṣāda miṭa jātā hai| yaha pahale tathā dūsare bhaṃga kī bāta hai| 5456.dunni vi visīyamāṇe, sayaṃ va je vā tahiṃ na sīyaṃti| ṭhāṇaṃ ṭhāṇā''sajja u, aṇulomāīhiṃ coeti|| tīsare bhaṃga ke anusāra jahāṃ gaccha aura ācārya-donoṃ sāmācārī pālana meṃ anutsāhita hote haiṃ, vahāṃ svayaṃ prerita hote haiṃ athavā jo sāmācārī kī pālanā karate haiṃ, unase prerita hote haiṃ| nodanā-yogya pātra ko pākara anuloma ādi yogya vacanoṃ se nodanā karate haiṃ| 5457.bhaṇamāṇe bhaṇāviṃte, ayāṇamāṇammi pakkho ukkoso| lajjāe paṃca tinni va, tuha kiṃ ti va pariṇaya vivego|| gaccha yā ācārya ko athavā donoṃ ko anutsāhita dekhakara svayaṃ kahatā huā yā anya sādhuoṃ ke dvārā kahalātā huā vahāṃ rahatā hai| jahāṃ yaha nahīṃ jānatā ki ye prerita kie jāne para bhī udyama nahīṃ kareṃge, vahāṃ utkṛṣṭataḥ eka pakṣa rahe| guru ko anutsāhita dekhakara lajjā yā gaurava se jānatā huā bhī paraṃca yā tīna dina taka kucha bhī na kahane para bhī śuddha hai| yadi guru yā gaccha kahe ki tumheṃ kyā? hama anutsāhita haiṃ to hama usakā phala bhogeṃge| unakā bhāva isa prakāra pariṇata hone para unakā vivekaparityāga kara denā cāhie| 5458.saṃviggavihārāo, saṃviggā dunni ejja annayare|
v2.p236.3
āloiyammi suddho, tivihovahimaggaṇā navariṃ|| saṃvignavihārī gaccha se do saṃvigna muni-gītārtha aura agītārtha vilaga ho jāte haiṃ aura donoṃ meṃ se koī eka muni punaḥ gaccha meṃ ātā hai to jisa dina se vaha usa gaccha se vilaga huā ho, usa dina se sārī ālocanā karatā hai to vaha śuddha hai| usa samaya trividha upadhi kī mārgaṇā karanī cāhie| 5459.gīyamagīto gīte, appaḍibaddhe na hoi uvaghāto| avigīyassa vi evaṃ, jeṇa sutā ohanijjuttī|| vaha saṃvigna muni gītārtha yā agītārtha ho sakatā hai| yadi gītārtha muni vajikā ādi meṃ apratibaddha hokara āyā hai to usake na upadhi kā upaghāta hotā hai aura na prāyaścitta ātā hai| jisa agītārtha ne oghaniyukti sunī hai, usake lie bhī yahī vidhi hai| 5460.gīyāṇa vimissāṇa va, duṇha vayaṃtāṇa vaiyamāīsu| paḍibajjhaṃtāṇaṃ pi hu, uvahi ṇa hamme ṇa vā''ruvaṇā|| gītārtha aura gītārtha vimiśra-donoṃ jāte hue vajikā ādi meṃ pratibaddha hone para bhī unakī upadhi kā hanana nahīṃ kiyā jātā tathā unako āropaṇā prāyaścitta bhī nahīṃ ātā| 5461.āgaṃtumahāgaḍayaṃ, vatthavvaahākaḍassa asaīe| meliṃti majjhimehiṃ, mā gāravakāraṇamagīe|| gītārtha yā agītārtha ke tīna prakāra kī upadhi hotī haiyathākṛta, alpaparikarmā aura saparikarmā| vahāṃ vāstavya muniyoṃ ke pāsa yathākṛta upadhi nahīṃ hai, alpaparikarmā upadhi hai to usa madhyama upadhi ke sātha yathākṛta upadhi milā lete haiṃ| yadi na milāeṃ to agītārtha ke lie vaha gaurava kā nimitta bana jātā hai|
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit