Biha Kappa v2.p243
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p243
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p243.1
cauthā uddeśaka
prathama diśā meṃ bhī vyāghāta na ho isalie tīna sthaṃḍiloṃ kī pratyupekṣā - gāṃva ke nikaṭa, madhya meṃ tathā dūra karanī cāhie ye vyāghāta ho sakate haiṃ usa pradeśa ko koī kheta banā de, pānī se āplāvita ho jāe, hariyālī ho jāe, prāṇiyoṃ se saṃsakta ho jāe, gāṃva ujar̤a jāe, athavā sārtha ādi ākara vahāṃ raha jāe|
5508. esaṇapellaṇa jogāṇa va hāṇī bhiṇṇa māsakappo vā |
bhattovadhīabhāve, iti dosā teṇa paḍhamammi || aisī sthiti meṃ anna-pāna ādi kā lābha na hone para eṣaṇā kī preraṇā karanī hotī hai, anyathā yogoṃ kīāvaśyaka pravṛttiyoṃ kī hāni hotī hai, māsakalpa bhinna ho jātā hai| bhakta tathā upadhi ke abhāva meṃ ye doṣa hote haiṃ ataḥ prathama digbhāga meṃ mahāsthaṃḍila kī pratyupekṣā karanī cāhie| 5509. emeva sesivāsu vi, tumaṃtumā kalaha bheda maraṇaṃ vā |
jaṃ pāvaṃti suvihiyā, gaṇāhivo pāvihiti taṃ tu || isī prakāra śeṣa diśāoṃ meṃ jo doṣa kahe gae haiṃ, jaisekalaha, tū-tū-maiṃ-maiṃ, gaṇabheva, maraṇa ādi jo suvihita muni pāte haiṃ, vaha sārā gaṇādhipati bhī prāpta kareṃge| 5510. vitvārā ''yāmeṇaṃ, jaṃ vatthaṃ labbhatī samatiregaṃ |
cokkha sutigaṃ ca setaṃ, uvakkamaṭṭhā dharetavvaṃ || śava pracchādana kā vastra r̤hāī hātha caur̤ā aura cāra hātha laṃbā yā kucha aura laṃbā-caur̤ā jo prāpta ho vaha le| vaha vastra sāpha, sugaṃdhita tathā sapheda ho | mṛtyu ke samaya meṃ kāma āne vālā aisā vastra gaccha meṃ rakhanā cāhie|
5511. atthuraṇaṭṭhā egaṃ, biiyaṃ choḍhumuvariṃ ghaṇaṃ baṃdhe| ukkosayaraṃ uvariṃ, baṃdhādīchādaṇaṭṭhā ||
gaṇanā ke ādhāra para ve vastra tīna hote haiṃ eka vastra mṛtaka ke nīce bichāyā jātā hai| dūsarā vastra mṛtaka ko ḍhaṃka kara ḍore se kasa kara bāṃdhā jātā hai aura tīsarā utkṛṣṭatara vastra sabase ūpara, baṃdhanoṃ ko ācchādita karane ke lie, sthāpita kiyā jātā hai| isa prakāra jaghanyataḥ tīna vastra aura utkṛṣṭataḥ gaccha ke anupāta meṃ adhika bhī rakhe jā sakate haiṃ|
5512. etesiṃ ammahaṇe, cauguru divasammi vaṇṇiyā dosā | rattiṃ ca paḍhicchate, gurugā uṭṭhāṇamādīyā || isa prakāra ke vastroṃ kā grahaṇa na karane para caturguru prāyaścitta hai| dina meṃ śava ko malina vastroṃ meṃ lapeṭa kara le jāne para doṣa kahe jā cuke haiṃ| ina doṣoṃ ke bhaya se yadi rātrī kī pratīkṣā kī jātī hai to isameṃ caturguruka tathā utthāna ādi doṣa hote haiṃ|
v2.p243.2
571
5513. unjhāie avaṇṇo, duviha niyatī ya mahalaksaṇāṇaṃ |
tamhā tu ahata kasiṇaṃ, dhareṃti pakkhassa paḍilehā || malina aura kucela vastroṃ se śava ko ācchādita karane para logoṃ meṃ avarṇavāda phailatā hai malinavastroṃ ko dekhakara do prakāra kī nivṛtti hotī hai-samyaktva grahaṇa karane vāle tathā pravrajyā grahaṇa karane vāle pratinivartita ho jāte haiṃ| isalie ahata nayā tathā kṛtsna pramāṇopeta vastra sadā rakhanā cāhie tathā pakṣa meṃ eka bāra usakī pratyupekṣā karanī cāhie| 5514. āsukkāra gilāṇe, paccakkhāe va āṇupuvvīe |
divasassa va rattīi va, egatare hojja'vakkamaṇaṃ || koī muni āśukkāra - ākasmika yā śīghra maraṇa ko prāpta hotā hai, koī glānatva ke kāraṇa, koī ānupūrvī kramaśaḥ śarīra parikarma ke dvārā bhakta kā pratyākhyāna kara dina meṃ yā rāta meṃ kisī eka kāla meṃ apakramaṇa - maraṇa ko prāpta hotā hai|
5515. eva ya kālagayammiṃ, muṇiṇā sutta 'tthagahitasāreṇaṃ |
na visāto gaṃtavvo, kātavva vidhīya vosiraṇaṃ || isa prakāra kālagata hone para sūtrārtha kā sāra grahaṇa karane vālā muni viṣāda se grasta na ho| kintu kālagata muni kā vidhipūrvaka utsarga kare|
5516. āyario gīto vā, jo va kaḍāī tahiṃ bhave sāhū |
kāyavvo akhilavihī, na tu soga bhayā va sītejjā || vahāṃ ācārya, gītārthaṃ yā anya sādhu jo isa prakāra ke kārya meṃ kṛtakaraṇa ho, nipuṇa ho, vaha sārī vidhi ko saṃpanna kare| śoka yā bhaya se vidhi ke vidhāna meṃ pramāda na kare | 5517. savve vi maraṇadhammā, saṃsārī teṇa kāsi mā sogaṃ |
jaṃ cappaṇo va hohiti, kiṃ tattha bhayaṃ paragayammi || sabhī saṃsārī jīva maraṇadharmā haiṃ, isalie śoka nahīṃ karanā cāhie| mṛtyu svayaṃ kī bhī hogī to phira para kī mṛtyu para kaunasā bhaya ?
5518. jaṃ velaṃ kālagato, nikkāraṇa kāraṇe bhave nirodho
jaggaṇa baṃdhaṇa chedaṇa, etaṃ tu vihiṃ tahiṃ kujjā || jisa belā meṃ mṛtyu ghaṭita huī hai usī samaya usakā niṣkāśana kara denā cāhie koī kāraṇa ho to usakā nirodha bhī kiyā jā sakatā hai jāgaraṇa, baṃdhana aura chedanayaha sārī vidhi taba karanī cāhie| 5519. hima- teṇa sāvayabhayā, pihitā dārā mahāṇiṇādo vā |
ṭhavaṇā niyagā va tahiṃ, āyariya mahātavassī vā || yadi rātrī meṃ bahuta himapāta ho rahā ho athavā rāta atyaṃta ṭhaṃḍī ho, coroṃ kā yā śvāpadoṃ kā bhaya ho, nagara ke dvāra baṃda
v2.p243.3
.
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit