Biha Kappa v2.p284
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p284
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p284.1
5868.asivādiehiṃ tu tahiṃ paviṭṭhā, 5873.saṃsajjimammi dese, mattaga sukkha paḍilehaṇā uvariṃ| saṃsajjimāiṃ parivajjayaṃti| ___evaṃ tāva aṇuṇhe, uṇhe kusaṇaṃ ca uvariṃ tu|| bhūiṭṭhasaṃsajjimadavvalaṃbhe, saṃsajima deśa meṃ śuṣka piṃḍa mātraka meṃ lekara geṇhatuvāeṇa imeṇa juttā| usakī pratyupekṣā kare aura use pratigraha ke ūpara ḍāla de| aśiva ādi kāraṇoṃ se saṃsaktadeśa meṃ praviṣṭa hone para yaha anuṣṇa kī vidhi hai| uṣṇa kūra yā kusaṇa ho vaha saṃsajima-saṃsakta dravya kā parivarjana karate haiṃ| vahāṃ yadi asaṃsakta hī hotā hai, use pratigraha ke sabhī dravyoṃ se ūpara saṃsajima dravya prabhūtatara prāpta hote hoṃ to ina upāyoṃ se yukta grahaṇa kare| hokara grahaṇa kareṃ| 5874.gurumādīṇa va joggaṃ, egammitarammi pehiuṃ uvariṃ| 5869.gamaṇā''gamaṇe gahaṇe, patte paḍie ya hoti paḍilehā| dosu vi saṃsattesuṃ, dullaha puvvetaraṃ pacchā| agahiya diṭṭha vivajjaṇa, aha giṇhai jaṃ tamāvajje|| guru ādi ke yogya eka pātra meṃ grahaṇa kare, dūsare pātra meṃ bhikṣā ke lie gamanāgamana karane, dāyaka ke hātha se grahaṇa saṃsakta piṃḍa kī pratyupekṣaṇā kara ūpara grahaṇa kare| yadi bhaktakarane, dāyaka ke hastagata piṃḍa ko dekhane, pātra-patita piṃḍa pāna donoṃ saṃsakta hoṃ, to jo bhakta-pāna durlabha ho vaha pahale kā nirīkṣaṇa karane tathā usakā pratyupekṣaṇa karanā cāhie| grahaṇa kare aura jo sulabha ho usako paścāt| yadi agṛhīta piṃḍa meṃ basa ādi dekhā jāe to usakā vivarjana 5875.esā vihī tu didve, kara denā cāhie| yadi grahaṇa kara liyā jātā hai to usase
v2.p284.2
āuṭṭiyageṇhaṇe tu jaṃ jattha| niṣpanna prāyaścitta prāpta hotā hai| aṇabhogagaha vigiṃcaṇa, 5870.pāṇāi saṃjamammi, ātā mayamacchi kaṃṭaga visaṃ vā| khippamaviviṃcati ya jaṃ jattha|| mūiṃga-macchi-vicchuga-govāliyamāiyā ubhae|| yaha vidhi dṛṣṭa-grahaṇa kī hai| apratyupekṣita saṃsakta grahaṇa trasa prāṇī kī virādhanā hotī hai yaha saṃyamavirādhanā| karane para jahāṃ jo paritāpanā ādi hotī hai, usakā ātmavirādhanā meṃ mṛtamakṣikā ādi saṃmiśra bhojana karane para prāyaścitta ātā hai| ajānakārī meṃ saṃsakta grahaṇa karane para roga utpanna hotā hai, bhojana meṃ kaṃṭaka yā viṣa bhī ho sakatā| usakī śīghra hī pariṣṭhāpanā karanī cāhie| yadi śīghra hai| pipīlikā, makkhī, bicchu, gopālika ādi jīvoṃ ko pariṣṭhāpanā nahīṃ kī jātī to jaba taka jisa prāṇī kā bhakta ke sātha khā lene para saṃyamavirādhanā, ātmavirādhanā vināśana hotā hai usakā yathāyogya prāyaścitta ātā hai| tathā medhā ādi kā upaghāta hotā hai| 5876.satta padā gammate, jāvati kāleṇa taṃ bhave khippaṃ| 5871.pavayaṇaghātiṃ va siyā, taṃ viyarḍa pisiyamaṭṭhajātaṃ vā|
v2.p284.3
kīraṃti va tālāo, aḍuyamavilaṃbitaṃ sattā|| ādāṇa kilesa'yase, diḻaṃto seṭṭhikabbaḍe|| kṣipra kā artha hai utanā samaya jitane samaya meṃ sāta paira gṛhastha śatrubhāva se vikaṭa-madya, māṃsa tathā arthajāta- jāyā jāe| jitane kāla meṃ adruta-avilaṃbita sāta tāla svarṇa ādi bhī de sakatā hai| isase pravacana kā upaghāta hotā kiye jāte haiṃ utanā kāla viśeṣa kṣipra kahalātā hai| hai| isalie patita piṃḍa kā pratyupekṣaṇa karanā cāhie| 5877.tamhā viviṃcitavvaṃ, āsanne vasahi dūra jayaṇāe| pratyupekṣaṇa na karane para vaha arthajāta kisī ke lie sāgāriya uṇha ṭhie, pamajjaṇā sattuga dave ya|| 'ādāna'-ājīvikā kā sādhana bhī bana sakatā hai| isalie prāṇīsaṃsakta dravya kā pariṣṭhāpana kara denā arthajāta kā grahaṇa ho jāne para usake rakṣaṇa kā mahān cāhie| yadi vasati nikaṭa ho to vahāṃ pariṣṭhāpana kara de| kleśa uṭhānā par̤atā hai, ayaśa hotā hai| yahāṃ kāṣṭhaśreṣṭhī kā | athavā vasati dūra ho to śūnyagṛha ādi yatanāpūrvaka parityāga dṛṣṭāṃta hai| kara denā cāhie| yadi sāgārika dekha rahā ho aura bhūbhāga 5872.tamhā khalu daṭṭhavvo, sukkhaggahaṇaṃ agiṇhaṇe lagā| uṣṇa ho, tathā muni vahāṃ khar̤ā-khar̤ā pariṣṭhāpita karatā hai to
v2.p284.4
āṇādiṇo ya dosā, virāhaṇā jā bhaṇiya puvviṃ|| prāyaścitta kā bhāgī hotā hai| pariṣṭhāpana bhūmī kā pramārjana isalie niścitarūpa se pātra patita piṃḍa ko dekhanā karanā cāhie| sattū aura drava kā pariṣṭhāpana chāyā meṃ karanā cāhie| anya pātra meṃ śuṣkakūra kā grahaṇa karanā cāhie| na cāhie| karane para caturlaghu aura ājñābhaṃga ādi doṣa aura pūrvakathita 5878.jāvai kāle vasahiṃ, uveti jati tāva te ṇa vidaṃti| ātmavirādhanā aura saṃyamavirādhanā-donoṃ hotī haiṃ| taṃ pi aṇuṇhamadavaṃ to, gaṃtūṇamuvassae eḍe||
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit