Biha Kappa v2.p343
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p343
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p343.1
chaṭhā uddeśaka 6389.lobhe esaṇaghāte, saṃkā teṇe napuṃsa itthī ya| icchaṃtamaṇicchaṃte, cāummāsā bhave gurugā|| rājabhavana meṃ praviṣṭa muni lobhavaśa eṣaṇāghāta karatā hai| rājapuruṣoṃ ko yaha śaṃkā hotī hai ki yaha koī stena hai| vahāṃ napuṃsaka yā striyāṃ usa sādhu ko upasargita kara sakate haiṃ| cāhate hue yā na cāhate hue bhī saṃyamavirādhanā ādi doṣa hote haiṃ| vahāṃ jāne para caturguru māsa kā prāyaścitta prāsa hotā hai| 6390.annattha erisaṃ dullabhaṃ ti geṇhejjaṇesaṇijjaṃ pi| aṇṇeṇāvi avahite, saṃkijjati esa teṇo ti|| 'anyatra aisā utkṛṣṭa dravya milanā durlabha hai'yaha socakara rājabhavana meṃ gayā huā muni aneṣaṇīya bhī grahaṇa kara letā hai| rājabhavana meṃ yatra-tatra svarṇa ādi bikharā par̤ā rahatā hai| koī dūsarā vyakti usameṃ se apahṛta kara letā hai, curā letā hai parantu 'vaha sādhu cora hai' aisī āśaṃkā hotī hai| sādhu para corī kā āropa ā jātā hai| 6391.saṃkā cāriga core, mūlaṃ nissaṃkiyammi aṇavaṭṭho| paradāri abhimare vā, ṇavamaṃ ṇissaṃkie dasamaṃ|| yaha muni cārika hai, cora hai, aisī śaṃkā hone para mūla prāyaścitta ātā hai, niḥśaṃkita avasthā meṃ anavasthāpya, pāradārika kī śaṃkā hone para tathā abhimara kī śaṃkā hone para nauvāṃ prāyaścitta aura niḥśaṃkita hone para dasavāṃ-pārāṃcika prāyaścitta hai| 6392.alabhaṃtā paviyāraṃ, itthi-napuṃsā balā vi geṇhejjā|
v2.p343.2
āyariya kula gaṇe vā, saṃghe va karejja patthāraṃ|| rājabhavana se strī-napuṃsakoṃ kā bāhara jānā kaṭhina hotā hai| aisī sthiti meṃ balapūrvaka ve sādhu ko grahaṇa kara lete haiṃ| pratisevanā karane para cāritra virādhanā aura na karane se uḍḍāha tathā prāntāpanā doṣa hote haiṃ| isase rājā ruṣṭa hokara prastāra-ācārya, kula, gaṇa aura saṃgha kā vināśa kara detā hai| 6393.aṇṇe vi hoti dosā, āiṇṇe gumma rataṇamādīyā| taṇṇissāe paveso, tirikkha maṇuyā bhave duṭṭhā|| vahāṃ jāne para anya aneka prakāra ke doṣa hote haiṃ| vaha sthāna ratnoṃ se ākīrṇa hotā hai| vahāṃ gaulmika-sthānapāla rahate haiṃ| ve sādhu ko vahāṃ āyā dekhakara use grahaṇa kara paritāpanā de sakate haiṃ| sādhu ke niśrā meṃ cora bhī praveśa kara lete haiṃ| rājabhavana meṃ paśu, manuṣya ādi duṣṭa ho sakate haiṃ aura ve sādhu ko upadruta karate haiṃ| 6394.āiṇṇe rataṇādī, geṇhejja sayaṃ paro va tannissā| gommiya gahaṇā''haṇaṇaṃ, raṇṇo va ṇivedie jaṃtu|| ratna ādi se ākīrṇa usa bhavana meṃ ratnoṃ ko sādhu svayaṃ athavā usakī niśrā meṃ jāne vālā koī dūsarā ādamī le letā hai| gaulmika use grahaṇa aura āhanana karatā hai| rājā ko nivedana karane para jo prāntāpanādi karatā hai, usakā prāyaścitta ātā hai| 6395.cāriya corā'bhimarā, kāmī va visaṃti tattha taṇṇīsā| vāṇara-taraccha-vagyā, micchādi ṇarāva ghātejjā| cārika, cora, abhimara aura kāmī-ye sāre sādhu kī niśrā se vahāṃ praveśa kara sakate haiṃ| vānara, tarakṣa, bāgha, mleccha ādi sādhu para ghāta kara sakate haiṃ| 6396.duvihe gelaṇṇammī, ṇimaṃtaṇe davadullabhe asive|
v2.p343.3
omoyariya padose, bhae ya gahaṇaṃ aṇuṇṇāyaṃ|| 6397.tikkhutto sakkhitte, cauddisiṃ joyaṇammi kaḍajogī| davvassa ya dullabhayā, jayaṇāe kappaī tāhe|| donoṃ prakāra ke glānatva-āgār̤ha aura anāgār̤ha meṃ rājapiṃḍa liyā jā sakatā hai| āgār̤ha kāraṇa meṃ tatkāla aura anāgār̤ha kāraṇa meṃ tīna bāra mārgaṇā karane para bhī yadi usake prāyogya āhāra na mile to prāyaścittapūrvaka use liyā jā sakatā hai| rājā dvārā āgrahapūrvaka nimaṃtraṇa dene para, dravya kī durlabhatā hone para, aśiva aura avamaudarya meṃ, rājā ke pradviṣṭa hone para, taskara ādi kā bhaya hone para-ina sthitiyoṃ meṃ rājapiṃḍa ke grahaṇa kī anujñā hai| apane kṣetra meṃ cāroṃ diśāoṃ meṃ kośasahita yojana taka tīna bāra gaveṣaṇā karane para bhī yadi durlabhadravya kī prāpti nahīṃ hotī hai to kṛtayogī muni ko yatanāpūrvaka rājapiṃḍa lenā kalpatā hai| 6398.kitikammaṃ pi ya duvihaṃ, abbhuṭṭhāṇaṃ taheva vaṃdaṇagaṃ| samaṇehi ya samaṇīhi ya, jahārihaṃ hoti kāyavvaṃ|| kṛtikarma ke do prakāra haiṃ-abhyutthāna aura vaṃdanaka| śramaṇa aura śramaṇiyoṃ ko yathārha paraspara donoṃ karane cāhie| 6399.savvāhiṃ saṃjatīhiṃ, kitikammaṃ saṃjatāṇa kāyavvaṃ | purisuttarito dhammo, savvajiṇāṇaṃ pi titthammi| sabhī śramaṇiyoṃ ko śramaṇoṃ kā kṛtikarma karanā cāhie| kyoṃki sabhī tīrthaṃkaroṃ ke tīrtha meṃ puruṣottara dharma hotā hai| 6400.tucchattaṇeṇa gavvo, jāyati ṇa ya saṃkate paribhaveṇaṃ| aṇṇo vi hojja doso, thiyāsu māhujjahajjāsu||