Biha Kappa v2.p348
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p348
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p348.1
ācārya ne kahā- pūrva arthāt prathama tīrthaṃkara ke tīrtha meṃ parihārakalpa eka lākha pūrvoṃ taka calatā hai aura aṃtima tīrthaṃkara ke tīrtha meṃ 'viṃśatyagraśaḥ' arthāt kucheka viṃśati saṃkhyā paricchinna varṣoṃ taka vaha anuvartita hotā hai arthāt deśona do sau varṣa taka |
vīsahiṃ |
6451. pavvajja aṭṭhavāsassa, diṭṭhivāto u iti ekūṇatīsāe, sayamūṇaṃ tu pacchime || 6452. pālaittā sayaṃ ūṇaṃ, vāsāṇaṃ te apacchime | kāle desiṃti aṇṇesiṃ, iti ūṇā tu be satā || śrī varddhamāna svāmī ke kāla meṃ kisī bālaka kī janmakāla se āṭhaveṃ varṣa meṃ pravrajyā ho gaī| usane bīsaveṃ varṣa meṃ dṛṣṭivāda kā grahaṇa kara liyā| tadanantara bhagavān mahāvīra ke pāsa nau vyaktiyoṃ ne parihārakalpa svīkāra kara deśonavarṣaśata taka usakā pālana kiyā| isa prakāra unatīsa varṣa se nyūna sau varṣa taka usa tīrtha meṃ kalpa kā pravartana rahā| svayaṃ sau varṣoṃ se nyūna kalpa kā pālana kara apane jīvana ke antakāla meṃ ve dūsaroṃ ko kalpa kā prarūpaṇa karate haiṃ| ve bhī unatīsa varṣa nyūna sau varṣa taka pālana karate haiṃ| isa prakāra kucha nyūna do sau varṣa hote haiṃ|
6453. paḍivannā nirṇikssa, pādamūlammi je biū |
ṭhāvayaṃti u te aṇṇe, ṇo u ṭhāvitaṭhāvagā || jo vidvān vyakti jinendra ke pādamūla meṃ isa kalpa ko svīkāra karate haiṃ ve hī dūsaroṃ ko usameṃ sthāpita kara sakate haiṃ, na ki sthāpitasthāpaka isakā hārda yaha hai ki yaha kalpa tīrthaṃkara ke pāsa svīkāra kiyā jātā hai yā jisa sādhu ne tīrthaṃkara ke pāsa isako svīkāra kiyā hai, usake pāsa isakā grahaṇa kiyā jātā hai, dūsare ke pāsa nahīṃ | 6454. savve carittamaṃto ya, daṃsaṇe
pariniḍiyā| ṇavapuvviyā jahanneṇaṃ, ukkosa dasapubviyā || 6455. paṃcavihe bavahāre, kappe taduvihammi ya | dasavihe ya pacchitte, savve te pariṇiṭṭiyā || parihārakalpa svīkāra karane vāle sabhī muni cāritravān, darśana meṃ paramakoṭi ko prāpta, jaghanyataḥ naupūrvī, utkṛṣṭataḥ daśapūrvī (kiṃcit nyūnadaśapūrvī) tathā pāṃca prakāra ke vyavahāra meṃ-3 -āgama, śruta, ājñā, dhāraṇā aura jīta tathā do prakāra ke kalpa meṃ akalpasthāpanākalpa tathā śaikṣasthāpanākalpa athavā sthavirakalpa aura jinakalpa meṃ tathā daśa prakāra ke prāyaścitta meṃ ina sabameṃ ve muni pariniṣṭhita hote haiṃ| 6456. appaṇo āugaṃ se, jāṇittā te mahāmunī | parakkamaṃ ca bala viriyaṃ paccavāte taheva ya ||
v2.p348.2
bṛhatkalpabhāṣyam
ve mahāmuni apane āyuṣya kā anta jānakara apane bala, vīrya aura parākrama ko samajhakara parihārakalpa svīkāra karate haiṃ| isī prakāra pratyapāya-roga ādi ke viṣaya meṃ bhī pahale hī dhyāna de dete haiṃ|
6457. āpucchiūṇa arahaṃte, magaṃ deseṃti te imaṃ | pamāṇāṇi ya savvāī, abhiggahe ya bahuvihe || arihaṃtoṃ ko pūchakara ve isa kalpa ko svīkāra karate haiṃ| arihaṃta unako isa kalpa kā mārga sāmācārī batāte haiṃsabhī pramāṇa aura bahuvidha abhigraha nidarśita karate haiṃ| 6458. gaṇovahipamāṇāī, purisāṇaṃ ca jāṇi tu |
davvaṃ khettaṃ ca kālaṃ ca bhāvamaṇṇe va pajjave || arihaṃta unheṃ gaṇapramāṇa, upadhipramāṇa, puruṣapramāṇa jo isa kalpa meṃ jaghanya ādi bheda se aneka prakāra ke hote haiṃ tathā dravya - aśana ādi, kṣetra - māsakalpa prāyogya varṣāvāsa - prāyogya kāla māsakalpa aura varṣāvāsa ke lie pratiniyatakāla tathā bhāva - krodha ādi ke nigraharūpa tathā anyaniṣpratikarmatā ādi tathā leśyā dhyāna ādi rūpa paryāya- ina sabhī kā unako upadeśa dete haiṃ|
6459. paṃcahiṃ aggaho bhatte, tatthegīe abhiggaho |
ubahiṇo aggaho dosuṃ, iyaro ekkatarīya u | bhaktapāna ke viṣaya meṃ sāta eṣaṇāoṃ meṃ prathama do ko chor̤akara śeṣa pāṃca kā āgraha svīkāra, usameṃ se kisī eka kā abhigraha upadhi viṣayaka cāra eṣaṇāoṃ meṃ se aṃtima do eṣaṇāoṃ kā āgraha svīkāra aura tīsarī, cauthī eṣaṇāoṃ meṃ se kisī eka kā abhigraha|
6460, aharongayammi sūre, kappaṃ desiṃti te āloiya-paḍikkaṃtā, ṭhāvayaṃti tao
imaṃ |
gaṇe ||
sūrya ke udita hote hī ve isa kalpa ko svayaṃ svīkāra kara dūsaroṃ ko dikhāte haiṃ| tatpaścāt ālocita - pratikrānta hokara tīna gaṇoṃ kī sthāpanā karate haiṃ| 6461. sattāvīsa jahaṇeṇaṃ, ukkoseṇa
sahassaso| niggaṃthasūrā bhagavaṃto, savvaggeṇaṃ viyāhiyā || ina tīna gaṇoṃ meṃ jaghanyataḥ 27 puruṣa aura utkṛṣṭataḥ hajāra puruṣa hote haiṃ| isa prakāra ve bhagavān nirgranthaśūra sarvasaṃkhyā se kahe gae haiṃ|
6462. sayaggaso ya uklosā, jahaṇṇeṇa tao gaṇā |
gaṇo ya ṇavato vṛtto, emetā paḍivattito|| inake gaṇoṃ kī utkṛṣṭa saṃkhyā sau hotī hai| aura jaghanya saṃkhyā tīna hotī hai| pratyeka gaṇa nau puruṣa pramāṇa kā hotā hai| ye inakī pratipattiyāṃ haiṃ-pramāṇoṃ ke prakāra haiṃ|