Biha Kappa v2.p69
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p69
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p69.1
3845.ahavā acchuraṇaṭṭhā, taṃ vuttamidaṃ tu pādarakkhaṭṭhā| 3852.lahuo lahugā dupuḍādiesu gurugā ya khallagādīsu| tassa vi ya vaṇṇamādī, paḍisehetī ihaṃ sutte|| āṇādiṇo ya dosā, virāhaṇā saṃjamā-''dāe| athavā pūrvasūtra meṃ carma kā grahaṇa āstaraṇa ke lie kahā sakalakṛtsna lene para laghumāsa, dvipuṭa ādi meṃ caturlaghu, gayā thā, prastuta sūtra meṃ usakā grahaṇa pādarakṣārtha kahā gayā khallaka ādi meṃ caturguru tathā ājñābhaṃga ādi doṣa tathā hai| usa carma ke varṇa ādi jo guṇa, isa sūtra meṃ kahe haiṃ, saṃyama aura ātmavirādhanā hotī hai| unakā pratiṣedha hai| 3853.aṃgulikose paṇagaṃ, sagale sukke ya khallage lahao| 3846.sagala ppamāṇa vaṇṇe, baṃdhaṇakasiṇe ya hoi ṇāyavve| baṃdhaṇa vaṇṇa pamāṇe, lahugā taha pūrapuṇṇe ya|| akasiṇamaṭṭhārasagaṃ, dosu vi pāsesu khaṃḍāī|| aṃgulīkośa meṃ paṃcaka, sakalakṛtsna tathā śuṣka khallaka kṛtsna cāra prakāra kā hai-sakalakṛtsna, pramāṇakṛtsna, meṃ laghumāsa tathā baṃdhanakṛtsna, varṇakṛtsna, pramāṇakṛtsna tathā varṇakṛtsna aura baṃdhanakṛtsna| ye cāroṃ prakāra ke carma kā pūrapūrṇa khallaka meṃ caturlaghu| grahaṇa nahīṃ kalpatā| jo akṛtsna carma hai, usake aṭhāraha 3854.addhe samatta khallaga, vagguri khapusā ya addhajaṃghā ya| khaṃḍa karane cāhie| una khaṃḍoṃ ko donoṃ pārśva meṃ pahananā gurugā dohi visiṭṭhā, vaggurie aṇṇataraeṇaṃ|| cāhie|
v2.p69.2
arddhakhallaka meṃ caturguru prāyaścitta jo tapa aura kāla se 3847.egapuḍa sakalakasiṇaṃ, dupuḍādīyaṃ pamāṇato kasiṇaṃ| laghu hotā hai, samastakhallaka meṃ kālaguru, vāgurikā meṃ tapa ___ khallaga khausā vagguri, kosaga jaṃgha'ḍḍajaṃghā ya|| aura kāla meṃ guru, khapusā meṃ tapa guru, arddhajaṃghā yā ekatala vālā carma sakalakṛtsna kahalātā hai| do, tīna samastajaṃghā meṃ tapa aura kāla se guru| ādi puṭa vālā carma pramāṇakṛtsna kahalātā hai| khallaka, 3855.jattiyamittā vārā, tu baṃdhate muṃcate va jati vārā| khapusā, vāgurā, kośaka, jaṃghā tathā ardhajaṃghā ye saba saṭṭhāṇaṃ tati vāre, hoti vivaḍḍī ya pacchitte|| pramāṇakṛtsna haiṃ| inakī vyākhyā āge kī gāthāoṃ meṃ| jitanī mātrā meṃ tathā jitanī bāra aṃgulīkośa ādi 3848.pāyassa jaṃ pamāṇaṃ, teṇa pamāṇeṇa jā bhave kamaṇī| bāṃdhatā hai yā kholatā hai usakā utanī bāra svasthāna majjhammi tu akkhaṃḍā, aṇṇattha va sakalakasiṇaṃ tu|| prāyaścitta (jisakā jo prāyaścitta ho vaha) ātā hai tathā pairoṃ ke pramāṇa se yukta jo kramaṇikā madhya meṃ tathā anyatra ājñābhaṃga ādi hone para prāyaścitta meṃ vṛddhi hotī hai| bhī akhaṃḍa hotī hai vaha sakalakṛtsna kahalātī hai| 3856.gavvo ṇimmadavatā, ṇiravekkho niddato ṇiraṃtaratā| 3849.dupuḍādi addhakhallā, samattakhallā ya vaggurī khapusā| bhūtāṇaṃ uvaghāo, kasiṇe cammammi chahosā|| ___ addhajaṃgha samattā ya, pamāṇakasiṇaṃ muṇeyavvaṃ|| upānata se garva aura nirmārdavatā hotī hai, jīvoṃ se
v2.p69.3
do puṭavāle upānata athavā arddhakhalla athavā samasta- nirapekṣa aura nirdayatā hotī hai, niraṃtara bhūmī kā sparśa karane khalla athavā vāgurā, khapusā, arddhajaṃghā athavā samasta- ke kāraṇa prāṇiyoṃ kā ghāta hotā hai tathā kṛtsna carma meṃ chaha jaṃghā ina sabako pramāṇakṛtsna jānanā cāhie| doṣa hote haiṃ| 3850.uvariṃ tu aṃgulīo, jā chāe sā tu vaggurī hoti| 3857.āsagatā hatthigato, khapusā ya khalugamettaṃ, addhaṃ savvaṃ ca do iyare|| gavvijjai bhūmito ya kamaṇillo| jo paira aura aṃguliyoṃ ko tathā ūparī bhāga ko pādo u samāukko, ācchādita karatā hai, vaha vāgurā hai| jo dhuṃṭaka mātra taka kamaṇīu kharā avi ya bhāro|| ācchādita karatā hai vaha hai jaṃghā aura jo ardhajaṃghā ko jaise aśvārūr̤ha aura hāthī para ārūr̤ha vyakti garvita ho ācchādita karatā hai, vaha hai ardhajaṃghā| jātā hai, usī prakāra bhūmīgata vyakti jo pairoṃ meṃ kramaṇikā 3851.vaṇṇaḍḍa vaṇṇakasiṇaṃ, taṃ paṃcavihaṃ tu hoi nāyavvaṃ | pahane hue ho vaha bhī garvita hotā hai| paira svabhāvataḥ mṛdu hote bahubaṃdhaṇakasiṇaṃ puṇa, pareṇa jaṃ tiṇha baṃdhāṇaṃ|| haiṃ, unase jīvopaghāta nahīṃ hotā| kramaṇikā pahana lene para pairoṃ jo carma varṇa se āḍhya-ujjvala hotā hai vaha varṇakṛtsna kā sparśa karkaśa ho jātā hai, unase jīvopaghāta hotā hai| hai| vaha kṛṣṇa varṇa ādi ke bheda se pāṃca prakāra kā hai| jo 3858.kaṃṭāī dehato, jīve vi hu so taheva dehijjā| tīna baṃdhanoṃ se adhika bahuta baṃdhanoṃ se baddha hai vaha baṃdhanakṛtsna atthi mahaṃ ti ya kamaṇī, ṇāvekkhai kaṃṭaeṇa jie|| hotā hai|
v2.p69.4
binā jūte pahane calane vālā vyakti jaise kāṃṭoṃ ādi ko
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit