Biha Kappa v2.p73
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p73
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p73.1
rūpaka hotā hai| uttarāpatha ke do rūpaka pāṭaliputra ke eka rūpaka hotā hai|
3892. do dakkhiṇāvahā tū, kaṃcīe ṇelao sa duguṇo ya
ego kusumaṇagarago, teṇa pamāṇaṃ imaṃ hoti || dakṣiṇāpatha ke do rūpaka kāṃcīpuraṃ kā eka 'nelaka' (rūpaka) hotā hai| ye do nelaka kusumanagara (pāṭaliputra ) kā eka rūpaka hotā hai| isa pramāṇa se aṭhāraha ādi (śloka 3890) uparokta pramāṇa ko jānanā cāhie|
389.3. advārasa vīsā yā, aguṇāpaṇṇā ya paṃca va savāī|
egūṇagaṃ sahassaṃ, dasa paṇṇāsaṃ satasahassaṃ || 3894.cattāri chacca lahu guru, chedo mūlaṃ ca hoi boddhavvaṃ | aṇavaṭṭappo ya tahā, pāvati pāraṃciyaṃ ṭhāṇaṃ || aṭhāraha rūpaka mūlya kā vastra grahaṇa karane para caturlaghu, bīsa rūpaka mūlya kā caturguru, unapacāsa rūpaka kā chahalaghu, pāṃca sau rūpaka kā ṣaḍguru, no sau ninyānaveṃ rūpaka kā cheda, daśa hajāra kā mūla, pacāsa hajāra rūpaka kā anavasthāpya, eka lākha rūpaka kā pārāṃcika ye prāyaścitta vihita haiṃ|
3895. aṭṭhārasa bīsā yā sayamadvāija paṃca ya sayāhaṃ |
sahasaṃ ca dasasahassā, paṇṇāsa tadhā satasahassaṃ || 3896.lahugo lahugā gurugā, chammāsā hoṃti lahuga gurugāya |
chedo mūlaṃ ca tahā, aṇavaṭuppo ya pāraṃcī || athavā aṭhāraha rūpaka laghumāsa, bīsa rūpaka caturlaghu, sau rūpaka caturguru, ḍhāī sau rūpaka ṣaḍlaghu, pāṃca sau rūpaka ṣaḍguru, sahasrarūpaka cheda, daśasahasrarūpaka mūla, pacāsasahasrarūpaka anavasthāpya, lākha rūpaka pārāṃcika | 3897. aṭṭhārasa vīsā yā, paṇṇāsa tadhā sayaṃ sahassaṃ ca |
paṇṇāsaṃ ca sahassā, tatto ya bhave sabasahassaṃ || 3898. cauguruga chacca lahu gurū, chedo mūlaṃ ca hoti boddhavvaṃ |
aṇavaṭṭappo ya tahā, pāvati pāraṃciyaṃ ṭhāṇaṃ || athavā aṭhāraharūpaka caturguru, bīsarūpaka ṣaḍlaghu, pacāsarūpaka ṣaḍguru, saurūpaka cheda, sahasrarūpaka mūla, pacāsasahasra anavasthāpya, śatasahasra pārāṃcika | 3899. ahavā rāgasahagato, vatthaṃ dhāreti dosasahito vā |
evaṃ tu bhāvakasiṇaṃ, tivihaṃ pariṇāmaṇipphaṇṇaṃ || athavā rāgasahita yā dveṣasahita vastra ko dhāraṇa karanā bhāvakṛtsna hai| yaha pariṇāma se niṣpanna tīna prakāra kā hai-rāga-dveṣa ke jaghanya pariṇāma se jaghanya madhyama pariṇāma se madhyama aura utkṛṣṭa pariṇāma se utkṛṣṭa |
v2.p73.2
401
3900, bhāro bhaya pariyāvaṇa,
paḍilehā''ṇālovo,
maṇasaṃtāvo uvāyāṇaṃ ||
dravyakṛtsna vastra ke grahaṇa meṃ ye doṣa hote haiṃ bhāra, coroṃ kā bhaya, unake dvārā paritāpana, māraṇa aura adhikaraṇa hotā hai| tathā kṣetrakṛtsna tathā kālakṛtsna upadhi kā grahaṇa karane para usako koī dekha na le, isalie yadi usakī pratyupekṣā nahīṃ kī jātī hai to ājñā kā lopa hotā hai| dekhate hue pratyupekṣā karane para koī usakā apaharaṇa kara le to mānasika saṃtāpa hotā hai athavā śaikṣa ādi usakā apaharaṇa kara utpravrajita ho jātā hai|
māraṇa ahigaraṇa davyakasiṇammi
3901.gahaṇaṃ ca gommiehiṃ paritāvaṇa dhova kammabaṃdho ya |
7
anne vi tattha saṃbhai, teṇaka te vā ahava anne || kṛtsnavastra hone para gaulmika-śulkapālaka usakā grahaṇa karate haiṃ, usako pakar̤a lete haiṃ, paritāpanā dete haiṃ, ve vastra kā svayaṃ upayoga kara usako dhote haiṃ| usase karmabaṃdha hotā hai| ve gaulmika anya sādhuoṃ ko bhī roka kara paritāpanā dete haiṃ| ve hī gaulmika dūsare mārga se stena bana jāte haiṃ athavā unake dvārā prerita hokara dūsare loga apaharaṇa kara lete haiṃ| 3902. bhāvakasiṇammi dosā te cceva u navari teṇadito| desī gilāṇa jāvoggaho u davvammi bitiyapayaṃ || bhāvakṛtsna meṃ bhī ve hī doṣa arthāt bhāra, bhaya aura paritāpana ādi hote haiṃ| isameṃ stena kā dṛṣṭāṃta hai | deśaviśeṣa athavā glāna ko lakṣita kara sakalakṛtsna aura pramāṇakṛtsna bhī liyā jā sakatā hai dravyakṛtsna meṃ apavādapada yaha hai ki jaba taka ācārya ke samakṣa vasvāvagraha anujñāpita nahīṃ kiyā jātā, taba taka usakī kinārī na kāṭī jāe | 3903. uvasāmio ṇariṃdo kaṃbalarayaṇehiṃ chaṃdae gacchaṃ |
v2.p73.3
ṇibbaṃdha egagahaṇaṃ, ṇivavayaṇe pāuto ṇīti || 3904. teṇā''loga ṇisijjā, rattiṃ teṇāgamo guruggahaṇaṃ |
darisaṇamapattiyaṃte, sivvāvaṇayā ya roseṇaṃ || eka ācārya ne rājā ko upaśāṃta kiyā| rājā ne samasta gaccha ke muniyoṃ ko ratnakaṃbala dene ke lie ācārya ko nivedana kiyā| rājā ke atyadhika āgraha karane para eka ratnakaṃbala liyā aura usase prāvṛta hokara vahāṃ se nikale | cora ne yaha dekha liyā| ācārya ne vasati meṃ ākara usa ratnakaṃbala ko phār̤akara niṣadyāeṃ banā līṃ| rātrī meṃ cora vahāṃ āyā aura ācārya ko pakar̤a kara ratnakaṃbala dene ke lie
.
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit