Biha Kappa v2.p81
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p81
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p81.1
sthavirakalpī muniyoṃ kā kalpa ātmapramāṇa - sār̤he tīna hātha pramāṇa laṃbā aura ḍhāī hātha caur̤ā hotā hai| yaha madhyama pramāṇa hai | utkarṣataḥ cāra hātha laṃbā hotā hai|
3900, saṃkuciya taruṇa āyappamāṇa suvaṇe na sīvasaṃphāso |
duhao pellaṇa there, aṇuciya pāṇāirakkhā''yā || jo bhikṣu taruṇa hotā hai, vaha pairoṃ ko saṃkucita kara so sakatā hai| isa sthiti meṃ use śītasparśa kā kaṣṭa nahīṃ hotā| isalie usake ātmapramāṇa kalpoṃ kā nirdeśa hai| sthavira muni pairoṃ ko saṃkucita kara nahīṃ so sakatā| ataḥ isake lie śira aura pādānta- donoṃ pārśva taka jo vastra kā veṣṭana ho jātā hai, usase śītasparśa kā kaṣṭa nahīṃ hotā | anucita arthāt abhāvita śaikṣa ke lie bhī kalpa kā yahī pramāṇa hai| isa prakāra prāṇiyoṃ tathā svayaṃ kī rakṣā ho jātī hai|
kāyavvaṃ | u ||
3971.pattābaṃdhapamāṇaṃ, bhāṇapamāṇeṇa hoi cauraṃgulaṃ kamaṃtā, pattābaṃghassa pattābaṃdhassa koṇā pātrakabaṃdhapramāṇa mājanapramāṇa se karanā cāhie pātra yadi jaghanya yā madhyama ho to pātrakabaṃdha bhī usīke anusāra hogā| yadi gāṃṭha dene para pātrakabaṃdha ke koṇa cāra aṃgula kā atikramaṇa bhī karate haiṃ to bhī vahī pramāṇa hai| 3972. rayatāṇassa pamāṇaṃ, bhāṇapamāṇeṇa hoti kāyavvaṃ | pāyāhiṇaṃ karitaṃ majjhe cauraṃgulaṃ kamati || rajastrāṇa kā pramāṇa bhī bhājanapramāṇa ke anusāra karanā cāhie | pātra kā prādakṣiṇya se veṣṭana karane para cāra aṃgula taka rajastrāṇa kā atikramaṇa karatā hai, vaha hai rajastrāṇa kā
||
pramāṇa |
3973. tivihammi kālachee, tivihā paḍalā u hoṃti pāyassa |
nimha sisira vāsāsaṃ, ulkosā majjhima jahannā || kālaccheda arthāt kālavibhāga tīna prakāra kā hai| isalie tīna prakāra ke paṭalaka hote haiṃ-grīṣma meṃ utkṛṣṭa, śiśira meṃ madhyama aura varṣā meṃ jaghanya | atyanta dṛḍha-utkṛṣṭa, dṛḍha-durbala- madhyama, durbala jaghanya | 3974. gimhāsu tinni paḍalā, cauro hemaṃte paṃca vāsāsu | ukkosagā u ee, etto vocchāmi majjhimae || grīṣma ke cāra mahīnoṃ meṃ tīna paṭala, hemanta meṃ cāra aura varṣā meṃ pāṃca paṭalaka hote haiṃ| ye utkṛṣṭa paṭalaka haiṃ| āge maiṃ madhyama paṭalaka kī bāta kahūṃgā|
3975. gimhāsu hoṃti cauro, paṃca ya hemaṃte chacca vāsāsu | majjhimagā khalu ee, etto u jahannae vocchaṃ || grīṣma meṃ cāra, hemanta meṃ pāṃca, varṣā meṃ chaha | ye sāre
v2.p81.2
409 madhyama paṭalaka haiṃ| āge jaghanya paṭalaka ke viṣaya meṃ kahūṃgā|
3976. gimhāsu paṃca paḍalā, hemaṃte chacca satta vāvāsu | tivihammi kālachee, tivihā paḍalā u pāyassa || grīṣma meṃ pāṃca, hemaṃta meṃ chaha aura varṣā meṃ sāta ye jaghanya paṭalaka haiṃ| isa prakāra tīna prakāra ke kālavibhāga meṃ tīna prakāra ke paṭalaka pātra ke hote haiṃ| 3977 ghaṇaṃ mūle thiraṃ majjhe, agge
maddavanuttayā | tipāsiyaṃ ||
emaṃgiyaṃ ajhusaraṃ porāyāmaṃ
-
rajoharaṇa kā pramāṇa - mūla meṃ ghana - nibiḍaveṣṭita, madhya meṃ sthira dṛḍha aura agra meṃ mārdavayuktatā - mṛdusparśavālī daśikāeṃ hoṃ vaha ekāṃgika, aśuṣira, parva āyāma bālā tathā tipāsiya-tīna ḍoroṃ se veṣṭita-baddha ho |
3978. appollaṃ midupamhaṃ ca, paḍipunnaṃ hatthapūrimaṃ | tipariyallamaṇīsa, rayaharaṇaṃ dhārae muṇī || vaha appolla - aśuṣira daṃḍavālā, mṛdupakṣmavālā - komala daśikā se yukta, pratipūrṇa niṣadyādvaya se yukta, hastapurimahasta ke pramāṇa vālā, triparivarta tīna veṣṭanayukta, anisṛṣṭahastapramāṇa kā atikrama na karane vālā rajoharaṇa muni ko dhāraṇa karanā cāhie|
3979. unniyaṃ uṭṭiya ceva, kaṃbalaṃ pāyapuṃchaṇaṃ | rayaṇīpamāṇamittaṃ, kujjā poraparimmahaṃ || aurṇika athavā auṣṭrika uṣṭaromamaya jo kaṃbala ho usakā pādaproṃchana arthāt rajoharaṇa karanā cāhie| vaha ratnipramāṇamātra hastapramāṇa āyāma daṃḍa vālā, tathā parvaparigrahavālā rajoharaṇa karanā cāhie | 3980.saṃthāruttarapaṭṭā, aḍḍāijjā u āyayā hatthe |
tesiṃ vikkhaṃbho puṇa hatthaṃ caturaṃgulaṃ ceva || saṃstāraka ke donoṃ uttarapaṭṭa r̤hāī hātha laṃbe hote haiṃ aura unakī caur̤āī eka hātha cāra aṃgula hotī hai| 3981. duguṇo catugguṇo vā, hatyo caturaṃso colapaṭṭo u| egaguṇā u nisejjā, hatthapamāṇā sapacchāyā || dugunā yā caturgunā karane para eka hātha pramāṇa kā caturasra hotā hai, vaisā colapaṭṭaka karanā cāhie| dviguṇā sthaviroṃ ke lie tathā caturgunā taruṇoṃ ke lie| niṣadyā eka gunā, hastapramāṇa vālī tathā sautrika pracchādana niṣadyā se yukta honī cāhie|
3982. cauraṃgulaṃ vihatthī, eyaṃ muhaṇaṃtagassa u pamāṇaṃ | vitiyaṃ pi ya pyamāṇaṃ, muhappamāṇeṇa kāyavyaṃ || mukhāntaka arthāt mukhavastrikā kā pramāṇa yaha hai eka
.