Biha Kappa v2.p86
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p86
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p86.1
usako lakṣaṇavettā muni grahaṇa karatā hai| caramadvāravartī arthāt jñāyaka gaccha ke upagraha ke lie naṃdī bhājana ko dhāraṇa karatā hai| 4022.vaḍheṃ samacauraṃsaṃ, hoi thiraṃ thāvaraṃ ca vannaḍaṃ| huṃḍaṃ vāyāiddhaṃ, bhinnaṃ ca ādhāraṇijjāiṃ|| jo pātra vartula hone para bhī samacaturasra ho, sthira arthāt dṛr̤ha ho, sthāvara-aprātihārika ho tathā snigdha varṇa se upeta ho-vaha lakṣaṇayukta pātra mānā jātā hai| jo pātra huṃḍa- viṣamasaṃsthita ho, vātāviddha-jhurriyoṃ vālā ho, sacchidra yā rājiyukta ho, vaha pātra alākṣaṇika hotā hai, adhāraṇīya hotā hai| 4023.saṃṭhiyammi bhave lābho, patiṭṭhā supatiṭṭhie| nivvaṇe kittimāroggaṃ, vannaḍḍhe nāṇasaṃpayā|| 4024.huṇḍe carittabheo, sabalammi ya cittavibbhamaṃ jāṇe| duppute khīlasaṃṭhāṇe, natthi hāṇaṃ ti nidise|| 4025.paumuppale akusalaṃ, savvaṇe vaṇamāise|
v2.p86.2
aṃto bahiṃ va daḍḍhe, maraṇaṃ tattha niddise|| saṃsthita (vṛtta-samacaturasra) pātra ko dhāraṇa karane se bhakta-pāna kā lābha hotā hai| supratiṣṭhita (sthira) pātra se gaṇa ādi meṃ sthiratā hotī hai| nivraṇa pātra se kīrti aura ārogya prāpta hotā hai| varṇāḍhya (snigdhavarṇa) pātra se jñānasaṃpadā bar̤hatī hai| huṃḍa pātra se cāritra kā bheda hotā hai| śabala-vicitra-varṇavāle pātra se cittavibhrama hotā hai| jo pātra duppuya (duṣputa)-puṣpakamūla meṃ pratiṣṭhita nahīṃ hai, jo kīlakasaṃsthāna vālā hai-inako dhāraṇa karane se gaṇa aura cāritra meṃ sthāna nahīṃ rahatā-aisā nirdeśa detā hai| padmotpala ke ākāra vāle pātra se akuśala, savraṇa vāle pātra se pātradhāraka ke vraṇa hote haiṃ| andara se athavā bāhara se dagdha pātra ko dhāraṇa karane para maraṇa kā nirdeśa kare| 4026.daḍḍhe pupphagabhinne, paumuppala savvaṇe ya caugurugā| sesagabhinne lahugā, huṃḍādīesu māsalahū|| dagdha, puṣpakabhinna-nābhi se bhinna, padamotpala ke ākāravālā, savraṇa-ina pāṃcoṃ ko dhāraṇa karane para caturguruka kā prāyaścitta prāpta hotā hai| kukṣi ādi sthānoṃ se bhinna pātra ke caturlaghuka aura huṃḍa ādi pātroṃ ko dhāraṇa karane se māsalaghu kā prāyaścitta hai| 4027.tivihaṃ ca hoi pāyaṃ, ahākaḍaṃ appa-saparikammaṃ ca| puvvamahākaḍagahaṇaṃ, tassa'sati kameṇa doṇṇiyare|| pātra tīna prakāra ke hote haiṃ-alābumaya, dārumaya aura mṛttikāmaya| pratyeka ke tīna-tīna prakāra haiṃ-yathākṛta,
v2.p86.3
alpaparikarma, saparikarma| pūrva yathākṛta kā grahaṇa| usake abhāva meṃ kramaśaḥ donoṃ dūsare| 4028.tivihe parūviyammi, voccatthe gahaṇe lahuga āṇādī| chedaṇa-bhedaṇakaraṇe, jā jahiṃ ārovaṇā bhaṇitā|| tīna prakāra ke pātroṃ kī prarūpaṇā kara dene para jo muni unake grahaṇa meṃ viparyāsa karatā hai, use caturlaghu kā prāyaścitta tathā ājñābhaṃga ādi doṣa lagate haiṃ| chedana, bhedana karane para gāthā (668) meṃ kathita āropaṇā yahāṃ bhī vaktavya hai| 4029.ko geṇhati gīyattho, asatīe pāyakappio jo u| ussagga-'vavāehiṃ, kahijjatī pāyagahaṇaṃ se|| pātra kauna grahaṇa karatā hai-lātā hai? ācārya ne kahāgītārtha| usake abhāva meṃ jo pātrakalpika hotā hai vaha lātā hai| usake abhāva meṃ jo muni pātragrahaṇa ke utsarga, apavāda ko jānatā hai, vaha pātra grahaṇa karatā hai| 4030.huṃḍādi ekabaṃdhe, suttatthe kareṃte maggaṇaṃ kujjā| duga-tigabaṃdhe suttaṃ, tiṇhuvari do vi vajjejjā|| jo muni huṃḍa ādi pātroṃ kī tathā ekabaṃdha vāle pātra kā paribhoga karatā hai tathā sūtra aura arthapauruṣī-donoṃ karatā hai, vaha yathākṛta ādi pātra kī gaveṣaṇa kare| jo dvibaṃdha, tribaṃdha vāle pātra kā paribhoga karatā hai vaha sūtrapauruṣī karake, arthapauruṣī binā kie, pātra kī gaveṣaṇā kare| jo tīna baṃdhoṃ se atirikta baṃdhoṃ vāle pātra kā paribhoga karatā hai, vaha donoṃ pauruṣiyoṃ kī varjanā kara pātra kī gaveṣaṇā kare| 4031.cattāri ahākaḍae, do māsā hoti appaparikamme|
v2.p86.4
teṇa para maggiyammi ya, asati ggahaṇaṃ saparikamme|| huṃḍa ādi pātra ko dhāraṇa karane vālā cāra māsa taka yathākata kī mārgaṇā kare| yadi usa avadhi meṃ pātra na mile to do māsa taka alpaparikarma vāle pātra kī mārgaṇā kare| usakī prāpti na hone para saparikarma pātra kā grahaṇa kare| 4032.paṇayālīsaṃ divase, maggittā jā na labbhae tatiyaṃ| teṇa pareṇa na giṇhai, mā pakkheṇaṃ na rajjejjā| yadi paiṃtālīsa dina taka mārgaṇā karane para bhī vaha tṛtīya arthāt saparikarma vālā pātra prāpta nahīṃ hotā hai to usa avadhi ke bāda bahuparikarma vālā pātra grahaṇa na kare, kyoṃki utanī avadhi meṃ usako nahīṃ raṃgā jā sakatā| 4033.kuttīya siddha-niṇhaga-pavaṃca-paḍimāuvāsagāīsu| kuttiyavajjaṃ bitiyaṃ, āgāramāīsu vā do vi|| yathākṛta pātra kī mārgaṇā kutrikāpaṇa meṃ karanī cāhie| siddhaputra, nihnavaṇa, prapaṃcaśramaṇa (?) tathā upāsaka kī gyāraha