Biha Kappa v2.p92
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p92
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p92.1
= bṛhatkalpabhāṣyam 4087.aṃtoniyaṃsaṇī puṇa, līṇatarā jāva addhajaṃghāto| 4092.saṃghātimetaro vā, savvo'veso samāsao uvadhī| bāhira khulagapamāṇā, kaḍīya doreṇa paḍibaddhā| pāsagabaddhamajhusiro, jaṃ cā''iṇṇaṃ tagaṃ ṇeyaṃ|| antarnivasanī kaṭibhāga se ūpara-nīce arddhajaṃghā pramāṇa uparokta samasta upadhi ke saṃkṣepa meṃ do prakāra kī hotī hai| vaha pahanate samaya śarīra se līnatara hotī hai| haiṃ-saṃghātima aura itara arthāt asaṃghātima| asaṃghātima bahirnivasanī kaṭibhāga se prāraṃbha hokara caraṇagulpha pramāṇa kī upadhi pāśaka-baddha kasābaddha tathā aśuṣira arthāt asīvita hotī hai| use ḍorī se kaṭibhāga meṃ bāṃdhā jātā hai| hotā hai| jisakā ācaraṇa pūrva ācāryoṃ ne kiyā hai, vaha sārā 4088.chādeti aṇukkuyite, uroruhe kaṃcuo asivvitao| yahāṃ jñātavya hai| emeva ya ukkacchī, sā ṇavaraṃ dāhiṇe pāse|| 4093.ukkosao jiṇāṇaṃ, caubviho majjhimo vi ya taheva| kaṃcuka apane hātha se r̤hāī hātha pramāṇa laṃbā aura eka hātha
v2.p92.2
jahaṇṇo caubviho khalu, etto therāṇa vocchāmi| pramāṇa caur̤e kapar̤e kā kiyā jātā hai| usakī silāī nahīṃ jinakalpī muniyoṃ ke utkṛṣṭa upadhi cāra prakāra kī hotī| vaha ślatha stanoṃ ko ācchādita karane ke lie upayoga hai-tīna kalpa aura eka pātra| madhyama upadhi bhī cāra prakāra meṃ ātā hai| kaṃcuka kī bhāṃti hī aupakakṣikī hotī hai| vaha kī hai-rajoharaṇa, paṭalaka, pātrabaṃdha tathā rajastrāṇa| jaghanya dakṣiṇa pārśva meṃ samacaturasra ḍer̤ha hātha pramāṇa hotī hai tathā bhī cāra prakāra kī hai-mukhapotikā, pādakesariyā, gocchaga stanoṃ tathā pīṭha ko ācchādita karatī hai| vaha vīṭaka se baddha aura pātra-sthāpana| āge sthavirakalpī muniyoṃ kī upadhi ke vāmapārśva meṃ dhāraṇa kī jātī hai| viṣaya meṃ kahūṃgā| 4089.vegacchiyā u paṭṭo, kaṃcukamukkacchiyaṃ ca chādeti| 4094.ukkoso therāṇaṃ, caubviho chabviho ya majjhimao| saṃghāḍīo cauro, tattha duhatthā u vasadhīe|| jahaṇṇo caubviho khalu, etto ajjāṇa vocchāmi| 4090.dunni tihatthāyāmā, bhikkhaṭṭhā ega ega uccāre| sthavirakalpī muniyoṃ ke utkṛṣṭa aura jaghanya upadhi
v2.p92.3
osaraṇe cauhatthā'nisannapacchāiṇī masiṇā|| jinakalpī muniyoṃ kī bhāṃti cāra-cāra prakāra kī hai| unake vaikakṣikī nāmaka paṭṭa kaṃcuka tathā aupakakṣikī ko madhyama upadhi chaha prakāra kī hai-rajoharaṇa, paṭalaka, pātrakaācchādita karatā hai aura use vāmapārśva meṃ pahanā jātā hai| baṃdha, rajastrāṇa, mātraka aura colapaṭṭaka| āge āryikāoṃ kī tathā pratyeka sādhvī ko cāra saṃghāṭiyāṃ kalpatī haiṃ-eka do upadhi kahūṃgā| hātha laṃbī, do tīna hātha vālī aura eka cāra hātha laṃbī| ye 4095.ukkoso aṭṭhaviho, majjhimao hoi terasaviho u| cāra saṃghāṭiyāṃ haiṃ| inameṃ se do hātha vālī saṃghāṭī vasati meṃ,
v2.p92.4
jahaṇṇo cauvviho khalu, etto u uvaggahaṃ vocchaṃ| tīna hātha laṃbī eka saṃghāṭī bhikṣā ke lie jāte samaya, aura āryikāoṃ kī utkṛṣṭa upadhi ke āṭha prakāra, madhyama ke eka saṃghāṭī uccāra ke lie jāte samaya tathā cāra hātha laṃbī teraha prakāra aura jaghanya ke cāra prakāra haiṃ| āge aupagrahika saṃghāṭī vyākhyāna sunane samavasaraṇa meṃ jāte samaya dhāraṇa kī upadhi kā kathana karūṃgā| jātī hai| vaha saṃghāṭī anya saṃghāṭiyoṃ se bṛhattara pramāṇa vālī 4096.pīḍhaga ṇisijja daṃḍagapamajjaṇī ghaṭṭae ḍagalamādī| hotī hai| vaha aniṣaṇṇa avasthā ke lie hai| ataḥ āryikāeṃ pippalaga sūyi ṇaharaṇi, sohaṇagadugaṃ jahaṇṇo u|| baiṭhe nahīṃ, khar̤e-khar̤e hī anuyoga ādi sune| vaha saṃghāṭī skaṃdha jaghanya aupagrahika upakaraṇa-pīr̤haka, niṣadyā, daṃḍakase lekara pairoṃ taka ācchādana karatī hai| vaha masṛṇa hotī hai| pramārjanī, ghaṭṭaka-lipta pātra ko cikanā karane kā patthara, usako ūpara or̤hane se pravacana kī prabhāvanā hotī hai| ḍagalaka, pippalaka, sūcī, nakhaharaṇī, śodhanadvika4091.khaṃdhakaraṇī u cauhatthavittharā vāyavihutarakkhaṭṭhā| karṇaśodhaka, daṃtaśodhaka| khujjakaraṇī u kīrati, rūvavatīṇaṃ kuḍahaheuṃ|| 4097.vāsattāṇe paṇagaṃ, cilimiṇipaṇagaṃ dugaṃ ca saṃthāre| skaṃdhakaraṇī cāra hātha vistṛta aura samacaturasra hotī hai| daṃḍādīpaṇagaṃ puṇa, mattagatiga pādalehaṇiyā| vastra ko vāyu se ur̤ane se bacātī hai| rūpavatī śramaṇiyoṃ kī 4098.cammatigaṃ paṭṭadugaṃ, ṇāyavvo majjhimovahī eso| nirūpatā karane ke lie kuṭubha (kūbar̤epana) ke lie
v2.p92.5
ajjāṇa vārae puṇa, majjhimae hoti atiritto|| kubjakaraṇī kī jātī hai| pīṭha para lapeṭa kara aupakakṣikī madhyama aupagrahika upakaraṇa-varṣātrāṇa paṃcaka (bālamaya, aura vaikakṣikī se niṣaddha kara usase kuṭubha (kubar̤āpana) kiyā sūtramaya, sūcīmaya, kuṭaśīrṣaka aura chatraka), cilimilipaṃcaka jātā hai| (bālamayī, sūtramayī, valkamayī, kaṭamayī aura daṃḍamayī), do
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit