<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.1!deepratnasagar.421 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The Śvetāmbara canon (Siddhānta)](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta) › [The Mūlasūtras ("root texts")](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula) › [Dasaveyāliya](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.1) › [Dasaveyaliya: tikanusari vivecana](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.1!deepratnasagar) › 421

# Dasaveyaliya 421

Dasaveyāliya: ṭīkānusārī vivecana 421

- **Language:** Gujarati

### [421](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.1!deepratnasagar.421)

વિવેચન–૩૩૬ થી ૩૩૯  
ક્યારેક વ્યવહારના સંબંધમાં કોઈ પૂછે કે ન પૂછે તો પણ આ પ્રમાણે ન બોલે – આ વસ્તુ સ્વભાવથી સુંદર છે, મોંઘું છે, આવી વસ્તુ બીજે ક્યાંય નહીં મળે, આ અસંસ્કૃત છે, બીજે પણ આ મળે જ છે. આના અનંતગુણ છે, અપ્રીતિકર છે, ઈત્યાદિ ન બોલે તેથી અધિકરણ અને અંતરાયાદિ દોષ લાગે છે. વળી, કોઈએ કોઈને સંદેશો મોકલ્યો કે તારે આ બધું કહેવું ત્યારે હા, હું કહીશ, એમ ન બોલે. કેમકે તે પ્રમાણે જ સ્વર-વ્યંજનાદિ કહેવા અશક્ય છે. એ રીતે બીજાનો સંદેશો આપવાનો હોય ત્યારે પણ ન બોલે કે - હા, હું કહીશ. અસંભવ હોવાથી મૃષાવાદનો દોષ લાગે. તેથી દરેક સ્થાને મુનિએ વિચારણા કરીને બધાં કાર્યમાં જેનો જેટલો સંભવ અને શક્ય હોય તે જ બોલવું. કોઈકે કંઈક ખરીદ્યું જોઈને, સારી ખરીદી કરી તેમ ન બોલે. એ રીતે કોઈ કંઈ વેચે તો તે જોઈને સારું વેચ્યુ એમ પણ ન બોલે. અથવા આ ખરીદવા યોગ્ય છે અથવા ખરીદવા યોગ્ય નથી એમ પણ ન કહે. આ ગોળ વગેરે ખરીદ, આગામી કાળે મોંઘા થશે એમ ન બોલે. ઘી આદિ આગામી કાળે મોંઘા થશે એમ કહીને વેપાર સંબંધી વચન મુનિ ન બોલે. તેનાથી અપ્રીતિ અને અધિકરણાદિ દોષ લાગે.  
હવે અહીં વિધિ કહે છે – અલ્પમૂલ્યમાં કે બહુમૂલ્યમાં, ખરીદમાં કે વેચાણમાં, વ્યાપારના કારણે કોઈ કંઈ પૂછે તો નિરવદ્ય વચન બોલે અથવા અમને આ સંબંધે બોલવાનો અધિકાર નથી તેમ કહે.

- [Previous: 420](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.1!deepratnasagar.420)
- [Next: 422](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.1!deepratnasagar.422)

## Linked texts (1)

- [Dasaveyāliya (Āgamasuttāṇi, ed. Dīparatnasāgara 2012)](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.1*deepratnasagar2012.7.43-46) — Ardhamāgadhī Prakrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.1!deepratnasagar.421](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.1!deepratnasagar.421) · Pramāṇa
