<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani.p149 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The Śvetāmbara canon (Siddhānta)](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta) › [The Mūlasūtras ("root texts")](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula) › [Uttarajjhayaṇa](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2) › [Sukhabodha](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani) › p149

# Uttarajjhayana p149

Sukhabodhā p149

- **Language:** Sanskrit

### [p149](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani.p149)

tṛtīyaṃ caturaṅgīyādhyayanam|  
||68||  
śruterdullabhatvam |  
vyākhyā-'karmaṇāṃ' manujagativibandhakānām anantānubandhyādīnāṃ 'tuḥ' pūrvasmādviśeṣadyotakaḥ "pahāṇāe" tti | prahāṇyā-apagamena, kathaṃ prahāṇiḥ ? ityāha-'ānupūrvyā krameṇa na tu jhagityeva | tayāpi "kayāi u" tti tuśabda | evakārārthe kadācideva na sarvadā 'jīvāḥ' prāṇinaḥ 'śuddhiṃ kliṣṭakarmavigamātmikām 'anuprāptāḥ' samprāptāḥ 'ādadate' svīkurvanti 'manuṣyatāṃ' manujatvam , viśiṣṭaśuddhinibandhanaiḥ tanukaṣāyatvādibhireva tadāyurbandhāt | uktañca-"paryaīe taṇukasāo, dāṇarao sīlasaṃjamavihūṇo | majjhimaguṇehiṃ jutto, maṇuyāuṃ baṃdhae jīvo ||1||” iti sūtrārthaḥ ||7|| evaṃ mānuṣyaṃ durlabhamuktaṃ | sāmprataṃ śrutidurlabhatāmāha  
māṇussaṃ viggahaṃ larbu, suī dhammassa dullahā | jaṃ socā paḍivajaṃti, tavaṃ khaṃtimahiṃsayaṃ ||8||  
vyākhyā-"māṇussaṃ" ti sūtratvāt mānuṣyaka-manuṣyasambandhinaṃ 'vigraha' audārikaśarīraṃ labdhvā'pi, apergamyamānatvāt , 'śrutiḥ' śravaṇaṃ 'dharmasya'-'durgatiprasṛtān jīvān , yasmāddhārayate tataḥ | dhatte caitāna śubhe sthāne, tasmāddharma iti smṛtaḥ ||1||' ityanvarthanāmnaḥ 'durlabhā' duḥprāpā prāguktā''lasyādihetutaḥ| sa ca-'mṛdvī śayyā prātarutthāya peyā, bhaktaṃ madhye pānakaṃ cāparāhe | drākṣā khaṇḍaṃ śarkarā cārddharātre, mokṣaścānte śākyaputreṇa dṛṣṭaḥ||1||' ityādiḥ sugatādikalpito'pi syād atastadapohāyā''ha-'ya' dharma śrutvā 'pratipadyante' aṅgīkurvanti 'tapaḥ' anaśanādi dvādaśavidhaṃ, 'kṣānti' krodha|jayalakṣaṇāṃ mānādijayopalakṣaṇaṃ caiṣā, 'ahiṃsratām' ahiṃsanaśīlatām , anena prathamavratamuktam | śeṣavratopalakṣaṇametat,  
etadvṛtitulyāni hi śeṣavratāni | evaṃ ca tapasaḥ kṣāntyādicatuṣṭayasya mahāvratapañcakasya cābhidhānād daśavidhasyāpi dharma| syābhidhānamiti sūtrārthaḥ || 8|| śrutyavāptāvapi śraddhādurlabhatāmāha  
1 "prakṛtyā tanurūṣāyo, dānarataḥ śīlasaṃyamavihīnaḥ | madhyamaguṇairyukto, manujāyurbadhāti jīvaḥ ||1||"  
||68||

- [Previous: p148](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani.p148)
- [Next: p150](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani.p150)

## Linked texts (1)

- [Uttarajjhayaṇa](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2.128.1.8_2) — Ardhamāgadhī Prakrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani.p149](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani.p149) · Pramāṇa
