<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani.p736 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Jain Literature](https://indike.org/pramana/in.jaina) › [The Śvetāmbara canon (Siddhānta)](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta) › [The Mūlasūtras ("root texts")](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula) › [Uttarajjhayaṇa](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2) › [Sukhabodha](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani) › p736

# Uttarajjhayana p736

Sukhabodhā p736

- **Language:** Sanskrit

### [p736](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani.p736)

pramādasya sthānāni |  
kasyacitsambandhinā'vaṣṭambhena rahitaḥ, maithunarūpāśravopalakṣaṇaṃ caitat || uktamevārtha nigamayitumāha-rūpā'nuraktasya narasya al'evam' anantaroktaprakāreṇa kutaḥ sukhaṃ bhavet kadācit kiñcit ?, kimityevam ?, yataḥ 'tatra' rūpā'nurāge upabho  
ge'pi 'veśaduḥkham' atṛptilābhatālakṣaṇabādhājanitamasātam , upabhogameva viśinaṣṭi--'nirvarttayati' utpādayati, 'yasya' upabhogasya kṛte "gaṃ" vākyālaṅkāre, 'duḥkhaṃ' kṛcchram ātmana iti gamyate || itthaṃ rāgasyānarthahetutāmabhidhāya dveṣasyā'pi tāmatideṣṭumāha-'evameva' yathā'nuraktastathaiva rūpe gataḥ pradveṣamupaiti 'duḥkhaughaparamparāḥ' uttarottaraduḥkhasamūharūpāḥ, tathā praduṣṭacittaḥ casya bhinnakramatvāt cinoti ca karma, 'yat' karma "se" tasya punarbhavati 'duḥkhaṃ duḥkhahetuḥ "vipāke' anubhavakāle, iha paratra ceti bhāvaḥ | punarduḥkhagrahaṇamaihikaduḥkhāpekṣam , aśubhakarmopacayaśca hiṃsādyāśravā'vinābhāvīti taddhetutvamanenā''kṣipyate || itthaṃ rāgadveṣayoranuddharaṇe doṣamabhidhāya taduddharaṇe guṇamāha-rūpe viraktaḥ upalakṣaṇatvād adviṣṭaśca | manujaḥ 'viśokaḥ' śokarahitaḥ san tannibandhanayo rāgadveṣayorabhāvāt etena' anantaropadarśitena "dukkhohaparaṃpareṇaṃ" ti duḥkhānām oghāḥ-saṅghātāsteṣāṃ paramparā-santatiḥ duḥkhaughaparamparā tayā 'na lipyate' na spṛśyate bhavamadhye'pi 'san' |tiṣṭhan , dṛṣṭāntamāha-jaleneva, vāśabdasyopamārthatvāt 'puṣkariṇīpalāśaṃ' padminīpatraṃ jalamadhye saditi śeṣaḥ || itthaṃ cakṣurāśritya trayodaśa sūtrāṇi vyākhyātāni | etadanusāreṇaiva śeṣendriyāṇāṃ manasaśca trayodaśa sūtrāṇi vyākhyeyāni || navaram-"hariṇamie" tti mṛgaḥ sarvo'pi paśurucyate, tataśca 'hariṇagaḥ' hariṇapaśuḥ | tathā “baḍisavibhinnakāe" tti | baḍiśaṃ-prāntanyastāmipo lohakīlakaḥ || 'manasaḥ' cetaso bhāvaḥ-abhiprāyaḥ sa ceha smṛtigocarastaṃ 'grahaṇaṃ' prācaṃ vadanti, 'manojñaṃ' manojñarūpādiviṣayam 'amanojñaṃ' tadviparītaviṣayam | evamuttaraprantho'pi bhāvaviṣayarūpādyapekṣayā vyākhyeyaḥ| yadvā svapnakāmadaśādiṣu bhāvopasthāpito rūpādirapi bhāva uktaḥ, sa manaso grāhyaḥ | “kareṇumaggāvahie

- [Previous: p735](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani.p735)
- [Next: p737](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani.p737)

## Linked texts (1)

- [Uttarajjhayaṇa](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2.211.22.p1.99) — Ardhamāgadhī Prakrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani.p736](https://indike.org/pramana/in.jaina.sveta.mula.2!devendragani.p736) · Pramāṇa
