<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [The Great Story and its derivatives](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha) › [Kathasaritsagara](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara) › 7.3

# Kathasaritsagara 7.3: Tṛtīyas taraṅgaḥ

Kathāsaritsāgara 7.3

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [7.3.244](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.244) — 1 part

### Tṛtīyas taraṅgaḥ

### [7.3.1](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.1)

evaṃ ratnaprabhākhyātakathākramavaśādatha /  
naravāhanadattaṃ taṃ sacivo gomukho 'bravīt //

> Then Naraváhanadatta's minister Gomukha said to him, by way of capping the tale, which had been told by Ratnaprabhá: " It is true that chaste women are few and far between, but unchaste women are never to be trusted; in illustration of this, hear the following story."  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.2](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.2)

satyaṃ sādhvyaḥ praviralāścapalāstu sadā striyaḥ /  
aviśvāsyāstathā caitām api deva kathāṃ śṛṇu //

### [7.3.3](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.3)

ihāsyujjayinī nāma nagarī viśvaviśrutā /  
tasyāṃ niścayadattākhyo vaṇikputro 'bhavatpurā //

> Story of Niśchayadatta.:—There is in this land a town of the name of Ujjayiní, famous throughout the world: in it there lived of old time a merchant's son, named Niśchayadatta. He was a gambler and had acquired money by gambling, and every day the generous man used to bathe in the water of the Siprá, and worship Mahákála: his custom was first to give money to the Bráhmans, the poor, and the helpless, and then to anoint himself and indulge in food and betel.  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.4](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.4)

sa dyūtakāro dyūtena dhanaṃ jitvā dine dine /  
snātvā siprājale 'bhyarcya mahākālamudāradhīḥ //

### [7.3.5](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.5)

dattvā dānaṃ dvijātibhyo dīnānāthebhya eva ca /  
vyadhādvilepanāhāratāmbūlādyaviśeṣataḥ //

### [7.3.6](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.6)

sadā snānārcanādyante mahākālālayāntike /  
gatvā vyalimpadātmānaṃ śmaśāne ccandanādinā //

> Every day, when he had finished his bathing and his worship, he used to go and anoint himself in a cemetery near the temple of Mahákála, with sandal-wood and other things. And the young man placed the unguent on a stone pillar that stood there, and so anointed himself every day alone, rubbing his back against it. In that way the pillar eventually became very smooth and polished. Then there came that way a draughtsman with a sculptor; the first, seeing that the pillar was very smooth, drew on it a figure of Gaurí, and the sculptor with his chisel in pure sport carved it on the stone. Then, after they had departed, a certain daughter of the Vidyádharas came there to worship Mahákála, and saw that image of Gaurí on the stone. From the clearness of the image she inferred the proximity of the goddess, and, after worshipping, she entered that stone pillar to rest. In the meanwhile Niśchayadatta, the merchant's son, came there, and to his astonishment beheld that figure of Umá carved on the stone. He first anointed his limbs, and then placing the unguent on another part of the stone, began to anoint his back by rubbing it against the stone. When the rolling-eyed Vidyádhara maiden inside the pillar saw that, her heart being captivated by his beauty, she reflected " What! has this handsome man no one to anoint his back? Then I will now rub his back for him." Thus the Vidyádharí reflected, and, stretching forth her hand- from inside the pillar, she anointed his back then and there out of affection. Immediately the merchant's son felt the touch, and heard the jingling of the bracelet, and caught hold of her hand with his. And the Vidyádharí, invisible as she was, said to him from the pillar " Noble sir, what harm have I done you? let go my hand." Then Niśchayadatta answered her " Appear before me, and say who you are, then I will let go your hand." Then the Vidyádharí affirmed with an oath " I will appear before your eyes, and tell you all." So he let go her hand. Then she came out visibly from the pillar, beautiful in every limb, and sitting down, with her eyes fixed on his face, said to him, " There is a city called Pushkarávatí on a peak of the Himalayas, in it there lives a king named Vindhyapara. I am his maiden daughter, named Anurágapará. I came to worship Mahákála, and rested here to-day. And thereupon you came here, and were beheld by me anointing your back on this pillar, resembling the stupefying weapon of the god of love. Then first my heart was charmed with affection for you, and afterwards my hand was smeared with your unguent, as I rubbed your back. The sequel you know. So I will now go to my father's house."  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.7](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.7)

tatrasthe ca śilāstambhe sa vinyasya vilepanam /  
vililepa kaṣan pṛṣṭhaṃ yuvā pratyaham ekakaḥ //

### [7.3.8](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.8)

tena stambhaḥ sa suślakṣṇaḥ kālenābhavadekataḥ /  
athāgācitrakṛttena pathā rūpakṛtā saha //

### [7.3.9](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.9)

sa stambhaṃ vīkṣya suślakṣṇaṃ tatra gaurīṃ samālikhat /  
rūpakāro 'pi śastreṇa krīḍayaivollilekha tām //

### [7.3.10](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.10)

tatas tayorgatavatormahākālāranāgatā /  
vidyādharasutaikātra stambhe devīṃ dadarśa tām //

### [7.3.11](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.11)

sulakṣaṇatvāt sāṃnidhyaṃ tasyāṃ matvā kṛtārcanā /  
adṛśyā viśramāyaitaṃ śilāstambhaṃ viveśa sā //

### [7.3.12](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.12)

tāvanniścayadattaḥ sa tatrāgatya vaṇiksutaḥ /  
sāścaryaḥ stambhamadhye tāṃ dadarśollikhitāmumām //

### [7.3.13](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.13)

vilipyāṅgāni tatstambhabhāge 'nyatrānulepanam /  
nyasya pṛṣṭhaṃ samalābdhuṃ prārebhe nikaṣaṃś ca saḥ //

### [7.3.14](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.14)

tadvilokya vilolākṣī sā vidyādharakanyakā /  
stambhāntarasthā tadrūpahṛtacittā vyacintayat //

### [7.3.15](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.15)

īdṛśasyāpi ko 'py asya nāsti pṛṣṭhānulepakaḥ /  
tadahaṃ tāvadadyāsya pṛṣṭhameṣā samālabhe //

### [7.3.16](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.16)

ity ālocya prasāry aiva karaṃ stambhāntarāt tataḥ /  
vyalipattasya sā pṛṣṭhaṃ snehādvidyādharī tadā //

### [7.3.17](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.17)

tatkṣaṇaṃ labdhasaṃsparśaḥ śrutakaṅkaṇaniḥsvanaḥ /  
jagrāha hastaṃ hastena sa tasyāstaṃ vaṇiksutaḥ //

### [7.3.18](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.18)

mahābhāgāparāddhaṃ te kiṃ mayā muñca me karam /  
ity adṛśyaiva taṃ vidyādharī stambhād uvāca sā //

### [7.3.19](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.19)

pratyakṣā brūhi me kā tvaṃ tato mokṣyāmi te karam /  
iti niścayadatto 'pi pratyuvāca sa tāṃ tataḥ //

### [7.3.20](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.20)

pratyakṣadṛśyā sarvaṃ te vacmīti śapathottaram /  
vidyādharyā tayokto 'tha karaṃ tasyā mumoca saḥ //

### [7.3.21](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.21)

atha stambhādvinirgatya sākṣātsarvāṅgasundarī /  
tanmukhāsaktanayanā taṃ jagādopaviśya sā //

### [7.3.22](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.22)

asti prāleyaśailāgre nagarī puṣkarāvatī /  
nāmnā vindhyaparas tasyāmāste vidyādharādhipaḥ //

### [7.3.23](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.23)

anurāgaparā nāma tasyāhaṃ kanyakā sutā /  
mahākālārcanāyātā viśrāntāsmīha saṃprati //

### [7.3.24](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.24)

tāvac ca tvam ihāgatya kurvan pṛṣṭhavilepanam /  
dṛṣṭaḥ stambhe 'tra mārīyamohanāstropamo mayā //

### [7.3.25](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.25)

tataḥ prāganurāgeṇa rañjitaḥ svāntavānmama /  
paścātpṛṣṭhavilepinyā aṅgarāgeṇa te karaḥ //

### [7.3.26](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.26)

ataḥ paraṃ te viditaṃ tatpiturdhāma saṃprati /  
gacchāmīti tayokto 'tha vaṇikputro jagāda saḥ //

### [7.3.27](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.27)

svīkṛtaṃ tanmayā caṇḍi na svāntaṃ bhavatīhṛtam /  
amuktasvīkṛtasvāntā katham evaṃ tu gacchasi //

> When she said this to the merchant's son, he answered— " Fair one, I have not recovered my soul which you have taken captive; how can you thus depart, without letting go the soul which you have taken possession of?" When he said this to her, she was immediately overcome with love, and said— " I will marry you, if you come to my city. It is not hard for you to reach; your endeavour will be sure to succeed. For nothing in this world is difficult to the enterprising." Having said this, Anurágapará flew up into the air and departed; and Niśchayadatta returned home with mind fixed upon her. Recollecting the hand that was protruded from the pillar, like a shoot from the trunk of a tree, he thought— " Alas! though I seized her hand I did not win it for my own. Therefore I will go to the city of Pushkarávatí to visit her, and either I shall lose my life, or Fate will come to my aid." So musing, he passed that day there in an agony of love, and he set out from that place early the next morning, making for the north. As he journeyed, three other merchants' sons, who were travelling towards the north, associated themselves with him as companions. In company with them he travelled through cities, villages, forests, and rivers, and at last reached the northern region abounding in barbarians.  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.28](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.28)

iti tenoditā sā ca laghurāgavaśīkṛtā /  
saṃgamiṣye tvayā kāmameṣyasyasmatpurīṃ yadi //

### [7.3.29](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.29)

durgamā sā na te nātha setsyate te samīhitam /  
na hi duṣkaramastīha kiṃcidadhyavasāyinām //

### [7.3.30](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.30)

ity udīrya khamutpatya sānurāgaparā yayau /  
agānniścayadatto 'pi sa tadgatamanā gṛham //

### [7.3.31](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.31)

smarandrumādiva stambhādudbhinnaṃ karapallavam /  
hā dhiktasyā gṛhītvāpi nāptaḥ pāṇigraho mayā //

### [7.3.32](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.32)

tadvrajāmyantikaṃ tasyāḥ purīṃ tāṃ puṣkarāvatīm /  
prāṇāṃstyakṣyāmi daivaṃ vā sāhāyyaṃ me kariṣyati //

### [7.3.33](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.33)

iti saṃcintayannītvā smarārtaḥ so 'tra taddinam /  
pratiṣṭhita tataḥ prātaravalambyottarāṃ diśam //

### [7.3.34](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.34)

tataḥ prakrāmatas tasya trayo 'nye sahayāyinaḥ /  
milanti sma vaṇikputrā uttarāpathagāminaḥ //

### [7.3.35](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.35)

taiḥ samaṃ samatikrāman puragrāmāṭavīnadīḥ /  
kramād uttaradigbhūmiṃ prāpa sa mlecchabhūyasīm //

### [7.3.36](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.36)

tatra tair eva sahitaḥ pathi prāpy aiva tājikaiḥ /  
nītvāparasmai mūlyena datto 'bhūttājikāya saḥ //

> There he and his companions were found on the way by some Tájikas, who took them and sold them to another Tájika. He sent them in the care of his servants as a present to a Turushka, named Muravára. Then those servants took him and the other three, and hearing that Muravára was dead, they delivered them to his son. The son of Muravára thought— " These men have been sent me as a present by my father's friend, so I must send them to him to-morrow by throwing them into his grave." Accordingly the Turuskha fettered Niśchayadatta and his three friends with strong chains, that they might be kept till the morning. Then, while they were remaining in chains at night, Niśchayadatta said to his three friends, the merchant's sons, who were afflicted with dread of death— " What will you gain by despondency? Maintain steadfast resolution. For calamities depart far away from the resolute, as if terrified at them. Think on the peerless adorable Durgá, that deliverer from calamity." Thus encouraging them, he devoutly worshipped that goddess Durgá: " Hail to thee, goddess! I worship thy feet that are stained with a red dye, as if it were the clotted gore of the trampled Asura clinging to them. Thou, as the all-ruling power of Śiva, dost govern the three worlds, and inspired by thee they live and move. Thou didst deliver the worlds, O slayer of the Asura Mahisha. Deliver me that crave thy protection, O thou cherisher of thy votaries." In these and similar words he and his companions duly worshipped the goddess, and then they all fell asleep, being weary. And the goddess Durgá in a dream commanded Niśchayadatta and his companions " Rise up, my children, depart, for your 'fetters are loosed." Then they woke up at night, and saw that their fetters had fallen off of themselves, and after relating to one another their dream, they departed thence delighted. And after they had gone a long journey, the night came to an end, and then those merchant's sons, who had gone through such terrors, said to Niśchayadatta; " Enough of this quarter of the world infested with barbarians! We will go to the Deccan, friend, but do you do as you desire." When they said this to him, he dismissed them to go where they would, and set out alone vigorously on his journey, making towards that very northern quarter, drawn by the noose of love for Anurágapará, flinging aside fear. As he went along, he fell in, in course of time, with four Páśupata ascetics, and reached and crossed the river Vitastá. And after crossing it, he took food, and as the sun was kissing the western mountain, he entered with them a forest that lay in their path. And there some woodmen, that met them, said to them: " Whither are you going, now that the day is over. There is no village in. front of you: but there is an empty temple of Śiva in this wood. Whoever remains there during the night inside or outside, falls a prey to a Yakshiní, who bewilders him, making horns grow on his forehead, and then treats him as a victim, and devours him." Those four Páśupata ascetics, who were travelling together, though they heard this, said to Niśchayadatta, " Come along! what can that miserable Yakshiní do to us? For we have remained many nights in various cemeteries." When they said this, he went with them, and finding an empty temple of Śiva, he entered it with 'them to pass the night there. In the court of that temple the bold Niśchayadatta and the Páśupata ascetics quickly made a great circle with ashes, and entering into it, they lighted a fire with fuel, and all remained there, muttering a charm to protect themselves.  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.37](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.37)

tenāpi tāvad bhṛtyānāṃ haste kośalikākṛte /  
muravārābhidhānasya turuṣkasya vyasṛjyata //

### [7.3.38](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.38)

tatra nītaḥ sa tadbhṛtyairyuktastairaparaistribhiḥ /  
muravāraṃ mṛtaṃ buddhvā tatputrāya nyavedyata //

### [7.3.39](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.39)

pituḥ kośalikā hy eṣā mittreṇa preṣitā mama /  
tattasyaivāntike prātaḥ khāte kṣepyā ime mayā //

### [7.3.40](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.40)

ity ātmanā caturthaṃ taṃ tatputro 'pi sa tāṃ niśām /  
saṃyamya sthāpayām āsa turuṣko nigaḍairdṛḍham //

### [7.3.41](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.41)

tato 'tra bandhane rātrau maraṇatrāsakātarān /  
sakhīnniścayadattastānsa jagāda vaṇiksutān //

### [7.3.42](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.42)

kā viṣādena vaḥ siddhirdhairyamālambya tiṣṭhata /  
bhītā iva hi dhīrāṇaṃ yānti dūre vipattayaḥ //

### [7.3.43](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.43)

smarataikāṃ bhagavatīṃ durgāmāpadvimocinīm /  
iti tān dhīrayan bhaktyā devīṃ tuṣṭāva so 'tha tām //

### [7.3.44](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.44)

namastubhyaṃ mahādevi pādau te yāvakāṅkṣitau /  
mṛditāsuralagnāsrapaṅkāviva namāmy aham //

### [7.3.45](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.45)

jitaṃ śaktyā śivasyāpi viśvaiśvaryakṛtā tvayā /  
tvadanuprāṇitaṃ cedaṃ ceṣṭate bhuvanatrayam //

### [7.3.46](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.46)

paritrātāstvayā lokā mahiṣāsurasūdini /  
paritrāyasva māṃ bhaktavatsale śaraṇāgatam //

### [7.3.47](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.47)

ity ādi samyag devīṃ tāṃ stutvā sahacaraiḥ saha /  
so 'tha niścayadatto 'tra śrānto nidrāmagāddrutam //

### [7.3.48](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.48)

uttiṣṭhata sutā yāta vigataṃ bandhanaṃ hi vaḥ /  
ity ādideśa sā svapne devī taṃ cāparāṃś ca tān //

### [7.3.49](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.49)

prabudhya ca tadā rātrau dṛṣṭvā bandhānsvataścyutān /  
anyonyaṃ svapnam ākhyāya hṛṣṭās te niryayus tataḥ //

### [7.3.50](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.50)

gatvā dūramathādhvānaṃ kṣīṇāyāṃ niśi te 'pare /  
ūcurniścayadattaṃ taṃ dṛṣṭatrāsā vaṇiksutāḥ //

### [7.3.51](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.51)

āstāṃ bahumlecchatayā digeṣā dakṣiṇāpatham /  
vayaṃ yāmaḥ sakhe tvaṃ tu yathābhimatamācara //

### [7.3.52](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.52)

ity uktastairanujñāya yatheṣṭāgamanāya tān /  
ucīcīm eva tāmāśāmavalambya punaś ca saḥ //

### [7.3.53](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.53)

eko niścayadatto 'tha pratasthe prasabhaṃ pathi /  
anurāgaparāpremapāśakṛṣṭo nirastadhīḥ //

### [7.3.54](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.54)

krameṇa gacchanmilitaḥ sa mahāvratikaiḥ saha /  
caturbhiḥ prāpya saritaṃ vitastāmuttatāra saḥ //

### [7.3.55](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.55)

uttīrya ca kṛtāhāraḥ sūrye 'stācalacumbini /  
viveśa tair eva samaṃ vanaṃ mārgavaśāgatam //

### [7.3.56](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.56)

tatra cāgrāgatāḥ kecittamūcuḥ kāṣṭhabhārikāḥ /  
kva gacchatha dine yāte grāmaḥ ko 'py asti nāgrataḥ //

### [7.3.57](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.57)

ekastu vipine 'muṣminnasti śūnyaḥ śivālayaḥ /  
tatra tiṣṭhati yo rātrāvantarvā bahir eva vā //

### [7.3.58](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.58)

taṃ śṛṅgotpādinī nāma śṛṅgotpādanapūrvakam /  
mohayitvā paśūkṛtya bhakṣayatyeva yakṣiṇī //

### [7.3.59](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.59)

etac chrutvāpi sāvajñāste mahāvratinastadā /  
ūcurniścayadattaṃ te catvāraḥ sahayāyinaḥ //

### [7.3.60](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.60)

ehi kiṃ kurute 'smākaṃ varākī sātra yakṣiṇī /  
teṣu teṣu śmaśāneṣu niśāsu hi vayaṃ sthitāḥ //

### [7.3.61](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.61)

ity uktavadbhis taiḥ sākaṃ gatvā prāpya śivālayam /  
śūnyaṃ niścayadattastāṃ rātriṃ netuṃ viveśa saḥ //

### [7.3.62](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.62)

tatrāṅgaṇe vidhāyāśu bhasmanā maṇḍalaṃ mahat /  
praviśya cāntare tasya prajvālyāgniṃ sahendhanaiḥ //

### [7.3.63](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.63)

dhīro niścayadattaḥ sa te mahāvratinastathā /  
manttraṃ japanto rakṣārthaṃ sarva evāvatasthire //

### [7.3.64](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.64)

athāyayau vādayantī dūrātkaṅkālakiṃnarīm /  
nṛtyantī yakṣiṇī tatra sā śṛṅgotpādinī niśi //

> Then at night there came there dancing the Yakshiní Śringotpádiní, playing from afar on her lute of bones, and when she came near, she fixed her eye on one of the four Páśupata ascetics, and recited a charm, as she danced outside the circle. That charm produced horns on him, and bewildered he rose up, and danced till he fell into the blazing fire. And when he had fallen, the Yakshiní dragged him half -burnt out of the fire, and devoured him with delight. Then she fixed her eye on the second Páśupata ascetic, and in the same way recited the horn-producing charm and danced. The second one also had horns produced by that charm, and was made to dance, and falling into the fire, was dragged out and devoured before the eyes of the others. In this way the Yakshiní maddened one after another at night the four ascetics, and after horns had been produced on them, devoured them. But while she was devouring the fourth, it came to pass that, being intoxicated with flesh and blood, she laid her lute down on the ground. Thereupon the bold Niśchayadatta rose up quickly, and seized the lute, and began to play on it, and dancing round with a laugh, to recite that horn-producing charm, which he had learnt from hearing it often, fixing at the same time his eye on the face of the Yakshiní. By the operation of the charm she was confused, and dreading death, as horns were just about to sprout on her forehead, she flung herself prostrate, and thus entreated him; " Valiant man, do not slay me, a helpless woman. I now implore your protection, stop the recital of the charm, and the accompanying movements. Spare me! I know all your story, and will bring about your wish; I will carry you to the place, where Anurágapará is." The bold Niśchayadatta, when thus confidingly addressed by her, consented, and stopped the recital of the charm, and the accompanying movements. Then, at the request of the Yakshiní, he mounted on her back, and being carried by her through the air, he went to find his beloved.  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.65](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.65)

etya teṣu caturṣvekaṃ sā mahāvratinaṃ prati /  
dattadṛṅmanttramapaṭhatsanṛttaṃ maṇḍalādvahiḥ //

### [7.3.66](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.66)

tena mantreṇa saṃjātaśṛṅgo mohita utthitaḥ /  
nṛtyaṃstasmiñjvalatyagnau sa mahāvratiko 'patat //

### [7.3.67](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.67)

patitaṃ cārdhadagdhaṃ tamākṛṣyaivāgnimadhyataḥ /  
sā śṛṅgotpādinī hṛṣṭā bhakṣayām āsa yakṣiṇī //

### [7.3.68](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.68)

tato dvitīye vratini nyastadṛṣṭistathaiva sā /  
taṃ śṛṅgotpādanaṃ mantraṃ papāṭha ca nanarta ca //

### [7.3.69](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.69)

so 'pi dvitīyas tanmantrajātaśṛṅgaḥ pranartitaḥ /  
patito 'gnau tayākṛṣya paśyatsvanyeṣv abhakṣyata //

### [7.3.70](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.70)

evaṃ krameṇa saṃmohya tānmahāvratino niśi /  
tayābhakṣyanta yakṣiṇyā catvāro 'pi saśṛṅgakāḥ //

### [7.3.71](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.71)

caturthaṃ bhakṣayantyā ca tayā māṃsāsramattayā /  
svayaṃ kiṃnarikātodyaṃ daivādbhūmau nyadhīyata //

### [7.3.72](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.72)

tāvac ca kṣipram utthāya tadgṛhītvaiva vādayan /  
dhīro niścayadatto 'pi pranṛtyan vihasan bhraman //

### [7.3.73](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.73)

taṃ śṛṅgotpādanaṃ mantramasakṛcchrutaśikṣitam /  
pāpaṭhyate sma yakṣiṇyās tasyā nyastekṣaṇo mukhe //

### [7.3.74](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.74)

tatprayogaprabhāveṇa vivaśā mṛtyuśaṅkinī /  
utthātukāmaśṛṅgī sā prahvā taṃ prāha yakṣiṇī //

### [7.3.75](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.75)

mā vadhīstvaṃ mahāsattva striyaṃ māṃ kṛpaṇāmimām /  
idānīṃ śaraṇaṃ tvaṃ me mantrapāṭhādi saṃhara //

### [7.3.76](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.76)

rakṣa māṃ vedmy ahaṃ sarvamīpsitaṃ sādhayāmi te /  
anurāgaparā yatra tatra tvaṃ prāpayāmy aham //

### [7.3.77](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.77)

iti saprayayaṃ proktastayā dhīrastatheti saḥ /  
cakre niścayadatto 'tra mantrapāṭhādisaṃhṛtim //

### [7.3.78](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.78)

tataḥ sa tasyā yakṣiṇyāḥ skandhamāruhya tadgirā /  
nīyamānastayā vyomnā pratasthe tāṃ priyāṃ prati //

### [7.3.79](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.79)

prabhātāyāṃ ca rajanau prāpyaikaṃ girikānanam /  
namrā niścayadattaṃ taṃ kuhyakī sā vyajijñapat //

> And when the night came to an end, they had reached a mountain wood; there the Guhyakí bowing thus addressed Niśchayadatta; " Now that the sun has risen, I have no power to go up wards, so spend this day in this charming wood, my lord; eat sweet fruits and drink the clear water of the brooks. I go to my own place, and I will return at the approach of night; and then I will take you to the city of Pushkarávatí, the crown of the Himalayas, and into the presence of Anurágapará." Having said this, the Yakshiní with his permission set him down from her shoulder, and departed to return again according to her promise.  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.80](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.80)

sūryodaye 'dhunā gantuṃ śaktir nāsi mamopari /  
tad asmin kānane kānte gamayedaṃ dinaṃ prabho //

### [7.3.81](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.81)

phalāni bhuṅkṣva svādūni nirjharāmbhaḥ śubhaṃ piba /  
ahaṃ yāmi nijaṃ sthānameṣyāmi ca niśāgame //

### [7.3.82](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.82)

neṣyāmi ca tadaiva tvāmanurāgaparāntikam /  
maulimālāṃ himagirernagarīṃ puṣkarāvatīm //

### [7.3.83](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.83)

ity uktvā tadanujñātā skandhāttatrāvatārya tam /  
yakṣiṇī punarāgantuṃ satyasaṃdhā jagāma sā //

### [7.3.84](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.84)

tato niścayadatto 'syāṃ gatāyāmaikṣatātra saḥ /  
agādhamantaḥ saviṣaṃ svacchaśītaṃ bahiḥ saraḥ //

> When she had gone, Niśchayadatta beheld a deep lake, transparent and cool, but tainted with poison, lit up by the sun, that stretching forth the fingers of its rays, revealed it as an example illustrative of the nature of the heart of a passionate woman. He knew by the smell that it was tainted with poison, and left it, after necessary ablutions, and being afflicted with thirst he roamed all over that heavenly mountain in search of water. And as he was wandering about, he saw on a lofty place what seemed to be two rubies glittering, and he dug up the ground there.  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.85](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.85)

rāginstrīcittametādṛgityarkeṇa nidarśanam /  
prasāritakareṇeva prakaṭīkṛtya darśitam //

### [7.3.86](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.86)

sa tadviṣāktaṃ gandhena buddhvā mānuṣakṛtyataḥ /  
tyaktvāmbhorthī tṛṣārtaḥ sandivye tatrābhramadgirau //

### [7.3.87](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.87)

bhramannunnatabhūbhāge padmarāgamaṇī iva /  
sphurantau dvāv apaśyac ca bhuvaṃ tāṃ nicakhāna ca //

### [7.3.88](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.88)

apāstamṛttikaścāsya jīvato markaṭasya saḥ /  
śiro dadarśa te cāsya padmarāgāvivākṣiṇī //

> And after he had removed the earth, he saw there the head of a living monkey, and his eyes like two rubies. While he was indulging his wonder, thinking what this could be, that monkey thus addressed him with human voice; " I am a man, a Brahman transformed into a monkey, release me, and then I will tell you all my story, excellent sir." As soon as he heard this, he removed the earth, marvelling, and drew the ape out of the ground. When Niśchayadatta had drawn out the ape, it fell at his feet, and continued, " You have given me life by rescuing me from calamity. So come, since you are weary, take fruit and water, and by your favour I also will break my long fast. Having said this, the liberated monkey took him to the bank of a mountain-torrent some distance off, where there were delicious fruits, and shady trees. There he bathed and took fruit and water, and coming back, he said to the monkey who had broken his fast " Tell me how you have become a monkey, being really a man." Then that monkey said, " Listen, I will tell you now."  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.89](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.89)

tato vismayate yāvatkimetad iti cintayan /  
tāvanmanuṣyavācāsau markaṭastam abhāṣata //

### [7.3.90](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.90)

mānuṣo markaṭībhūto vipro 'haṃ māṃ samuddhara /  
kathayiṣyāmi te sādho svavṛttāntaṃ tato 'khilam //

### [7.3.91](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.91)

etac chrutvaiva sāścaryo mṛttikāmapanīya saḥ /  
bhūmerniścayadattastamujjahārātha markaṭam //

### [7.3.92](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.92)

uddhṛtaḥ pādapatitastaṃ bhūyo 'pi sa markaṭaḥ /  
uvāca dattāḥ prāṇā me kṛcchrāduddharatā tvayā //

### [7.3.93](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.93)

tad ehi yāvac chrāntas tvam upayuṅkṣva phalāmbunī /  
tvatprasādādahaṃ cāpi kariṣye pāraṇaṃ cirāt //

### [7.3.94](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.94)

ity uktvā tamanaiṣītsa dūraṃ girinadītaṭam /  
kapiḥ svādhīnasusvāduphalasacchāyapādapam //

### [7.3.95](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.95)

tatra snātvopabhuktāmbuphalaḥ sa kṛtapāraṇam /  
kapiṃ niścayadattastaṃ pratyāgatya tato 'bravīt //

### [7.3.96](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.96)

kathaṃ tvaṃ markaṭībhūto mānuṣo 'py ucyatāmiti /  
tataḥ sa markaṭo 'vādīcchṛṇvidānīṃ vadāmyadaḥ //

### [7.3.97](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.97)

candrasvāmīti nāmnāsti vārāṇasyāṃ dvijottamaḥ /  
tasya patnyāṃ suvṛttāyāṃ jāto 'smyeṣa sutaḥ sakhe //

> Story of Somasvámin.:— In the city of Váránasí there is an excellent Bráhman named Chandrasvámin, I am his son by his virtuous wife, my friend. And my father gave me the name of Somasvámin. In course of time it came to pass that I mounted the fierce elephant of love, which infatuation makes uncontrollable. When I was at this stage of my life, the youthful Bandhudattá, the daughter of the merchant Śrígarbha, an inhabitant of that city, and the wife of the great merchant of Mathura Varáhadatta, who was dwelling in her father's house, beheld me one day, as she was looking out of the window. She was enamoured of me on beholding me, and after enquiring my name, she sent a confidential female friend to me, desiring an interview, Her friend came up secretly to me who was blind with love, and, after telling her friend's desire, took me to her house. There she placed me, and then went and brought secretly Bandhudattá, whose eagerness mad her disregard shame. And no sooner was she brought, than she threw her arms round my neck, for excessive love in women is your only hero for daring. Thus every day Bandhudattá came at will from her father's house, and sported with me in the house of her female friend.  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.98](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.98)

somasvāmīti pitrā ca kṛtanāmā kramādaham /  
ārūḍho madanavyālagajaṃ madaniraṅkuśam //

### [7.3.99](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.99)

taṃ māṃ kadācidadrākṣīddūrādvātāyanāgragā /  
śrīgarbhākhyasya vaṇijastatpurīvāsinaḥ sutā //

### [7.3.100](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.100)

taruṇī bandhudattākhyā māthurasya vaṇikpateḥ /  
bhāryā varāhadattasya piturveśmanyavasthitā //

### [7.3.101](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.101)

sā madālokasaṃjātamanmathānviṣya nāma me /  
vayasyāṃ prāhiṇodāptāṃ mahyaṃ matsaṃgamārthinī //

### [7.3.102](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.102)

sā tadvayasyā kāmāndhāmupagamya janāntikam /  
ākhyātatadabhiprāyā māmanaiṣīnnijaṃ gṛham //

### [7.3.103](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.103)

tatra māṃ sthāpayitvā ca gatvā guptaṃ tadaiva sā /  
tāṃ bandhudattām ānaiṣīd autsukyāgaṇitatrapām //

### [7.3.104](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.104)

ānītaiva ca sā me 'tra kaṇṭhāśleṣam upāgamat /  
ekavīro hi nārīṇāmatibhūmiṃ gataḥ smaraḥ //

### [7.3.105](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.105)

evaṃ dine dine svairam āgatyātra piturgṛhāt /  
araṃsta bandhudattā sā mayā saha sakhīgṛhe //

### [7.3.106](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.106)

ekadā tāṃ nijagṛhaṃ netuṃ tatra cirasthitām /  
āgataḥ sa patis tasyā mathurāto mahāvaṇik //

> Now one day the great merchant, her husband, came from Mathurá to take her back to his own house, as she had been long absent. Then Bandhudattá, as her father ordered her to go, and her husband was eager to take her away, secretly made a second request to her friend. She said " I am certainly going to be taken by my husband to the city of Mathurá, and I cannot live there separated from Somasvámin. So tell me what resource there is left to me in this matter." When she said this, her friend Sukhaśayá, who was a witch, answered her, " I know two spells; by reciting one of them a man can be in a moment made an ape, if a string is fastened round his neck, and by the second, if the string is loosed, he will immediately become a man again; and while he is an ape his intelligence is not diminished. So if you like, fair one, you can keep your lover Somasvámin for I will turn him into an ape on the spot, then take him with you to Mathurá as a pet animal. And I will shew you how to use the two spells, so that you can turn him, when near you, into the shape of a monkey, and when you are in a secret place, make him once more a beloved man." When her friend had told her this, Bandhudattá consented, and sending for me in secret, told me that matter in the most loving tone. I consented, and immediately Sukhaśayá fastened a thread on my neck and recited the spell, and made me a young monkey.  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.107](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.107)

tataḥ pitrābhyanujñātā patyā tena ninīṣitā /  
rahasyajñāṃ dvitīyāṃ sā bandhudattābravītsakhīm //

### [7.3.108](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.108)

niścitaṃ sakhi netavyā bhartrāhaṃ mathurāṃ purīm /  
na ca jīvāmy ahaṃ tatra somasvāmivinākṛtā //

### [7.3.109](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.109)

tadatra ko 'bhyupāyo me kathayetyuditā tayā /  
sakhī sukhaśayā nāma yoginī tāṃ jagāda sā //

### [7.3.110](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.110)

dvau sto mantraprayogau me yayorekena sūtrake /  
kaṇṭhabaddhe jhagityeva mānuṣo markaṭo bhavet //

### [7.3.111](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.111)

dvitīyena ca mukte 'smin sūtrake saiṣa mānuṣaḥ /  
punarbhavetkapitve ca nāsya prajñā vilupyate //

### [7.3.112](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.112)

tadyadīcchati suśroṇi somasvāmī priyaḥ sa te /  
tadetaṃ markaṭaśiśuṃ saṃpratyeva karomy aham //

### [7.3.113](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.113)

tataḥ krīḍānibhādetaṃ gṛhītvā mathurāṃ vraja /  
mantrayuktidvayaṃ caitad bhavatīṃ śikṣayāmy aham //

### [7.3.114](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.114)

saṃvidhāsyasi yenainaṃ pārśvasthaṃ markaṭākṛtim /  
rahaḥsthāne ca puruṣaṃ priyaṃ saṃpādayiṣyasi //

### [7.3.115](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.115)

evam uktā tayā sakhyā bandhudattā tathaiva sā /  
rahasyānāyya sasnehaṃ tadarthaṃ māmabodhayat //

### [7.3.116](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.116)

kṛtānujñaṃ ca māṃ baddhamantrasūtraṃ gale kṣaṇāt /  
tatsakhī sā sukhaśayā vyadhānmarkaṭapotakam //

### [7.3.117](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.117)

tadrūpeṇa svabhartre sā bandhudattopanīya mām /  
sakhyā mahyaṃ vinodāya datto 'sāv ity adarśayat //

> And in that shape Bandhudattá brought and shewed me to her husband, and she said— " A friend of mine gave me this animal to play with." And he was delighted when he saw me in her arms as a plaything, and I, though a monkey, retained my intelligence, and the power of articulate speech. And I remained there, saying to myself with inward laughter— " Wonderful are the actions of women." For whom does not love beguile? The next day Bandhudattá, having been taught that spell by her friend, set out from her father's house to go to Mathurá with her husband. And the husband of Bandhudattá, wishing to please her, had me carried on the back of one of his servants during the journey. So the servant and I and the rest went along, and in two or three days reached a wood, that lay in our way, which was perilous from abounding in monkeys. Then the monkeys, beholding me, attacked me in troops on all sides, quickly calling to one another with shrill cries. And the irrepressible apes came and began to bite that merchant's servant, on whose back I was sitting. He was terrified at that, and flung me off his back on to the ground, and fled for fear, so the monkeys got hold of me then and there. And Bandhudattá, out of love for me, and her husband and his servants, attacked the apes with stones and sticks, but were not able to get the better of them.  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.118](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.118)

atuṣyatsa ca māṃ dṛṣṭvā krīḍanīyaṃ tadaṅkagam /  
ahaṃ ca kapirevāsaṃ prājño 'pi vyaktavāgapi //

### [7.3.119](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.119)

aho strīcaritaṃ citramityantaś ca hasannapi /  
tathātiṣṭhamahaṃ ko hi kāmena na viḍambyate //

### [7.3.120](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.120)

sakhyā śikṣitatanmantrā bandhudattāhnyathāpare /  
mathurāṃ prati sā prāyādbhartrā saha piturgṛhāt //

### [7.3.121](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.121)

māṃ cāpy ekasya bhṛtyasya skandhamāropayattadā /  
sa bhartā bandhudattāyāḥ pathi tatpriyakāmyayā //

### [7.3.122](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.122)

tato vayaṃ te sarve 'pi yānto madhye pathi sthitam /  
dinairdvitrair vanaṃ prāptā bahumarkaṭabhīṣaṇam //

### [7.3.123](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.123)

tato 'bhyadhāvan dṛṣṭvā māṃ markaṭā gaṇaśo 'bhitaḥ /  
kṣiptaṃ kilakilārāvairāhvayantaḥ parasparam //

### [7.3.124](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.124)

āgatya khādituṃ te ca prārabhanta plavaṃgamāḥ /  
durvārāstaṃ vaṇigbhṛtyaṃ yasya skandhe 'hamāsitaḥ //

### [7.3.125](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.125)

sa tena vihvalaḥ skandhāttyaktvaiva bhuvi māṃ bhayāt /  
palāyito 'bhūd atha mām agṛhṇaṃs te 'tra markaṭāḥ //

### [7.3.126](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.126)

matsnehād bandhudattā ca tadbhartā tasya cānugāḥ /  
pāṣāṇair laguḍair ghnanto jetuṃ tān nāśakan kapīn //

### [7.3.127](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.127)

tatas te markaṭā mūḍhasyāṅge 'ṅge loma loma me /  
nakhair vyalumpan dantaiś ca kukarmakupitā iva //

> Then those monkeys, as if enraged with my evil actions, pulled off with their teeth and nails every hair from every one of my limbs, as I lay there bewildered. At last, by the virtue of the string on my neck, and by thinking on Śiva, I managed to recover my strength, and getting loose from them, I ran away. And entering into the depths of the wood, I got out of their sight, and gradually, roaming from forest to forest, I reached this wood. And while I was wandering about here in the rainy season, blind with the darkness of grief, saying to myself, " How is it that even in this life adultery has produced for thee the fruit of transformation into the shape of a monkey, and thou hast lost Bandhudattá?" Destiny, not yet sated with tormenting me, inflicted on me another woe, for a female elephant suddenly came upon me, and seizing me with her trunk flung me into the mud of an ant-hill that had been saturated with rain. I know it must have been some divinity instigated by Destiny, for, though I exerted myself to the utmost, I could not get out of that mud. And while it was drying up, not only did I not die, but knowledge was produced in me, while I thought continually upon Śiva. And all the while I never felt hunger nor thirst, my friend, until to-day you drew me out of this trap of dry mud. And though I have gained knowledge, I do not even now possess power sufficient to set myself free from this monkey nature.  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.128](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.128)

kaṇṭhasūtrasya māhātmyācchaṃbhoś ca smaraṇāt tataḥ /  
ahaṃ labdhabalastebhyo bandhamunmucya vidrutaḥ //

### [7.3.129](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.129)

praviśya gahane teṣāṃ vyatīto dṛṣṭigocarāt /  
kramādvanādvanaṃ gacchannidaṃ prāpto 'smi kānanam //

### [7.3.130](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.130)

bhraṣṭasya bandhudattāyā janmanyatraiva te katham /  
markaṭatvaphalo jātaḥ paradārasamāgamaḥ //

### [7.3.131](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.131)

iti duḥkhatamondhasya bhramataḥ prāvṛṣīha me /  
duḥkhāntaram api prattamasaṃtuṣṭena vedhasa //

### [7.3.132](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.132)

yanmāmakasmād āgatya karākrāntaṃ kareṇukā /  
meghāmbhaḥplutavalmīkakardamāntarnyaveśayat //

### [7.3.133](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.133)

bhavitavyaniyuktā ca jāne sā kāpi devatā /  
yadyatnānnāśakaṃ tasmātpaṅkāccalitum apy alam //

### [7.3.134](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.134)

āśvāsyamāne caitasmin na mṛto 'smi na kevalam /  
yāvajjñānaṃ mamotpannamaniśaṃ dhyāyato haram //

### [7.3.135](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.135)

tāvatkālaṃ ca naivāsītkṣuttṛṣṇā ca sakhe mama /  
yāvadadyoddhṛtaḥ śuṣkapaṅkakūṭādahaṃ tvayā //

### [7.3.136](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.136)

jñāne prāpte 'pi śaktirme tāvatī naiva vidyate /  
mocayeyaṃ yayātmānamito markaṭabhāvataḥ //

### [7.3.137](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.137)

kaṇṭhasūtraṃ yadā kāpi tanmantreṇaiva mokṣyati /  
yoginī me tadā bhūyo bhavitāsmīha mānuṣaḥ //

> But when some witch unties the thread on my neck, reciting at the same time the appropriate spell, then I shall once more become a man.  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.138](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.138)

ity eṣa mama vṛttāntastvaṃ tvagamyamidaṃ vanam /  
kim āgataḥ kathaṃ ceti brūhīdānīṃ vayasya me //

> "This is my story, but tell me now, my friend, how you came to this inaccessible wood, and why." When Niśchayadatta was thus requested by the Bráhman Somasvámin, he told him his story, how he came from Ujjayini on account of a Vidyadharí, and how he was conveyed at night by a Yakshiní, whom he had subdued by his presence of mind. Then the wise Somasvámin, who wore the form of a monkey, having heard that wonderful story, went on to say; " You, like myself, have suffered great woe for the sake of a female. But females, like prosperous circumstances, are never faithful to any one in this world. Like the evening, they display a short-lived glow of passion, their hearts are crooked like the channels of rivers, like snakes they are not to be relied on, like lightning they are fickle. So, that Anurágapará, though she may be enamoured of you for a time, when she finds a paramour of her own race, will be disgusted with you, who are only a mortal. So desist now from this effort for the sake of a female, which you will find like the fruit of the Colocynth, bitter in its after-taste. Do not go, my friend, to Pushkarávatí, the city of the Vidyádharas, but ascend the back of the Yakshiní and return to your own Ujjayini. Do what I tell you, my friend; formerly in my passion I did not heed the voice of a friend, and I am suffering for it at this very moment. For when I was in love with Bandhudattá, a Bráhman named Bhavasárman, who was a very dear friend of mine, said this to me in order to dissuade me; ' Do not put yourself in the power of a female, the heart of a female is a tangled maze; in proof of it I will tell you what happened to me listen!'"  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.139](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.139)

evaṃ markaṭarūpeṇa somasvāmidvijena saḥ /  
ukto niścayadattaḥ svaṃ tasmai vṛttāntam abravīt //

### [7.3.140](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.140)

yathā vidyādharīhetorujjayinyāḥ sam āgataḥ /  
ānīto dhairyajitayā yakṣiṇyā ca tayā niśi //

### [7.3.141](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.141)

tataḥ śrutatadāścaryavṛttāntaḥ kapirūpadhṛt /  
dhīmānniścayadattaṃ taṃ somasvāmī jagāda saḥ //

### [7.3.142](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.142)

anubhūtaṃ tvayā duḥkhaṃ may aiva strīkṛte mahat /  
na ca śriyaḥ striyaśceha kadācitkasyacitsthirāḥ //

### [7.3.143](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.143)

saṃdhyāvatkṣaṇarāgiṇyo nadīvatkuṭilāśayāḥ /  
bhujagīvadaviśvāsyā vidyudvaccapalāḥ striyaḥ //

### [7.3.144](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.144)

tatsā vidyādharī raktāpyanurāgaparā kṣaṇāt /  
prāpya kaṃcitsvajātīyaṃ virajyettvayi mānuṣe //

### [7.3.145](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.145)

tadalaṃ strīnimittena prayāsenāmunādhunā /  
kiṃpākaphalatulyena viṣākavirasena te //

### [7.3.146](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.146)

mā gā vidyādharapurīṃ tāṃ sakhe puṣkarāvatīm /  
yakṣiṇīskandhamāruhya tāmebojjayinīṃ vraja //

### [7.3.147](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.147)

kuru madvacanaṃ mittraṃ pūrvaṃ mittravaco mayā /  
na kṛtaṃ rāgiṇā tena paritapye 'dhunāpyaham //

### [7.3.148](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.148)

bandhudattānuraktaṃ hi susnigdho brāhmaṇas tadā /  
vārayan bhavaśarmākhyaḥ suhṛn mām evam abravīt //

### [7.3.149](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.149)

striyāḥ sakhe vaśaṃ mā gāḥ strīcittaṃ hy atidurgamam /  
tathā ca mama yadvṛttaṃ tad idaṃ vacmi te śṛṇu //

### [7.3.150](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.150)

vārāṇasyām ihaivāsīttaruṇī rūpaśālinī /  
brāhmaṇī somadā nāma capalā guptayoginī //

> Story of Bhavaśarman.:— In this very country, in the city of Váránasí, there lived a young and beautiful Bráhman woman named Somadá, who was unchaste and secretly a witch. And as destiny would have it, I had secret interviews with her, and in the course of our intimacy my love for her increased. One day I wilfully struck her in the fury of jealousy, and the cruel woman bore it patiently, concealing her anger for the time. The next day she fastened a string round my neck, as if in loving sport, and I was immediately turned into a domesticated ox. Then I, thus transformed into an ox, was sold by her, on receiving the required price, to a man who lived by keeping domesticated camels. When he placed a load upon me, a witch there, named Bandhamochaniká, beholding me sore burdened, was filled with pity. She knew by her supernatural knowledge that I had been made an animal by Somadá, and when my proprietor was not looking, she loosed the string from my neck. So I returned to the form of a man, and that master of mine immediately looked round, and thinking that I had escaped, wandered all about the country in search of me. And as I was going away from that place with Bandhamochiní, it happened that Somadá came that way and beheld me at a distance. She, burning with rage, said to Bandhamochiní, who possessed supernatural knowledge, " Why did you deliver this villain from his bestial transformation? Curses on you! wicked woman, you shall reap the fruit of this evil deed. To-morrow morning I will slay you, together with this villain." When she had gone after saying this, that skilful sorceress Bandhamochiní, in order to repel her assault, gave me the following instructions " She will come to-morrow morning in the form of a black mare to slay me, and I shall then assume the form of a bay mare. And when we have begun to fight, you must come behind this Somadá, sword in hand, and resolutely strike her. In this way we will slay her; so come to-morrow morning to my house." After saying this, she pointed out to me her house. When she had entered it, I wont homo, having endured more than one birth in this very life. And in the morning I went to the house of Bandhamochiní, sword in hand. Then Somadá caine there, in the form of a black mare. And Bandhamochiní, for her part, assumed the form of a bay mare; and then they fought with their teeth and heels, biting and kicking. Then I struck that vile witch Somadá a blow with my sword, and she was slain by Bandhamochiní. Then I was freed from fear, and having escaped the calamity of bestial transformation, I never again allowed my mind to entertain the idea of associating with wicked women. Women generally have these three faults, terrible to the three worlds, flightiness, recklessness, and a love for the congregation of witches. So why do you run after Bandhudattá, who is a friend of witches? Since she does not love her husband, how is it possible that she can love you?  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.151](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.151)

tayā ca saha me daivātsamabhūtsaṃgamo rahaḥ /  
tatsaṃgamakramāttasyāṃ mama prītiravardhata //

### [7.3.152](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.152)

ekadā tām ahaṃ svairamīrṣyākopādatāḍayam /  
taccāsahiṣṭa sā krūrā kopaṃ pracchādya tatkṣaṇam //

### [7.3.153](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.153)

anyedyuḥ praṇayakrīḍāvyājāc ca mama sūtrakam /  
gale 'badhnādahaṃ dāntastatkṣaṇaṃ balado 'bhavam //

### [7.3.154](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.154)

tato 'haṃ baladībhūtastayā dāntoṣṭrajīvinaḥ /  
ekasya puṃso vikrīto gṛhītābhīṣṭamūlyayā //

### [7.3.155](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.155)

tenāropitabhāraṃ māṃ kliśyamānamavaikṣata /  
badhamocanikā nāma yoginyatra kṛpānvitā //

### [7.3.156](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.156)

sā jñānataḥ somadayā viditvā māṃ paśūkṛtam /  
mumoca kaṇṭhāt sūtraṃ me madgosvāminyapaśyati //

### [7.3.157](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.157)

tato 'haṃ mānuṣībhūtaḥ sa ca kṣiprādvilokayan /  
palāyitaṃ māṃ manvāno matsvāmī prābhramaddiśaḥ //

### [7.3.158](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.158)

ahaṃ ca bandhamocinyā tayā saha tato vrajan /  
daivādāgatayā dūrāddṛṣṭaḥ somadayā tayā //

### [7.3.159](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.159)

sā krodhena jvalantī tāṃ jñāninīṃ bandhamocinīm /  
avādītkimayaṃ pāpastiryaktvānmocitastvayā //

### [7.3.160](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.160)

dhikprāpsyasi durācāre phalamasya kukarmaṇaḥ /  
prātastvāṃ nihaniṣyāmi sahitāṃ pāpmanāmunā //

### [7.3.161](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.161)

ity uktvaiva gatāyāṃ ca tasyāṃ sā siddhayoginī /  
tatpratīghātahetormāmavocadbandhamocinī //

### [7.3.162](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.162)

hantuṃ māṃ kṛṣṇaturagīrūpeṇaiṣābhyupaiṣyati /  
mayā ca śoṇavaḍavārūpamatrāśrayiṣyate //

### [7.3.163](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.163)

tato yuddhe pravṛtte nau pṛṣṭhataḥ khaḍgapāṇinā /  
somadāyāṃ prahartavyaṃ tvayāsyāmapramādinā //

### [7.3.164](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.164)

evametāṃ haniṣyāvastatprātastvaṃ gṛhe mama /  
āgaccherityuditvā sā gṛhaṃ me svamadarśayat //

### [7.3.165](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.165)

tatra tasyāṃ praviṣṭāyāmahaṃ nijagṛhānagām /  
anubhūtādbhutānekajanāmutraiva janmani //

### [7.3.166](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.166)

prātaḥ kṛpāṇapāṇiś ca gatavānasmi tadgṛham /  
athāgāt somadā sātra kṛṣṇāśvārūpadhāriṇī //

### [7.3.167](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.167)

sāpi śoṇahayārūpamakarodbandhamocinī /  
khuradantaprahāraiś ca tato yuddhamabhūttayoḥ //

### [7.3.168](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.168)

mayā pradattanistriṃśaprahārā kṣudraśākinī /  
nihatā bandhamocinyā tayā sā somadā tataḥ //

### [7.3.169](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.169)

athāhaṃ nirbhayībhūtastīrṇatiryaktvadurgatiḥ /  
na kustrīsaṃgamaṃ bhūyo manasā samacintayam //

### [7.3.170](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.170)

cāpalaṃ sāhasikatā śākinīśambarādayaḥ /  
doṣāḥ strīṇāṃ trayaḥ prāyo lokatrayabhayāvahāḥ //

### [7.3.171](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.171)

tacchākinīsakhīṃ bandhudattāṃ kimanudhāvasi /  
sneho yasyā na patyau sve tasyāstu tvayy asau kutaḥ //

### [7.3.172](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.172)

evam ukto 'py ahaṃ tena mitreṇa bhavaśarmaṇā /  
nākārṣaṃ vacanaṃ tasya prāpto 'smīmāṃ gatiṃ tataḥ //

> " Though my friend Bhavaśarman gave me this advice, I did not do what he told me; and so I am reduced to this state. So I give you this counsel; do not suffer hardship to win Anurágapará, for when she obtains a lover of her own race, she will of a surety desert you. A woman ever desires fresh men, as a female humble bee wanders from flower to flower; so you will suffer regret some day, like me, my friend." This speech of Somasvámin, who had been transformed into a monkey, did not penetrate the heart of Niśchayadatta, for it was full of passion. And he said to that monkey; " She will not be unfaithful to me, for she is born of the pure race of the Vidyádharas." Whilst they were thus conversing, the sun, red with the hues of evening, went to the mountain of setting, as if wishing to please Niśchayadatta. Then the night arrived, as the harbinger of the Yakshini Śringotpádiní, and she herself came soon afterwards. And Niśchayadatta mounted on her back, and went off to go to his beloved, taking leave of the ape, who begged that he might ever be remembered by him. And at midnight he reached that oity of Pushkarávatí, which was situated on the Himálayas, and belonged to the king of the Vidyádharas, the father of Anurágapará. At that very moment Anurágapará, having known by her power of his arrival, came out from that city to meet him. Then the Yakshiní put down Niśchayadatta from her shoulder, and pointing out to him Anurágapará, said— " Here comes your beloved, like a second moon giving a feast to your eyes in the night, so now I will depart," and bowing before him, she went her way. Then Anurágapará, full of the excitement produced by expectation, went up to her beloved, and welcomed him with embraces and other signs of love. He too embraced her, and now that he Lad obtained the joy of meeting her after enduring many hardships, he could not be contained in his own body, and as it were entered hers. So Anurágapará was made his wife by the Gándharva ceremony of marriage, and she immediately by her magic skill created a city. In that city, which was outside the metropolis, he dwelt with her, without her parents suspecting it, as their eyes were blinded by her skill. And when, on her questioning him, he told her those strange and painful adventures of his journey, she respected him much, and bestowed on him all the enjoyments that heart could wish.  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.173](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.173)

atastvāṃ vacmi mā kārṣīranurāgaparāṃ prati /  
kleśaṃ sā hi svajātīye prāpte tvāṃ tyakṣyati dhruvam //

### [7.3.174](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.174)

bhṛṅgīva puṣpaṃ puruṣaṃ strī vāñchati navaṃ navam /  
ato 'nutāpo bhavitā mam eva bhavataḥ sakhe //

### [7.3.175](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.175)

ity etatkapirūpasthasomasvāmivaco hṛdi /  
tasya niścayadattasya nāviśadrāganirbhare //

### [7.3.176](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.176)

uvāca sa kapiṃ taṃ hi na sā vyabhicarenmayi /  
vidyādharādhipakule śuddhe jātā hy asāviti //

### [7.3.177](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.177)

evaṃ tayorālapatoḥ saṃdhyārakto 'stabhūdharam /  
yayau niścayadattasya priyecchur iva bhāskaraḥ //

### [7.3.178](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.178)

athāgatāyāṃ rajanāvagradūtyāmivāyayau /  
sā śṛṅgotpādinī tasya nikaṭaṃ tatra yakṣiṇī //

### [7.3.179](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.179)

yayau niścayadattastatskandhārūḍhaḥ priyāṃ prati /  
prayātum āpṛcchya kapiṃ smartavyo 'smīti vādinam //

### [7.3.180](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.180)

niśīthe ca himādrau tām anurāgaparā pituḥ /  
purīṃ vidyādharapateḥ prāptavān puṣkarāvatīm //

### [7.3.181](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.181)

tāvatprabhāvato buddhvā tadabhyāgamanāya sā /  
tato nagaryā niragādanurāgaparā bahiḥ //

### [7.3.182](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.182)

iyamāyāti te kāntā niśi netrotsavapradā /  
indumūrtirdvitīyeva tadidānīṃ vrajāmy aham //

### [7.3.183](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.183)

ity uktvā darśayitvā tāmaṃsāgrādavatāritam /  
natvā niścayadattaṃ tamatha sā yakṣiṇī yayau //

### [7.3.184](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.184)

tataḥ sāpi cirautsukyasaṃrambhāliṅganādibhiḥ /  
upagamyābhyanandattamanurāgaparā priyam //

### [7.3.185](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.185)

so 'py āśliṣya bahukleśalabdhatatsaṃgamotsavaḥ /  
avartamānaḥ sve dehe tanuṃ tasyā ivāviśat //

### [7.3.186](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.186)

tena gāndharvavidhinā bhāryā bhūtvātha tasya sā /  
anurāgaparā sadyo vidyayā nirmame puram //

### [7.3.187](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.187)

tasmin niścayadatto 'sau bāhye tasthau tayā saha /  
tadvidyācchannadṛṣṭibhyāṃ tatpitṛbhyāmatarkitaḥ //

### [7.3.188](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.188)

pṛṣṭas tāṃs tādṛśāṃs tasyai mārgakleśāñ śaśaṃsa yat /  
tena sā bahu mene taṃ bhogaiś ceṣṭair upācarat //

### [7.3.189](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.189)

atha tanmarkaṭībhūtasīmasvāmikathādbhutam /  
so 'tra niścayadattosyai vidyādharyai nyavedayat //

> Then Niśchayadatta told that Vidyádhari the strange story of Somasvámin, who had been transformed into a monkey, and said to her, " If this friend of mine could by any endeavour on your part be freed from his monkey condition, then my beloved, you would have done a good deed." When he told her this, Anurágapará said to him— " This is in the way of witches' spells, but it is not our province. Nevertheless I will accomplish this desire of yours, by asking a friend of mine, a skilful witch named Bhadrarúpá. When the merchant's son heard that, he was delighted, and said to that beloved of his— " So come and see my friend, let us go to visit him." She consented, and the next day, carried in her lap, Niśchayadatta went through the air to the wood, which was the residence of his friend. When he saw his friend there in monkey form, he went up to him with his wife, who bowed before him, and asked after his welfare. And the monkey Somasvámin welcomed him, saying— " It is well with me to-day, in that I have beheld you united to Anurágapará," and he gave his blessing to Niśchayadatta's wife. Then all three sat down on a charming slab of rock there, and held a conversation about his story, the various adventures of that ape, previously discussed by Niśchayadatta with his beloved. Then Niśchayadatta took leave of that monkey, and went to the house of his beloved, flying up into the air, carried by her in her arms.  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

### [7.3.190](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.190)

jagāda caitan mittraṃ me tvatprayatnena kenacit /  
tiryaktvādyadi mucyeta tatpriye sukṛtaṃ bhavet //

### [7.3.191](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.191)

ity uktā tena sāvocad anurāgaparāpi tam /  
yoginyā mantramārgo 'yaṃ nāsmākaṃ viṣayaḥ punaḥ //

### [7.3.192](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.192)

tathāpi sādhayiṣyāmi priyametadahaṃ tava /  
abhyarthya bhadrarūpākhyāṃ vayasyāṃ siddhayoginīm //

### [7.3.193](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.193)

tac chrutvā sa vaṇikputro hṛṣṭastām avadatpriyām /  
tarhi taṃ paśya manmittramehi yāva tadantikam //

### [7.3.194](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.194)

tadety ukte tayānyedyustadutsaṅgasthitaś ca saḥ /  
vyomnā niścayadatto 'gāt sakhyus tasyāspadaṃ vanam //

### [7.3.195](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.195)

tatra taṃ suhṛdasṃ dṛṣṭvā kapirūpamupetya saḥ /  
praṇamatpriyayā sākamapṛcchatkuśalaṃ tadā //

### [7.3.196](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.196)

adya me kuśalaṃ yattvamanurāgaparāyutaḥ /  
dṛṣṭo mayeti so 'py uktvā somasvāmikapiḥ kila //

### [7.3.197](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.197)

tam abhyanandatpradadau tatpriyāyai tathāśiṣam /  
tataḥ sarve 'py upāvikṣaṃs tatra ramye śilātale //

### [7.3.198](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.198)

cakruś ca tatkathālāpaṃ tattattasya kapeḥ kṛte /  
ādau niścayadattena cintitaṃ kāntayā saha //

### [7.3.199](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.199)

tatas taṃ kapimāpṛcchya preyasīsadanaṃ ca tat /  
yayau niścayadatto dyāmutpatyāṅke dhṛtastayā //

### [7.3.200](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3.200)

anyedyustām avādīc ca so 'nurāgaparāṃ punaḥ /  
ehi tasyāntikaṃ sakhyuḥ kṣaṇaṃ yāva kaperiti //

> And the next day he again said to that Anurágapará, " Come, let us go for a moment to visit that ape our friend;" then she said to him— " Go to-day yourself, receive from me the science of flying up, and also that of descending." When she had said this to him, he took those two sciences, and flew through the air to his friend the ape. And as he remained long conversing with him, Anurágapará went out of the house into the garden. While she was seated there, a certain Vidyádhara youth, who was wandering at will through the air, came there. The Vidyádhara, knowing by his art that she was a Vidyádharí who had a mortal husband, the moment he beheld her, was overpowered with a paroxysm of love, and approached her. And she, with face bent on the ground, beheld that he was handsome and attractive, and slowly asked him out of curiosity, who he was and whence he came. Then he answered her, " Know, fair one, that I am a Vidyádhara, by name Rágabhanjana, distinguished for my knowledge of the sciences of the Vidyádharas. The moment I beheld you, O gazelle-eyed one, I was suddenly overpowered by love, and made your slave, so cease to honour, O goddess, a mortal, whose abode is the earth, and favour me, your equal, before your father finds out your intrigue." When he said this, the fickle-hearted one, looking timidly at him with a sidelong glance, thought— " Here is a fit match for me." When he had thus ascertained her wishes, he made her his wife: when two are of one mind, what more does secret love require?  
> — Charles Henry Tawney 1880, The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story

_First 200 of 246 passages. [Read on](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3)_

## Translations (1)

- [The Kathá Sarit Ságara, or Ocean of the Streams of Story](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara~en-tawney.7.3.p1) — Charles Henry Tawney 1880, English

## Linked texts (2)

- [Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra](https://indike.org/pramana/in.lit.subhasita.subhasita.adhunika.subhasitaratnabhandagara.8.744) — Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba 1886, Sanskrit
- [Indische Sprüche](https://indike.org/pramana/in.lit.subhasita.subhasita.adhunika.indische-spruche.6819) — Otto von Böhtlingk 1863, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3](https://indike.org/pramana/in.lit.brhatkatha.kathasaritsagara.7.3) · Pramāṇa
