<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.15.73 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Mixed prose-and-verse narratives](https://indike.org/pramana/in.lit.campu) › [Romantic, fictional and courtly campūs](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha) › [Mandaramaranda](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda) › 15.73

# Mandaramaranda 15.73

Mandāramaranda 15.73

- **Language:** Sanskrit

### [15.73](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.15.73)

tattvākhyānopamāṃ kecidbabhaṇuḥ kalpitāmimām  
avarṇyadharmasaṃbandhādvarṇye saṃbhāvanā bhavet  
anyatvena matotprekṣā vācyā gamyeti sā dvidhā  
ivādīnāmupādāne vācyotprekṣeti kathyate  
iva svitkiṃ kimudvāpi kimu kiṃtu kathaṃ nanu  
manye śaṅke nu hūṃ prāhuḥ prāyo nūnaṃ khalu dhruvam  
kimu sma bata nāmāho utprekṣā bodhakā ime  
jātikriyādravyaguṇabhedādvācyā caturvidhā  
caturvidhāpi ca dvedhā bhāvābhāvavibhedataḥ  
aṣṭadhāpi punastredhā vastuhetuphalātmanā  
svarūpaṃ ca svabhāvaśca vastvame caikavācakāḥ  
vastūtprekṣā dvidhopāttānupāttahetubhedataḥ  
guṇakriyānimittatvābhyāmupāttanimittakāḥ  
vastuhetuphalotprekṣā dvividhāḥ parikīrtitāḥ  
etādṛśī kriyāvastūtprekṣaiva dvividhā punaḥ  
uktānuktasvarūpābhyāṃ punastu sakalā api  
dvidhāhetuphalotprekṣāḥ siddhāsiddhavibhedataḥ  
evaṃ ca vācyotprekṣāḥ syuścaturbhiradhikaṃ śatam  
prācīnānāṃ mate vācyotprekṣāḥ ṣaṇṇavatiḥ smṛtāḥ  
navīnāḥ kecidūcustāṃ ṣaṭpañcāśadvidhāmapi  
ivādikānupādāne gamyotprekṣāṃ pracakṣate  
jātikriyādravyaguṇabhedātsāpi caturvidhā  
bhāvābhāvavibhedena caturdhāpi ca sā dvidhā  
imāḥ sarvāḥ punastredhā vastuhetuphalātmanā  
dvedhā hetuphalotprekṣe siddhāsiddhavibhedataḥ  
guṇakriyānimittatvābhyāṃ sarvā dvividhā imāḥ  
evaṃ ca gamyotprekṣāyāṃ bhedāścāśītirīritāḥ  
diṅmātraṃ granthabāhulyabhītodāhiyate kramāt  
mandībhavansvānvayajātarāghavapradattalaṅkādhipatitvamīkṣitum  
vibhīṣaṇasyāsti na veti cintayā diśaṃ jagāmeva yamasya bhāskaraḥ

- [Previous: 15.72](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.15.72)
- [Next: 15.74](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.15.74)
- [Up: 15](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.15)

## Linked texts (2)

- [Mandāramarandacampū](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.sahitya.samgraha.daksinatya.mandaramarandacampu.8.73) — Kṛṣṇanātha 1600, Sanskrit
- [Mandāramaganda](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.sahitya.samgraha.other.mandaramaganda.13.73) — Kṛṣṇamiśra, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.15.73](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.15.73) · Pramāṇa
