<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.18.48 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Mixed prose-and-verse narratives](https://indike.org/pramana/in.lit.campu) › [Romantic, fictional and courtly campūs](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha) › [Mandaramaranda](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda) › 18.48

# Mandaramaranda 18.48

Mandāramaranda 18.48

- **Language:** Sanskrit

### [18.48](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.18.48)

ye rasasyāṅgino dharmāḥ śauryādaya iva sthitāḥ  
utkarṣahetavaste syū racanāsthitayo guṇāḥ  
ojomādhuryagāmbhīryaprasādaśleṣavistarāḥ  
samatā saukumāryaṃ ca sauśabdyaṃ bhāvikaṃ gatiḥ  
arthavyaktirudāratvaṃ saukṣmyaṃ kāntirudāttatā  
preyaḥ prauḍhī rītiruktiḥ samitatvaṃ tathaiva ca  
samādhyaurjityasaṃkṣepāste caturviṃśatiḥ smṛtāḥ  
dīrghadīrghasamāsatvamojaḥśabdena gīyate  
tuhinanagatanūjānāthanālīkakheladrajanikamanakanyāsāralīlāhasacchrīḥ  
praṇayakupitakāntākāntanetrāntapāte  
sati ratipatisūnoḥ pātu vaḥ sasmitā vai

### [18.48.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.18.48.p1)

pṛthakpadatvaṃ mādhuryaṃ gāmbhīryaṃ dhvaniyuktatā  
śīghrārthabodhakatvaṃ tu prasāda iti kathyate  
mithaḥ saṃśliṣṭapadatā śleṣa ityucyate budhaiḥ  
vistarastvativistārāduktārthasya samarthanam  
avaiṣamyaṃ ca samatā saukumāryamarūkṣatā  
suptiṅvyutpattisaṃbandhaḥ sauśabdyamiti kathyate  
yatra bhāvavaśādvākyavṛttistatra tu bhāvikam  
svarārohāvarohābhyāṃ ramyatvaṃ gatiriṣyate  
arthavyaktistu saṃpūrṇasvarūpasphuṭatā matā  
vikaṭākṣarabandhatvamudāratvamitīṣyate  
kāntirujjvalatā saukṣmyamantaḥ sojjvalarūpatā  
udāttatā bhavedyatra yogaḥ ślāghyairviśeṣaṇaiḥ  
preyaḥ priyatarākhyānaṃ cāṭūktau yadvidhīyate  
asantapartkramoktistu prauḍhirityabhidhīyate  
yathopakramanirvāhaḥ sāntaṃ rītiritīryate  
vidagdhabhaṇanaṃ yattu taduktiriti kathyate  
yāvadarthapadatvaṃ tu saṃmitatvamudāhṛtam  
samādhiranyadharmāṇāṃ yadanyatrādhirohaṇam  
padanyāsasya gāḍhatvamaujityamiti kīrtyate  
saṃkṣepato'rthakathanaṃ saṃkṣepa iti kathyate  
gāmbhīryaṃ vistaraḥ saukṣmyamarthavyaktistathaiva ca  
prauḍhiruktiḥ samādhiśca preyaḥ saṃkṣepa ityapi  
evaṃ nava guṇā ārthā anye śabdaguṇā matāḥ  
ojaḥ prauḍhirudāratvaṃ mādhuryaṃ bhāvukaṃ gatiḥ  
saṃkṣepaśceti saptaite guṇāḥ syū racanāsthitāḥ  
grāmyatvadoṣābhāvānsā kāntirnaiva vibhidyate  
saṃmitatvaṃ tvapūrṇatvadoṣābhāvānna bhidyate  
udāttatvaṃ cānucitārthatvābhāvānna bhidyate  
arthavyaktistu sākāṅkṣatvābhāvānnātiricyate  
sauśabdyaṃ cyutasaṃskāratvābhāvānna pṛthagbhavet  
aurjityaṃ tu visaṃbandhitvābhāvato nātiricyate  
patatprakarṣatābhāvātsamatā na vibhidyate  
aślīlatārthadoṣasyābhāvāduktirna bhidyate  
paruṣasyārthadoṣasyābhāvātpreyo na bhidyate  
bhagnaprakramatābhāvādrītistu na pṛthagbhavet  
samādhirartharūpatvātkāvyarūpaṃ guṇo na saḥ  
prasādaḥ padasaukaryādakliṣṭatvānna bhidyate  
śleṣaḥ kaṭuvisaṃdhitvābhāvato nātiricyate  
citrārthatvātsaukṣmyaguṇastvarthacitrānna bhidyate  
vistarākhyaḥ kāvyaliṅgālaṃkārānnātiricyate  
saukumāryaṃ śrutikaṭutvābhāvānnātiricyate  
gāmbhīryaṃ hyarthaśatayutyutthadhvanito nātiricyate  
śṛṅgāre karuṇe cāpi mādhuryaṃ syādviśeṣataḥ  
udāratvaujasī prokte vīre bībhatsaraudrayoḥ  
ojoguṇastu kathitaḥ śṛṅgāre'pyadbhute kvacit  
anye caturguṇāḥ sarvaraseṣvapi yathocitam  
vastutastu mate'pyeṣāṃ guṇānāṃ ghaṭanā sthiteḥ  
samādhisaukṣmyagāmbhīryavistarāḥ syurguṇā dhruvam

### [18.48.p2](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.18.48.p2)

iti guṇaprakaraṇam

## Linked texts (3)

- [Mandāramarandacampū](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.sahitya.samgraha.daksinatya.mandaramarandacampu.10.255_130) — Kṛṣṇanātha 1600, Sanskrit
- [Mandāramaganda](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.sahitya.samgraha.other.mandaramaganda.17.48) — Kṛṣṇamiśra, Sanskrit
- [Nanjarājayaśobhūṣaṇa](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.yasobhusana.rajayasobhusana.nanjarajayasobhusana.4.p67) — Nṛsiṃha 1714, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.18.48](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.18.48) · Pramāṇa
