<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.19.49 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Mixed prose-and-verse narratives](https://indike.org/pramana/in.lit.campu) › [Romantic, fictional and courtly campūs](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha) › [Mandaramaranda](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda) › 19.49

# Mandaramaranda 19.49

Mandāramaranda 19.49

- **Language:** Sanskrit

### [19.49](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.19.49)

akārādikṣakārāntā varṇāḥ syuḥ padatāṃ gatāḥ  
padāni dvividhāni syustiṅsubantavibhedataḥ  
saṃcayaṃ tiṅsubantānāṃ vākyamāhurvipaścitaḥ  
śabdastu trividhaḥ śaktalakṣakavyañjakātmanā  
sākṣātsaṃketitaṃ yo'rthamabhidhatte sa vācakaḥ  
bhavellākṣaṇikaḥ śabdo lakṣaṇāyāḥ samāśrayaḥ  
vyañjakaḥ sa bhavecchabdo vyañjanāyāḥ samāśrayaḥ  
tadartho'pi tridhā śakyalakṣyavyaṅgyavibhedataḥ  
turyastātparyaviṣayo vākyārtha iti tārkikāḥ  
anye śakyaṃ tamapyāhurapare lakṣyamūcire  
vācyādayastrayo'pyarthā manmate vyañjakā matāḥ  
śabdavṛttiriti proktā śabdavyāpārarūpiṇī  
abhidhā lakṣaṇā caiva vyañjanā ceti sā tridhā  
athābhidhā—  
vyāpāraḥ śakyadhīheturmukhyaḥ śabdagato'bhidhā  
rūḍhiryogo yogarūḍhiriti sā trividhā matā  
rūḍhistvakhaṇḍaśaktyaiva syādekārthābhidhāyitā  
padaṃ rūḍhaṃ budhāḥ procustādṛgrūḍhisamāśritam  
pīnau vadhvāḥ kucāvetau muktāhāreṇa rājataḥ  
yogo'vayavaśaktyaiva syādekārthābhidhāyitā  
yaugikaṃ kathyate prājñairyona sahitaṃ padam  
rāgin kāntāpadāghātaḥ kāminaste'dya sāṃpratam

- [Previous: 18.48.p2](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.18.48.p2)
- [Next: 19.50](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.19.50)
- [Up: 19](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.19)

## Linked texts (4)

- [Kāvyaprakāśa](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.sahitya.kavyaprakasa.2.52) — Mammaṭa & Alaṭa, Sanskrit
- [Mandāramarandacampū](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.sahitya.samgraha.daksinatya.mandaramarandacampu.10.255_144) — Kṛṣṇanātha 1600, Sanskrit
- [Mandāramaganda](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.sahitya.samgraha.other.mandaramaganda.18.49) — Kṛṣṇamiśra, Sanskrit
- [Kāvyaprakāśa Kārikās](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.sahitya.kavyaprakasa.kavyaprakasakarikas.p7) — Mammaṭa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.19.49](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.19.49) · Pramāṇa
