Pramāṇa · Search · About · API

Mandaramarda 1

Mandāramarda 1

Language
Sanskrit

Contents

1.1

kamalanayanakelīsaṃbhramasrastanīvisphuṭajaghanavirājatkiṃkiṇījālakāñcī
kalayatu kamalākṣyā rādhikāyāḥ pramodaṃ
madanavijayayātrāvīthikātoraṇaśrīḥ

1.2

puruṣakaraṇavegapraślathatkeśapāśātprapadamalamallīsaṃtatī rādhikāyāḥ
muraharahṛdi jīyānnaijasaṃgrāmatuṣṭasmaranṛpakṛtapuṣpastomavṛṣṭisphurantī

1.3

kamalajabhavakāntāpremapīyūṣadhārākalitakanakakumbhaḥ kutsavaṃśaikaḍimbhaḥ
kalayati kila gopīkāmakelīkalāpapraṇayicaraṇacittaḥ ko'pi campūmamattaḥ

1.4

na vedānte prajñā na ca paricayaḥ pāṇinimate
na vālaṃkārādau na ca caturatā gautamamate
tathāpyācāryaśrīguṇagaṇakathāvarṇanapare
mayi prema prājñāḥ kuruta kavikṛtyaikakamane

1.5

manohṛdyagadyānavadyorupadyaṃ prabandhaṃ rasajñā yadi syurbhajeyuḥ
na cette tyajeyuḥ puraṃdhrīkadambaṃ yuvāno bhajeyustadanye tyajeyuḥ

1.6

kirati madhu sudhīsatkarṇapālīṣu vāṇī
mama kimarasikānāṃ bhūṣaṇe dūṣaṇe vā
sukhayati sumukhīnāṃ sāraśṛṅgāralīlā
taruṇamiha śiśūnāmādare'nādare kim

1.7

campū prabandhe mandāramarandākhye kṛtau mama
vṛttasāraśliṣṭacitrabandhaguptāḥ sanartanāḥ

1.8

śuddharamyavyaṅgyaśeṣā ityekādaśabindavaḥ
tatrādime vṛttabindau vṛttalakṣaṇamucyate

1.9

chandasā grathitaḥ śabdaḥ pāda ityabhidhīyate
militāṃścaturaḥ pādānvṛttamūcurvipaścitaḥ

1.10

samamardhasamaṃ caiva viṣamaṃ ceti tantridhā
yasminpādāśca catvāraḥ samāḥ syustatsamaṃ matam

1.11

samau samau ca viṣamau samāvardhasamaṃ yadi
bhinnalakṣmāṅghrayo yasmiṃścatvāro viṣamaṃ hi tat

1.12

chandāṃsi vede khyātāni saptapūrvāṇyanuṣṭubhaḥ
lokaprasiddhānyavṛttalakṣaṇodāhṛtī bruve

1.13

śārdūlavikrīḍitaṃ tu yatra maḥ sajasāḥ punaḥ
tatagāḥ sūryaṛṣibhirviratistatra kīrtitam
yathā—atha kadācit
bhūmīlokadidṛkṣayā dayitayābhīkṣṇaṃ samabhyarthito
gandharvaḥ kalagotināmakalitaḥ sākaṃ tayā kāntayā
āruhyoruvimānamāśu gagane gacchanprapaśyanbhuvaṃ
tatraikāṃ nagarīṃ vilokya lalanāmityabravītsādaram

1.14

asti puraḥ paśya praśastavibhavaiḥ samastalokasukhakarī rajatapīṭhapurī
vasantatilakā proktā tabhajā jagagā yadi
na vā pāde'pi viratiḥ saptasaptākṣarairmatā
sosūcyate jigamiṣāṃ nu pulomaputrīkelīṣu lolamanaso nagarīṃ vijetum
śubhrāṃśubimbaparicumbanaḍhaukamānarārājyamānavararajatasaudhaśṛṅgā

1.15

vaṃśasthaṃ syājjatajarā guhāsyaṛtubhiryatiḥ
parisphuratsphāṭikasālamaṇḍalapragalbhavalagatpratibimbabandhurā
titaṃsati kṣīrapayodhibandhutāṃ kiloccaladyatparikhājalāvalī

1.16

vātormī mabhatā gau ca śrutisaptayatirbhavet
padmānyetatparikhāsaṃbhavāni vīcījālairmṛdulaṃ saṃcalanti
manye nūnaṃ phaṇināṃ kanyakānāṃ nīrakrīḍāniratānāṃ mukhāni

1.16.p1

indravajrā tatajagā go harāsyartubhiryatiḥ

1.16.p2

prapāṃ nirdiśya

1.17

sā nirjanāyāṃ vihitā prapāyāṃ kāntā kucāntaṃ paridarśayantī
pānthasya yūnaḥ kurute kare'mbhodhārāṃ mukhe sāmidṛgantarītim

1.18

upendravajrā jatajā gau bāṇaṛtubhiryatiḥ
iyaṃ kuraṅgīnayanāmraśākhāṃ vibhāti vāmena kareṇa dhṛtvā
padāntalālambitaveṇivallī mano'sya cākraṣṭumivānatāṅgī

1.19

miśrā tūpendramālā syādupajātiṃ ca tāṃ viduḥ
yathā yathā paśyati tanmukhenduṃ pātuṃ pravṛtto viralāṅguliḥ san
tathā tathā premarasena sākaṃ savrīḍahāsā tanute'mbudhārām

1.20

śālinī matatā gau ca yatiḥ śrutituraṅgamaiḥ
dhanyeyaṃ yatkāminī pānthayūnaḥ pīyūṣābhairambubhiḥ śītaśītaiḥ
sapremotthaiḥ sāminetrāntapātaiḥ prītiṃ puṣṇātyuccaladbhrūvilāsaiḥ

1.20.p1

mattā mabhasagairyuktā yatiḥ śrutiguhānanaiḥ

1.20.p2

dhvajaṃ nirdiśya

1.21

sphārasphītā vasati patākā mādhve tīrthe vidhutajanānām
taistairdehaḥ saha suralokaṃ gantuṃ sthūṇā harinihiteva

1.22

bhāminī syānnabhasabhāstribhiryaticatuṣṭayam
udbhavadambujasaṃtatisaṃtatasaṃcaraduccarathāṅgavihaṅgamam
sārasudhāmadhurāmbulasatviha madhvasaro varamānini rājate

1.23

adhigatasalilasīkaramṛdusaṃcaradanilāṅkuraparicayaparicitacāpalakamalāvalokanakutūhalaśailīpariśīlitahṛdayasya mama hṛdayamavagāhate'dhunohasalilanidhau
rājahaṃsī narau ro gau yatiḥ syādṛttusāyakaiḥ
sarasasārasaṃ vārakāminīpadaparājayaprāptaduryaśaḥ
patitamambhasi kṣantumakṣamaṃ paravaśaṃ muhuḥ saṃcalatyaho

1.24

bhamsāścampakamālā gaḥ śarairvāṇairyatirbhavet
dattamukhaṃ saṅgāsvati padmaṃ bhūri tapasyatyambuni labdhum
atra ca satyāḥ saṃcaradeṇīśāvakanetryāḥ pādasamatvam

1.25

snigdhā syādbhamamā yatra harānanayugairyatiḥ
api ca
ambujametadbhaṅkhyānmūrdhni kalaṅkaṃ dhatte nūnam
ānananetrātpāṇeḥ pādādatra parābhūtaṃ satsatyāḥ

1.26

vidyunmālā mamagagā yatirvidhimukhairyugaiḥ
aṭṭā yasminnārājyante sṛṣṭā ratnairindrairnūtanaiḥ
krīḍākīraḥ svīyaṃ bimbaṃ bhittāvandhaṃ buddhvā kruddhaḥ

1.27

bhatau lagau māṇavakaṃ yatirjaladhibhiryugaiḥ
bharmamaye harmyataṭe śarmasakhīnarmaratām
padmamukhīṃ padmagṛhāṃ vedmi satīṃ mūrtimatīm

1.28

pramāṇikā jaralagā na yatiḥ pādamadhyagā
madebhakumbhasaṃnibhastanadvayīcalatpaṭī
varībharīti bhāminī sakhīmukhe sukhaṃ mukham

1.29

samānikā rajagalā na yatiḥ syātpadāntare
śambarīkiśoralolalocanāñcalāntareṇa
sūcayantyalaṃ priyaṃ kimapyasau śrutau bravīti

1.30

atha sakalakalālāsasalalitalalanājanalapitamālājitaśukākalitamañjulapañjarajaṭilaviśaṅkaṭaviṭaṅkāṃ sphuṭatarasphāṭikakuraṇṭikākaratalakalitakanakakumbhairunamatkucabhārāmiva, padmarāgamaṇigaṇarañjitabhittibhistāṭaṅkabhāsurakapolatalāmiva, vicitrataramuktāpravālaparicitatoraṇasrajā mekhalākalāpalālitāmiva, marakatamaṇinicayaracitaśirobhāgena vibaddhakacabhārāmiva, kalindanandinītuṅgatarāṅgabhaṅgisakūladukūlasaṃvītasārasārasadṛśāṃ kadambena kādambinīmiva, satatadviguṇāmabhraṃkaṣabhaṅgibhiḥ śṛṅgairrgāhamānāmiva nilimpapurīm,
kāminījanakanīyatamavīṇāninādairgāyantīmiva, sudhādhavalimnā hasantīmiva
saudhaśreṇīṃ varṇayantaṃ nijakāntamaprākṣīdāyatākṣī
nabhau bharau ceddrutavilambitaṃ na yatiḥ padi
viracitā kila kena purī purā rajatapīṭhapurīti kathaṃ prathā
tadasuvallabha vettumamandayā kutukakālikayā kalitaṃ manaḥ

1.31

atha tāmidamāha sa kalagītaḥ—
haṃsī mabhanagāḥ proktā yatirvedairguhānanaiḥ
eṇīnetre tadudayavidhiṃ nāmnāścāsyāḥ karaṇamakhilam
vacmi spaṣṭaṃ śṛṇu hitamanāḥ puṇyaśreṇīkaraṇakuśalam

1.32

kalagītaṃ satatagāḥ śarairvāṇairyatirbhavet
kamalākāntaḥ svayamudbhūto jamadagneḥ satsadane rāmaḥ
paraśūdbhāsī dharaṇībhāge kumahīpānāṃ viśaraṃ kartum

1.33

kamalā syātsajajagā vicchinnā sāyakaiḥ śaraiḥ
hatabāhujāṃ bahudhā mahīṃ pravidhāya tāṃ hṛdi jātvasau
tadacintayadbhuvanādbhutaṃ na purā kṛtaṃ bhuvi kairapi

1.34

marālikā rayajagāḥ śivātanaśarairyatiḥ
bhārgavastataḥ pāthasāṃ nidhāvakṣipaccharaṃ sāravikramaḥ
tena tadgatā rākṣasā hatāḥ so'pi vāridhirdūrato yayau

1.35

śyeniketi samuddiṣṭā rajjā lagau na yatiḥ padi
rāmabhojanāmakaṃ sa kaṃcana kṣoṇibhāgapālane'karotprabhum
saṃtataṃ nijāṅghrikaṃjarañjakaṃ mañjupuṇyapuñjanīranīradhim

1.36

rañjitārajasā lo go virāmaḥ sāyakartubhiḥ
rāmabhojarāṭ dharaṇimaṇḍalaṃ śāsati sma bhūsurakadambakam
dānavaibhavairmadhurabhāṣitai rañjayañjanaṃ nijavinītibhiḥ

1.37

nyabhā māṇikyamālāgāvṛrtubhiḥ sāyakairyatiḥ
bhṛgukuladīpe tatra ramāpe vinihitacitte śrībhiramatte
avanitale'smin‌rājani tasminbhavati samṛddhaṃ svāśiśuvṛddham

1.38

svāgataṃ ro nabhagagāḥ pādamadhye yatirnahi
ekadā sakalarājanutāṅghrirvājipeyasavanaṃ sa vidhātum
ārabhanbhṛgukulottamamenaṃ saptatantuvibudhaṃ bata vavre

1.39

tadbhujaṃgaprayātaṃ yau yau yatirna padāntare
nṛpaḥ kārayāmāsa tasyāsanārthaṃ supīṭhaṃ sa rūpyottaraṃ tvaṣṭṛvargam
divākṛtsahasraprabhābhāsamānaṃ samastaiścirantaiśca ratnairvicitram

1.40

mālinī syānnanmayayāḥ śivamūrttisvarairyatiḥ
bhṛguparivṛḍhamenaṃ pīṭhamāropya menaṃ
natinutitatipūrvaṃ yācayāmāsa pūrvam
bhajakasujanabandho jñānasindho mudandho
bhavatu puravidhānaṃ rūpyapīṭhābhidhānam

1.41

pṛthvī jasau jasayalā gaśchinnā vasubhigrahaiḥ
iti kṣitipatervacaḥsaraṇimādarādādaddadau varamariṃdamaḥ khalu tatheti bhūmībhuje
tadādi sakalā janā jagati rūpyapīṭhābhidhāṃ
vadanti nagarīmimāṃ kanakagauri jānīhi tat

1.41.p1.1

evamagre'pyudāharaṇānyunneyāni
paṇavo mnau vagau chedaḥ pañcabhiḥ pañcabhirbhavet
āndolikā tataragāḥ sāyakaiḥ sāyakairyatiḥ
mayūrasāriṇī khyātā rajarā go na pacchidā
manoramā narajagairvicchinnā śāstrasāgaraiḥ
kulaṭā syānnajanagāḥ pañcabhiḥ pañcabhiryatiḥ
sumukhī najajā lo goṣṭatkakratubhiryatiḥ
dodhakaṃ bhau bhagau gaḥ syājjastagā ga upasthitam
śrīrbhatau nagagā yatra mahābhūtai rasairyatiḥ
nandinī sajasairgābhyāṃ yuktā bāṇartubhedinī
bhramaravilasitaṃ mabhanalaguruvaracchedaścaturbhirṛddhiḥ
mauktikamālā bhatanagaguravaḥ śvāsaḥ śarairbhavanmunibhiḥ
rathoddhatā ranaralā go yatirna padāntare
bhadrikā no naralagā vaktrānaṃsagā guruḥ
ralau bhasau candravartma hīndravaṃśā tatau jarau
saiścaturbhistoṭakaṃ syātsajsasaiḥ pramitākṣarā
vaiśvadevī mamayayā yatiḥ sāyakaghoṭakaiḥ
nayau nayau ca kusumavicitrā bhidrasai rasaiḥ
sragviṇī raiścaturbhiḥ syānnabhajā raḥ priyaṃvadā
najau jarau mālinī syānnajau tāmarasaṃ jayau
nanau mayau sphuṭākhyaṃ syādvasubhirvādhibhiryatiḥ
jaloddhatagatirjaḥ so jasau śāstrai rasairyatiḥ
pramuditavadanā nagararayuktā munibhiśca sāyakaiśchinnā
vanamālinīti soktā najabhayayuktāvasāyakaiśchinnā
maṇimālā tayatayāśchinnā skandāsyadarśanaiḥ
jalamālā bhabhamasāḥ sāgarairvasubhiryatiḥ
matā narau narau bhinnā vajrakoṇairguhānanaiḥ
lalanā syādbhatanasaiśchinnā svarddumahīdharaiḥ
lalitā syāttabhajarairujjvalā tu nabhau bharau
prabhā nanau tathā rephau viratirmunisāyakaiḥ
praharṣiṇī manau jrau go gaṅgādhvakakubhiryatiḥ
matyā mattamayūraṃ sgau varṇavyāghrīstanairyatiḥ

1.41.p1.2

na vicchinnā padi sajasajagā mañjubhāṣiṇī
urvasī nastataragā rājyāṅgairṛtubhiryatiḥ
kṣamā nanau tatau gaḥ syātturaṅgamarasairyatiḥ
jmau sarau go'tirucirā caturbhirnavabhiryatiḥ
cañcarīkāvalī proktā yamau rephadvayaṃ guruḥ
candrikā nanatāsto gaśchedasturagadarśanaiḥ
caturbhirnavabhiścinnā ratiḥ sabhanasā guruḥ
mohapralāpaḥ śrutibhirgrahairchinno mabhantrigāḥ
kalahaṃsītayasabhāḥ gau yatī rasasiddhibhiḥ
pathyā sajasayalagaiḥ syātkakubbhiḥ śrutibhiryatiḥ
asaṃbandhā matansā gau pañcabhirnavabhiryatiḥ
nanarāḥ salagaśchinnā svarairaśvairaparājitā
budhairuktā praharaṇakalikā nanbhanā lagau
proktenduvadanā prājñairbhajasnaiḥ sagurudvayaiḥ
alolā syānmasamabhagagaśchinnā svarairhayaiḥ
nannā nasau maṇiguṇanikaro'hihayairyatiḥ
cāmaraṃ ro rajajarā vā dvīpavasubhiryatiḥ
prabhadrakaṃ najau bhajrāḥ pañcabhaiḥ svariṇī ruciḥ
rekhā sajananā yaśca sāyakairdaśabhiryatiḥ
srau mayau yaścandrasenā ghoṭakairvasubhirbhidā
mandākinī tmayartā go vedairvedaiyatirbhavet
pramadā satyasabhagā varṇairvarṇayatirbhavet
nmau jasnagāḥ sulalitā yugairyugayatirbhavet
sa pañcacāmaro jrau jrau jagau chedo na vāpadi
bharanananagayuktaṃ gajavilasitamāhuḥ svarairghanaiśchinnam
najabhajaragasaṃyuktā saptabhirabhraiśca vāṇinī chinnā
mandākrāntā mabhnatāsto gāvabdhiṣaḍagairyatiḥ
yamnāḥ sabhlāḥ śikhariṇī gorasaiḥ śaṃkarairyatiḥ
hariṇī nsamrasalagāḥ ṣaḍabdhibhuvanairyatiḥ
tannarkuṭakamākhyātaṃ najabhairjajalagairyutam
tadvaṃśapatrapatitaṃ bharanabhanalagaṃ ca diṅmunicchinnam

1.41.p1.3

kathitaṃ ca ghanamayūraṃ nanabhasaralagaṃ svarai rasaiśchinnam
mo lau yau yaḥ kusumitalatā bhūtartvagairyatiḥ
śubhaṃ sanajanā bhaḥ saḥ pāpāṅgāṅgaguṇairyatiḥ
ratau jajau bharau siddhivaṇākṣairharanartanam
nadvayāṃ ca catūrephā niśā syāddigvasucchidā
mallikā syādrasajajā bharau chinnāṣṭapaṅkibhiḥ
vilāso maḥ sasau rāśca guṇaṣaḍvasubhiryatiḥ
meghavisphūrjitā yamnāḥ sraragābhidrasartugaiḥ
śaratrayairyugaiśchinnā jambhasrajagā varūthinī
navabhirdaśabhiścinnaṃ saralaṃ nbhrasajā jagau
mattebhavikrīḍitaṃ sranabhyalagā viśvāśvabhedanam
madakalanī najanabhasā nalagārichannā śarāṅgavāṇāṅkaiḥ
kanakalatā sā kathitā ṣaṇṇairyuktā tathā lagābhyāṃ ca
bhranbhabhralgā grahai rudrairvicchinnotpalamālikā
mrabhraiḥ suvadanā yabhlairgenāvaśvāribhidyutā
rajatrayalagairyuktaṃ mālavaṃ kecidūcire
veśyāratnaṃ tanalalairgābhyāṃ ṣaṭṣaḍṣaḍaṅghribhit
mrabhanayā yau munimunimunibhiḥ syātsragdharā vibhinnāṅgī
suranartakī ranaranā ranarā viratī rasartuśāstraguṇaiḥ
mattebhākhyaṃ tabhayajasaranagayuktaṃ svarārṇaphaṇibhinnam
bharanaranaranagayuktaṃ cumbanasūryaiḥ prabhadrakaṃ bhinnam
madirā saptabhagaṇairguruṇānte'pi saṃyutā
turaṃganā lagau mādhvī māsai rudraiśca vā yatiḥ
nagaṇena tarkajalagai rudrarturasairyatiḥ sudhālaharī
najabhajasajanalagayutaṃ rudrākaibhinnamaśvalalitākhyam
ghoṭakākhyaṃ vṛttamidamaṣṭabhiḥ sagaṇairyutam
svairiṇīkrīḍanaṃ proktamaṣṭabhī ragaṇairyutam
veśyāprītirmabhayamanabhanasayuktāhiphaṇigajaiśchinnā
kalakaṇṭhākhyaṃ sajanajabhanaranagāśvāhibhoginidhibhinnā

1.41.p1.4

ceṭīgatiśca gāyatrī yā lagau chidinairmṛgaiḥ
bhrañjastanbhagagairarvāvarveṣubhidi rañjanam
lālanī syādrasajagā vālikā tu ranau sagau
tanvī śaramunīnaiśchidgalasmabhanayairyutā

1.41.p2

iti samavṛttaprakaraṇam

Linked texts (2)