Pramāṇa · Search · About · API

Mandaramarda 13

Mandāramarda 13

Language
Sanskrit

13.63

vyāpārarūpiṇī vṛttī rasāvasthānasūcikā
dvidhā śabdārthabhedena sā dve api caturvidhe
kaiśikyārabhaṭī caiva sātvatī bhāratīti ca
śabdavṛttiriti proktā śabdavyāpārarūpiṇī
arthavṛttiriti proktā netṛvyāpārarūpiṇī
śabdavṛttiṃ cārthavṛttimapyahaṃ kramaśo bruve
atyarthasukumārāṇaṃsaṃdarbhā kaiśikī matā
dadarśa kāntā sasnehaṃ kāntaṃ kandarpasundaram
vṛttagītavilāsādimṛduśṛṅgāraceṣṭitaiḥ
samanvitā bhavedvṛttiḥ kaiśikī ślakṣṇabhūṣaṇā
asyāstvaṅgāni catvāri narma tatpūrvakā ime
sphūrjaḥ sphoṭaśca garbhaśca lakṣmaiteṣāṃ kramādruve
śṛṅgārarasabhūyiṣṭhaḥ priyacittānurañjanaḥ
agrāmyaparihāsaśca narma tacca tridhā matam
śṛṅgārahāsyajaṃ śuddhahāsyajaṃ bhayahāsyajam
śṛṅgārahāsyajaṃ narma trividhaṃ parikīrtitam
saṃbhogecchāprakaṭaneādanurāganiveśanāt
tathā kṛtāparādhasya priyasya pratibhedanāt
saṃbhogecchāprakaṭanaṃ tridhā vāgdehaceṣṭitaiḥ
anurāgaprakāśo'pi tridhā vāgdehaceṣṭitaiḥ
priyāparādhanirbhedo'pyuktastredhaiva pūrvavat
śuddhahāsyamapyuktaṃ tridhā vāgdehaceṣṭitaiḥ
hāsyādvayena sahitājjanitaṃ bhayahāsyajam
tadvidhā mukhyamāṅgaṃ ca tadvayaṃ ca punastridhā
vāgdehaceṣṭitairevaṃ narmāṣṭādaśadhoditam
narma sphūrjo bhayātsaukhyavyāpāro navasaṃgame
narmasphoṭastu bhāvānāṃ sūcitālparaso lavaiḥ
channanetṛpratīcāro narmagarbho'rthahetave
atyuddhatārṇasaṃdarbhā vṛttirārabhaṭī matā
kruddhaḥ paraśvadhacchinnakṣatriyo'bhyeti bhārgavaḥ

13.64

māyendrajālapracurāṃ citrayuddhakriyāmayīm
chedyairbhedaiḥ plutairyuktāṃ vṛttimārabhaṭīṃ viduḥ
aṅgānyasyāstu catvāri saṃkṣiptikṣevapātanam
vastūtthāpanasaṃpheāṭāviti pūrve babhāṣire
saṃkṣiptiriha sā proktā māyayā vastugopanam
vibhrāntiravapātaḥ syātpraveśadravavidravaiḥ
tadvastūtthāpanaṃ yattu vastu māyopakalpitam
saṃpheṭaḥ syātsamāghātaḥ kṛtasaṃrambhayordvayoḥ
īṣatprauḍhārṇasaṃdarbhā sātvatī vṛttiriṣyate
visṛjya ghoraṃ saṃsāraṃ vihara tvaṃ harau manaḥ
harṣapradhānā saṃtyaktadoṣabhāvā ca sātvatī
aṅgān‍yasyāstu catvāri saṃlāpotthāpakau tathā
saṃghātyakastṛtīyaḥ syāccaturthaḥ parivartakaḥ
parasparaṃ samālāpaḥ saṃlāpo rasagarbhitaḥ
preraṇaṃ yatparasyādau yuddhāyotthāpakastu saḥ
anyasya bhedanaṃ yattu saṃghātyo'rthādiśaktibhiḥ
pūrvakāryeṇānyakāryanirvāhaḥ parivartakaḥ
īṣanmṛdvarṇasaṃdarbhā bhāratī vṛttiriṣyate
ko veda bālaḥ phā(lo bhā)lākṣacāpamāropayediti

13.65

dhīrodāttacaritrātmā dharmaśṛṅgārasaṃśrayā
śauryaudāryaguṇopetā bhāratī vṛttiriṣyate
asyāstvaṅgāni catvāri nigraho'nugrahastathā
tyāgaḥ svīkāra ityevaṃ kathitāni manīṣibhiḥ
kaiśikyādyarthavṛttīnāṃ sāṅgānāṃ sugamatavataḥ
granthagauravabhīteśca na kṛtaṃ lakṣyavarṇanam
taccaturvidhaśṛṅgārasamatvenodite ime
madhyamārabhaṭī caiva tathā madhyamakaiśikī
madhyamārabhaṭī prauḍhe'pyarthe nātimṛdukramā
jaghāna dānavānkrūrānmāṃsaśoṇitabhojanān
mṛdvarthe'pyanatiprauḍhabandhā madhyamakaiśikī
tādṛkpriye kṛtaruṣaṃ dhigmāṃ dhiṅmama jīvitam

Linked texts (3)