<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Mixed prose-and-verse narratives](https://indike.org/pramana/in.lit.campu) › [Romantic, fictional and courtly campūs](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha) › [Mandaramaranda](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda) › 22

# Mandaramaranda 22

Mandāramaranda 22

- **Language:** Sanskrit

### [22.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p1)

kāvyaṃ hi yaśase'rthāya śivetaranivṛttaye  
kāntāvadupadeśāya paranirvṛtaye kṣaṇāt  
sālaṃkāraguṇau kāvyaṃ śabdārthau doṣavarjitau  
tathā kavīnāṃ samayānurodhena nibandhitam  
īdṛśaṃ dvividhaṃ kāvyaṃ śrāvyadṛśyavibhedataḥ  
śrāvyaṃ tu trividhaṃ jñeyaṃ gadyapadyobhayātmanā  
apādaḥ padasaṃghāto gadyaṃ padyaṃ catuṣpadam  
gadyapadyātmakaṃ kāvyaṃ campūrityabhidhīyate  
dṛśyaṃ tu daśadhā proktaṃ nāṭakādivibhedataḥ  
sarvadhvanirguṇībhūtavyaṅgyaṃ citramiti tridhā  
vācyātiśāyi vyaṅgyaṃ yatkāvyaṃ dhvaniritīryate  
kāvyaṃ tu kathitaṃ vyaṅgye vācyādanatiśāyini  
guṇībhūtavyaṅgyamiti syādvyaṅgyasyāpradhānataḥ  
avyaṅgyamapi yaccāru tatkāvyaṃ citramiṣyate  
śabdacitraṃ cārthacitramubhayaṃ ceti tantridhā  
sodāhṛtaya eteṣāṃ bhedāḥ pūrvaṃ prakāśitāḥ  
śarīraṃ tasya śabdārthau jīvitaṃ vyaṅgyavaibhavam  
hārādivadalaṃkārāste'nuprāsopamādayaḥ  
śauryādaya iva proktāḥ śleṣakāntyādayo guṇāḥ  
ātmotkarṣāvahāstatra svabhāvā iva rītayaḥ  
śobhāmāhāryakīṃ prāptā vṛttayo vṛttayo yathā  
padānuguṇyaviśrāntiḥ śayyā śayyeva saṃmatā  
rasāsvādaprabhedāḥ syuḥ pākāḥ pākā iva sthitāḥ  
prakhyātā lokavadiyaṃ sāmagrī kāvyasaṃpadaḥ  
lakṣyalakṣaṇasaṃyuktā ime pūrvaṃ prakīrtitāḥ  
mahākāvyaṃ coPCAkāvyamiti tadvividhaṃ punaḥ  
nagarārṇavaśailartucandrārkodayavarṇanaiḥ  
udyānasalilakrīḍāmadhupānaratotsavaiḥ  
vipralambhairvivāhaiśca kumārodayavarṇanaiḥ  
mantradūtaprayāṇādināyakābhyudayairapi  
etairūpanibaddhaṃ yattanmahākāvyamiṣyate  
eṣāmaṣṭādaśānāṃ yaiḥ kaiścinnyūnamapīṣyate  
sargabandho mahākāvyamiti kecitpracakṣate  
asargabandhamapi ca mahākāvyamitīṣyate  
gītatālānubaddhaṃ yadupakāvyamitīryate  
upakāvyaṃ tu bahudhā vakṣye tāni ca kānicit

### [22.p2](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p2)

ākhyāyikā—

### [22.p3](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p3)

kavicāritrasahitaṃ narapālakathānvitam  
vicitravarṇaracanāsamāsaistu manoharam  
ucchvāsānte vakrayutaṃ racitāparavaktrakam  
ucchvāsādau saparyāṅkamidamākhyāyikābhidham

### [22.p4](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p4)

kathā-

### [22.p5](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p5)

ślokaiḥ svavaṃśaṃ saṃkṣepātkaviryatra praśaṃsati  
mukhyārthasyāvatārāya bhavettatra kathāntaram  
paricchedo na yatra syādbhavetprālambhakaḥ kvacit  
sā kathā nāma tadgarbhe nibadhnīyāccatuṣpadīm

### [22.p6](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p6)

udāharaṇam-

### [22.p7](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p7)

yena kenāpi tālena gadyapadyasamanvitam  
jayetyupakramaṃ mālinyādiprāsavicitritam  
tadudāharaṇaṃ nāmnā vibhaktyaṣṭāṅgasaṃyutam

### [22.p8](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p8)

cakravālakam-

### [22.p9](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p9)

saṃbodhanavibhaktyā yatpracuraṃ padyapūrvakam  
vimuktapunarākṛṣṭaśabdaṃ syāccakravālakam

### [22.p10](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p10)

bhogāvalī-

### [22.p11](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p11)

ādyantapadyasaṃyuktā saṃskṛtaprākṛtātmikā  
aṣṭabhirvā caturbhirvā vākyaiḥ skandhasamanvitā  
pratiskandhaṃ bhinnavākyarītirdevanṛpocitā  
sarvato devaśabdādireṣa bhogāvalī matā

### [22.p12](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p12)

birudāvalī-

### [22.p13](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p13)

varṇyamānāṅkavirudavarṇanapracurojjvalā  
vākyāḍambarasaṃyuktā kathitā virudāvalī

### [22.p14](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p14)

tārāvalī-

### [22.p15](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p15)

tārāṇāṃ saṃkhyayā padyairyuktā tārāvalī matā

### [22.p16](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p16)

viśvāvalī-

### [22.p17](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p17)

viśveṣāṃ saṃkhyayā padyairyukto viśvodayo mataḥ !

### [22.p18](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p18)

ratnāvalī—

### [22.p19](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p19)

ratnānāṃ saṃkhyayā padyairyuktā ratnāvalī matā

### [22.p20](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p20)

pañcānanāvalī—

### [22.p21](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p21)

padyaiśca pañcabhiryuktā proktā pañcānanāvalī  
ākhyāyikāyāṃ śṛṅgāre'pyuddhatā racanā matā  
kathāyāṃ nāṭakādau ca na raudre'pyadhikoddhatāḥ  
anyeṣu ca prabhedeṣu racanā syādyathocitam

### [22.p22](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22.p22)

iti kāvyaprakaraṇam

## Linked texts (3)

- [Mandāramarandacampū](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.sahitya.samgraha.daksinatya.mandaramarandacampu.10.255_243) — Kṛṣṇanātha 1600, Sanskrit
- [Pratāparudrīya (Pratāparudrayaśobhūṣaṇa)](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.yasobhusana.rajayasobhusana.prataparudriya.82_414) — Vidyānātha, Sanskrit
- [Mandāramaganda](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.sahitya.samgraha.other.mandaramaganda.21.p1.3) — Kṛṣṇamiśra, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.22) · Pramāṇa
