Mandaramarda 24

24.p1

padārthastu dvidhā prokto bhāvābhāvavibhedataḥ
bhāvaścaturvidho jātiguṇadravyakriyātmanā
jātistu dvividhā proktā sāmānyopādhibhedataḥ
sāmānyaṃ tu ghaṭatvādirupādhiścandratādikaḥ
guṇāstvaneke kathitā gandharūparasādayaḥ
dravyaṃ tu daśadhā pṛthvījanatejaḥprabhañjanaḥ
tamo vyomātmadikkālamanāṃsīti vibhedataḥ
kartṛtvaṃ ca kriyā saikābhāvastu trividho mataḥ
prāgabhāvastathā dhvaṃso'pyatyantābhāva ityapi
abhāvasya guṇatvaṃ tu kecidūcurvipaścitaḥ
saṃbandho dharmirūpatvātpadārtho na pṛthagbhavet
tasmādeva na bhedo'pi syurdravyāṇīndriyāṇyapi
nityajātistu sāmānyamanityopādhirucyate
keciddhaṭādiśabdānāṃ jātivācakatāṃ viduḥ
viṣṇuvyomādiśabdānāṃ vyaktivācakatāmapi
kecidvidurghaṭādīṃśca jātimaddravyavācakān
kriyāvācakaśabdāḥ syuredhate kurutemukhāḥ
abhāvavācakāḥ śabdā nānomānāśapūrvakāḥ
iti padārthanirūpaṇam
prācīnānāṃ navīnānāṃ matānyālocya śaktitaḥ
racitaṃ bālabodhāya toṣāya viduṣāmapi
campūprabandhaṃ mandāramarandaṃ vibudhālayaḥ
khādaṃ khādaṃ vimātsarya bhavantvānandatundilāḥ
jalajanijanijāyāpremapākena gopījanamanasijakelīlampaṭe'laṃpaṭena
guhapuranilayena proddhṛtaḥ śeṣabinduḥ
surakusumamarande cārucampūprabandhe