<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Mixed prose-and-verse narratives](https://indike.org/pramana/in.lit.campu) › [Romantic, fictional and courtly campūs](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha) › [Mandaramaranda](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda) › 7

# Mandaramaranda 7

Mandāramaranda 7

- **Language:** Sanskrit

### [7.1](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.1)

jalajanijanijāyāpremapākena gopījanamanasijakelīlampaṭe lampaṭena  
guhapuranilayena proddhṛto vṛttabinduḥ surakusumamarande cārucampūprabandhe  
sārabinduḥ  
athātra sāravindau tu netāraṃ varṇayāmahe  
kartuḥ kāvyasya caujjvalyapratiṣṭhāmūlakāraṇam

### [7.2](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.2)

atha sakalabhuvanamahitamahitaruṇi(ṇī)niṭilataṭatuhinakaṇakulatilakitasitamaṇigaṇaracitavarahimakiraṇaśataruciravaraṇam, amalasaralaniculapiculavidulakuvalavakulakulakatakakarakarucikapiñcukakarajakuṭajavaraṇasaraṇamadanamathanakhapurasupuracaladaladadhiphalaguḍaphalamadhurakamarubakakurabakamukhavividhaviṭapikulaparipihitasavidhabhuvam, amitanamadamalamahimamahitakamalabhavabhavaravividhuśatamakhamukhanikhilasuravaramukuṭataṭaghaṭitamaṇigaṇaghaṭanaguṇitarucinicayaparicitacaraṇanakharapaśupataruṇijanamadanakadanarasikasuranilayam, 'asau  
tridivaḥ, idaṃ nandanavanam, imā devavaravārakāntāḥ, tatra yathākāmamānandamanubhavantu bhavantaḥ' iti devadarśanāgatajanānāmahimakaramaṇḍalasaṅginā śṛṅgāgreṇa sūcayantamiva rājantaṃ devālayamavalokya nijaramaṇamapṛcchadasau sārasārasākṣī—  
'kimidaṃ purataḥ paśya diśo dhavalayatyalam  
devagāramivābhāti devāgārasamadyuti

### [7.3](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.3)

ko devaḥ kena vā pūrvaṃ pratiṣṭhāṃ prāpya pūjitaḥ  
narīnṛtīti taccitte śrotuṃ kānta kutūhalam'

### [7.4](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.4)

evamanayā nayābhirāmāyā pṛṣṭaḥ kalagītastatraiva prasthāpya vimānavaramamitāmodabharitaḥ samūlaṃkaṣamudantaṃ pūrvaṃ vaktumupacakrāma—  
'atraiva pūrvaṃ sarasīruhākṣi śāntaḥ kṛtajñaḥ priyavāgdvijendraḥ  
mukhyādananteśvarasaṃprasādāllebhe sutaṃ madhyagṛhābhidhānaḥ

### [7.5](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.5)

tretāyāṃ rāmakāntāvirahadavahatasvāntasaṃtāpabhāro  
yenāśamyāśu laṅkāsthitajanakasutāsārasaṃdeśavākyaiḥ  
yena prāmardi dṛptaḥ subalasuduhiturdvāpare putravargastenāpi prārthitena tridaśapariṣadā madhyagehātmajatvam

### [7.6](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.6)

prārodi bālasaraṇīmanusṛtya tena prāhārsi tanmukhamaloki pituḥ samīpe  
prācāli tatra karajānuniveśanena prābhāṣi viskhalitavarṇakarmabhakelau

### [7.7](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.7)

vāsudevābhidhānasya bālasya madhyagehabhaṭṭaścakāra yadopanayanam  
tadaiva śāradā vijahāra rasanāgre tasya yathā brahmasabhāyāṃ sarvadevaiḥ saṃstutā

### [7.8](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.8)

athātmaje tātaruciṃ vivitsurdṛṣṭuṃ gataḥ sarpamayaḥ surāriḥ  
tadaṅgulīpiṭatanustatāma sudurlabho'sminpitṛmārgagāmī

### [7.9](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.9)

'namaskriyā na kartavyā bhavacyāṃ sevakāya me  
kṛtā natirhi saivādya mamānujñāśramāptaye'

### [7.10](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.10)

iti tena niruttarīkṛtau bahukhinnau svagṛhaṃ samīpatuḥ  
punareva pitā sutānanaṃ hṛdi saṃsmṛtya yayau sutāntikam

### [7.11](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.11)

kadācidrūpyapīṭheśo namate'cyutabuddhaye  
tapaḥphalaṃ gṛhāṇeti kaṃcanāviśya taṃ dadau

### [7.12](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.12)

atha sa tadadhipājñayā gatāyāṃ surasaritau(1) sarasīṃ samastalokaiḥ  
samamamitamatirvigāhate sma sphuṭamiha tasya viḍambanaṃ vicitram

### [7.13](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.13)

tataḥ so'yamiṣṭasiddyākhyagranthaṃ sasaṃpradāyaṃ vyākhyāya prakārāntareṇa  
bhāgavatavācakāndvijān ‘neyaṃ vyāsakṛtiḥ’ ityabhidhāya, tataḥ ‘tvameva brūhi’  
iti tenācyutaprekṣeṇa sākṣepamuktastatsarvamākhyāyātmānaṃ jetuṃ pravṛttānāmacyutaprekṣasapakṣaśiṣyāṇāmanumānānāṃ pratyanumānairutsāhanādanumānatīrthābhidhāmāsādya vidyābdhivādisiṃhau vādigrāmasiṃhau vijitya pūrvabhāṣyamapanudya  
prārthayate saṃtīrthyāya sūtrārthamabhidhāyātha dakṣiṇāṃ diśaṃ gatvā viṣṇumaṅgalakṣetre bhikṣānte parīkṣāyai bhakṣaṇārthaṃ dattaṃ kadalīphalacayaṃ kanyākumāryākhyatīrthe  
rāmasetau raṅganāthaṃ viṣṇusahasranāmnāmapi śatārthaṃ punaśca rūpyapīṭhaṃ bhuktvā  
gatvā snātvā dṛṣṭvoktvā samāgatya gītābhāṣyaṃ kṛtvā gurave dattvā badarikāśramagamanāyānujñāmādāya kauberīṃ diśamavatasthe  
tīrtvā jahnusutāṃ tato'ṇubadarīmāsādya nārāyaṇaṃ  
natvā bhāṣyamadādupāyanatayā śrīgītikāyā ayam  
tatrādau khalu śaktitaḥ paramasau protsādyayaṃkleśataḥ  
śabdaṃ tatra nidhāya pāṭhaya janānnityabravīttaṃ hariḥ

### [7.14](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.14)

taṃ kāṣṭhamaunavratamācarantaṃ vyāso niśi svaprabhayā digantān  
prabhāsayanprāpya mamāśramāntamehītyudīryāntaradhānmahātmā

### [7.15](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.15)

tadanantaramasau śiṣyebhyaḥ svagamanaṃ lekhanena nivedya marakatamaṇimayasahodhramahitamataṅgajakarataṭapāṭanapaṭutaranakharakaṇṭhīravamukharamukharitakandarāntarnilīnahariṇagaṇe'dbhutataraśabdayamānaśārdūlapotāvalokanaparitrāsadhāvallulāyagavayakule pratyantaparvatavatparidṛśyamānāvaśyāyasamudāyadūrīkṛtadinakarakṛtye  
prāvṛṭsamayakṛtajanapadasaṃcaraṇajanitāyāsaśamāya viśrāntamiva vāridavṛndaṃ  
vahati himavati gacchan svavirahāsahiṣṇutyā pṛṣṭhata eva prāptaṃ satyatīrthaṃ  
svahastavāyunaiva nijasthānaṃ prāpayya purato gatvā sakalamunigaṇamadhyamadhyāsīnamiva vṛndārakavṛndaparivṛtaṃ .parameṣṭhinamasamonaṃ vyāsaṃ natvā tena sakalapurāṇabhāratasūtrārthaṃ vijñāya tatraiva tapasā sthitamiva dharmaputraṃ praṇamya tena  
sūtrabhāṣyakaraṇāyānujñātaḥ kṛṣṇānumatyāṇubadarīmāsādya viracya kubhāṣyadūṣakaṃ hariguṇaprakāśapoṣakaṃ bhāṣyaṃ punarapi rajatapīṭhamāgatya sakhye'cyutaprekṣāya ca tadbhāṣyamācakhyau  
tato'mitamatiryajñavighnakartṛnnivārayan  
yājayāmāsa medhāvī svīyamadhyāpakātmajam

### [7.16](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.16)

punarapi badarikāśramamāsādya vyāsamānamya rūpyapīṭhamājagāma | kadācidasau madhyemārga sāgasamīśvaradevaṃ paravaśakhananamakarot | kadācidasau  
svakaṭibhāgāvalambinaḥ śiṣyānabhighātisamāgatiśaṅkayāpagatoḍupāmagādhāpāmamarāpagāmatārayatsvayamapyatarat | atha bhaṭavṛndayavanarājayordaṇḍarājyayogyadhīviṣayo babhūva | kvāpi corāṇāṃ nijakarakṛtapaṭapiṇḍe rikthadhiyamyutpādya parasparamaghātayat | punaḥ kvāpyayamupendratīrthābhidhamaskariṇā taskaraśataṃ tiraskārayāṃcakāra | punaḥ kvāpi moṣakapurataḥ saśiṣyaiḥ samamaupalat  
śārdūlākāraṃ dānavaśārdūlaṃ karatalena jaghāna | pratimāḥ sitaśilāmayīrāpa  
nārāyaṇāt | mahābhāratatātparyanirṇayakṛtau vyāsānujñāmadade | hastinapuragatamaṭhasthaḥ saṃkalpārthamanalpākalpayā taruṇīrūpiṇyā dharaṇīṃ bhittvāgatayā  
gīrvāṇataraṅgiṇyā praṇuto'bhūt | kurukṣetre svīyāni kuntīkumārāvasthāyāṃ  
dhṛtānyāyudhāni kuntādīnyantevāsijanebhyo darśayāmāsa | tatra gaṅgottamāṅgenāṅgīkṛtaviprarūpeṇāṅgīcakāra kṣaṇena dattāṃ bhikṣām | kvaciccatuḥsahasragurumbhāphalāni triṃśatkumbhapūrṇapayasā saha parīkṣakeṇa dattāni bubhuje  
gānena śuṣkataruṃ saphalapuṣpamakarot | kiṃ bahunā | sakalaṛṣisametaḥ śeṣo'pi trivikramapaṇḍitapuṇḍarīkaśārdūlādisakalavādijanajetuḥ samastavedārthanirṇayakarturasyānandatīrthasyānandatīrthaṃ śrutvā nijalokamāsādya tatphalaṃ  
pṛcchadbhyaḥ sanakādibhyastridoṣavarjitamavikuṇṭhitānandābhivṛddhikaraṃ vaikuṇṭhamevaitadvyākhyāśravaṇādiphalamabhidadhe  
kalaṃ gātraṃ netraṃ kamalarucipātraṃ danujajidguṇaśreṇīvāṇī khalamatakṛpāṇīsahacarī  
satāṃ hṛdyā vidyā saraṇiranavadyābdhiduhituḥ  
patiryasyopāsyo himakarasamāsyo jayatu saḥ

### [7.17](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.17)

muhurmadhvaṃ vidhvaṃsitakhaladuradhvaṃ sumanasāṃ  
manovṛnde saṃdehaharamiha vande guṇanidhim  
ramānāthe nāthe niratamapi nāthe mama harau  
dṛḍhā bhaktirbhuktistviha bhavatu muktistata iti

### [7.18](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.18)

madhvenādvaitarāddhāntadhvāntavidhvaṃsanāvinā  
tena pratiṣṭhitāmetāṃ mūrtiṃ jānīhi mānini

### [7.19](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.19)

purā pūrdvarikātrāsīddāśārhānandakārikā  
madhyevāridhi gopastrīlālasenābhipāritā

### [7.20](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.20)

kadācittatra devakyā bālakelīḥ pradarśaya  
ityukto rukmiṇīkāntaḥ śuddhānte bālako'bhavat

### [7.21](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.21)

tadaṅkamāruhya hasaṃstadāsyaṃ paśyanstanaṃ tatra papau mukundaḥ  
tadānabhijñā vivaśāntarā sā sukhāmburāśau vijahāra devī

### [7.22](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.22)

dadhyamatraṃ vibhajyātha navanītaṃ prabhakṣayan  
biḍālebhyo dadadbhūyo vaiśākhaṃ netramāharat

### [7.23](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.23)

kālamalpaṃ vihṛtyaivamatyajadvālakākṛtim  
hṛṣṭāṅgī devakī dṛṣṭvā vismayaṃ prayayau muhuḥ

### [7.24](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.24)

vilokya bhaiṣmī bata bālarūpiṇaṃ sadā tadabhyarcanakāṅkṣayā satī  
kṛṣṇājñayā nirjaraśilpinā mudā nirmāyayāmāsa tadā tadākṛtim

### [7.25](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.25)

rukmiṇyarcitakṛṣṇārcāmarjuno dvārakāsthitām  
kṛṣṇāvatāre'vasite'sthāpayadrukmiṇīvane

### [7.26](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.26)

gopīcandanaliptāṃ tāṃ gopīcandanabuddhayaḥ  
sāṃyātrikāḥ samādāya samīpe'sya samāyayuḥ

### [7.27](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.27)

nimajjadvāridhāvatra madhvāhvasya mahātmanaḥ  
munerdaśāntavātena tīraṃ prāpoḍupaṃ tadā

### [7.28](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.28)

pragṛhyānandatīrthastāṃ pratiṣṭhāpya mudānvitaḥ  
nāgāsanasya nikaṭe'pūjayatpratiyātanām

### [7.29](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7.29)

pūjayatyadhunāpyenāṃ tasya śiṣyakulodbhavāḥ  
aṣṭau maskariṇaḥ śuddhā jānīhi ramaṇīmaṇe

## Linked texts (1)

- [Mandāramaganda](https://indike.org/pramana/in.art.alamkara.sahitya.samgraha.other.mandaramaganda.5.2) — Kṛṣṇamiśra, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7](https://indike.org/pramana/in.lit.campu.katha.mandaramaranda.7) · Pramāṇa
