Pramāṇa · Search · About · API

Nalacampu 7.2

Viṣamapadaprakāśa 7.2

Language
Sanskrit

7.2

saṃsāreti| svastiyoge ta iti caturthyantam |
candreti| candramukhīti saṃbodhanam| nāma prātipādikaṃ tadviṣayaṃ prakaraṇamapi nāmetyupacāre sati mahaditi viśeṣaṇasya saphalatvam| nāmamātrasya mahacchabdena
vyavacchedyābhāvāt | suṣṭhu sandhivarṇasaṃśleṣaḥ kṛtsaṃjakapratyayaśca yatra | samāsastatpuruṣādiḥ | ākhyātaṃ kriyā | taddhito'ṇādiḥ | kārakamapādānādi | paribhāṣā nyāyasūtrāṇi | balābalaṃ pūrvāparavidhīnāṃ bādhasthitiḥ | apaśabdo'sādhuśabdaḥ | dūtapakṣe | nāma saṃjñā | suṣṭhu sandhi paṇabandhaṃ karotīti kau saptamī | suṣṭhu samāsena saṃkṣepeṇākhyātaṃ kathitaṃ tasmai hitaṃ yena tasmin | satkārake satkriyājanake | parito bhāṣāḥ saṃskṛtaprākṛtādyāḥ karṇāṭādideśabhāṣā vā tāsu dakṣe | balābalaṃ śaktyaśaktī | apaśabdo'pavādaḥ ||
nanu yadyahaṃ dūtaṃ preṣayiṣyāmi | tadā ‘svacchandacāriṇīyama’ kiṃvadantī aviṣyatītyāśaṅkyāha-na ceti || bṛhatījagatīśabdau chandojātivacanau tṛtīyāntau khyātapadena prasiddhārthena yojyau | tathā saṅgataiḥ padairanvite | athavā chandasi kathambhūte | padānvite kathaṃ yathā bhavati bṛhatyāsaṃ bṛhatyāṃ jātau āso'vasthānaṃ yasyeti padānvayakriyāviśeṣaṇam | yadi vā bṛhatyā jātyā hetubhūtayā yā'sau sampacchobhā tayānvite | pakṣe bṛhatyā gurvyā sampadā śriyānvite | jagati loke ākhyāte kīrtite | guravo viparītalṛkārādayaḥ | ācāryāśca | śārdūlavikrīḍitaṃ chandonāma, siṃhavilasitaṃ ca | ślokaḥ padyaṃ yaśaśca | vṛttaṃ padyaṃ śīlaṃ ca | iha yadyapi śloko'nuṣṭupchando loke prasiddham | tathāpi kecitsarvamapi padyaṃ ślokamāhuḥ ||
yasyeti || pakṣo mitrādyavaṣṭambhaḥ pakṣatī ca | abhyāsaḥ sāmīpyam ||
so'pīti || skandhīkṛto'ṅgīkṛtaḥ ||
utpatita iti || dikpālānāhvayatītyanena bhāvidikpālāgamanaṃ sūcyate ||

Linked texts (1)