<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.historical.daksinatya.vikramankadeva.2_2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Historical poems, biographies and chronicles](https://indike.org/pramana/in.lit.historical) › [South Indian dynastic and court poems](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.daksinatya) › [The Deeds of King Vikramāṅka](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.daksinatya.vikramankadeva) › 2\_2

# The Deeds of King Vikramāṅka 2\_2

Vikramāṅkadevacarita 2\_2

- **Language:** Sanskrit

### [2\_2](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.daksinatya.vikramankadeva.2_2)

śravayaḥ  
yaḥ pāñcajanyapratibimbabhaṅgayā dhārāmbhasaḥ phenaṃ vyanakti iva, saḥ ūrdhvagāmī bhujaprabhādaṇḍaḥ iva kesaripoḥ kṛpāṇaḥ vaḥ pātu .  
vyākhyā  
nṛtyantī mukhakamale sukavīnā rasataraṅgamagnānām . vāṇī haṃsīva saro ramaṇīyaṃ darśayati viśvam. prārirpisattasya granthasya nibadhnaparisamāptaye śiṣṭācārapariprāptaṃ “āśīrnamaskriyā vastunirdeśo vā'pi tanmukham” iti maṅgalācaraṇaṃ karttavyamiti śrī bilhaṇa-kavirādī sveṣṭadevatāṃ smarannāśīrvādātmaka maṅgalamācarati bhujaprabhāvaṇḍa iti .  
yaḥ pāñcajanyasya viṣṇoḥ śaṅkhasya ‘śaṅkho lakṣmīpateḥ pāñca-janyaścakraṃ sudarśanam' ityamaraḥ . pratibimbasya praticchāyāyā bhaṅagyā vyājena dhārāyāḥ kṛpāṇadhārāyā ambhaso jalasya phanaṃ ḍiṇḍiraṃ \*\*ḍiṇḍiro'bdhikaphaḥ phenaḥ' ityamaraḥ .. vyanaktīvi prakaṭayatīva saḥ prasiddha ūdhrvagāmyupariṣṭātprasaraṇaśīlo bhujaprabhādaṇḍa iva daṇḍāyamānabāhukāntikalāpa iva kasaripoḥ kṛṣṇasya kṛpāṇaḥ karavālo vo yuṣmān pātu rakṣatu .. śrī kṛṣṇa sambandhinaḥ kṛpāṇasyordhvaprasaraṇaśīlatvarūpa samānadharmasambandhanimittakaṃ bhujakāntidaṇḍatvenā''hāryasambhāvanamutprekṣeva-padavācyā .  
viṣayakabhāve'ṅgatvātpreyo'laṅkāraḥ . vīrarasasyā'ṅgatvādrasālaṅkāraśca . kāvye'sminvīraraso'ṅgīti maṅgalenaiva sūcyate . sarge'sminnupajātivṛttam . pūrvāddhaṃ upendravajrāchanda uttarārddha cendravajrā-chandaḥ . 'upendravajrā jatajāstato go' 'syādindravajtrā yadi tau ja gau ga:'. 'anantaprodīrita lakṣmabhājī pādau yadīyā bupajātayastāḥ' .  
3TQT  
pūṇya bhūmi bhāratavarṣa meṃ grantha kī nirvidhna samāpti ke dhyeya se grantha ke ādi meṃ maṅgalācaraṇa karane kī prathā vahuta prācīna kāla se calī ā rahī haiṃ. isako dhyāna meṃ rakhate hue mahākavi śrī vilhaṇa apane grantha ke prārambha meṃ maṅgalācaraṇa karate haiṃ .  
kaṃsa ke śatru śrī kṛṣṇa ke bhujā kī, daṇḍe ke aisī sīdhī ūpara uṭhane vālī kānti ke samāna śobhāyamāna unakī talavāra āpa logoṃ kā saṃrakṣaṇa kare, jo dhāra ke pānī meṃ pratibimbita pāñcajanya śaṃkha kī śveta parachāhī ke miṣa se māno jala ke phena ko prakaṭa karatī hai.  
maṅgalācaraṇa meṃ vīrarasa kī jhalaka hone se yaha kāvya vīra-rasa vālā hai aisā sūcita hotā hai . śrīdhāmni dugdhodadhipuṇḍarīke yaścaścarīkadyutimātanoti .  
S్స ܠܒܟ nīlotpalaśyāmaladehakāntiḥ sa vo'stu bhūtyai bhagavānmukundaḥ ..2..

- [Previous: 2\_1.9](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.daksinatya.vikramankadeva.2_1.9)
- [Next: 3](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.daksinatya.vikramankadeva.3)

## Linked texts (1)

- [Amarakośasaṃgraha](https://indike.org/pramana/in.art.kosa.sesa.amarakosasangraha.1.17) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.historical.daksinatya.vikramankadeva.2_2](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.daksinatya.vikramankadeva.2_2) · Pramāṇa
