Pramāṇa · Search · About · API

Dharmabhyudayamahakavya 20

Dharmābhyudayamahākāvya 20

Language
Sanskrit

Contents

20.1

ityācāryaśrīvijayasena sūriśiṣyaśrīmadudayaprabhasūriviracite śrīdharmābhyudayanāmni śrīsaṅghapaticarite lakṣmyaṅke mahākāvye śrīnemiṃnirvāṇavarṇano
nāma caturdaśaḥ sargaḥ
ayaṃ kṣubdhakṣīrārṇavanavasudhāsannibhavibhānubhākarṇyākarṇyānupadamupadeśāniti guroḥ
samastaṃ dhvastainā janitajinayātrāparikaro'karot susthaṃ prāsthānikavidhimadhīśo matimatām

20.2

ślāghye'hni saṅghasahitaḥ sa hitaḥ prajānāṃ, śrīmānatha prathamatīrthakṛdekacittaḥ
sambhāṣaṇādrutasudhāmavacañścavāla, vācālavāridapatho rathacakranādaiḥ

20.3

sāndrairuparyuparivāhapadāgrajāgraddhūlīpaṭairjhaṭiti kuṭṭimatamaṭadbhiḥ
mārge niruddhakharadīdhitidhāmasaṅge, saṅghastadā bhavanagarbha ivāvabhāse

20.4

nāmeyaprabhubhaktibhāsuramanāḥ kīrtiprabhāśuśritākāśaḥ kāśahadābhidhe'tha vidadhe tīrthe nivāsānasau
cakre cārumanā jinārcanavidhiṃ tad brahmacaryavratārambhastambhitaviṣṭapatrayajayaśrīdhāmakāmasmayaḥ

20.5

puṣṭabhaktibharatuṣṭayā rayādambayā hatatamaḥkadambayā
etya dṛkpathamatha pratiśrutaṃ, sannidhiṃ samadhigamya so'calat

20.6

grāme grāme puri puri purovartibhirmartyamukhyaiḥ,
klṛptaprāveśikavidhitatā vyomni paśyan patākāḥ
mūrtāḥ kīrtīrayamamanuta prauḍhanṛttaprapañcabhrāmyallīlādbhutabhujalatāvarṇanīyāḥ svakīyāḥ

20.7

adhyāvāsya namasyakīrtivibhavaḥ śrīsaṅgamaṃhastamaḥstomādityamupatyakāparisare śrīmalladevānujaḥ
śrīnāmeyajineśadarśanasamutkaṇṭhollasanmānasastrasyanmohamathāruroha vimalakṣoṇīdharaṃ dhīradhīḥ

20.8

tatra snātramahotsavavyasaninaṃ mārtaṇḍacaṇḍadyutiklāntaṃ saṅghajanaṃ nirīkṣya nikhilaṃ sārdrībhavanmānasaḥ
sadyo mādyadamandamedurataraśraddhānidhiḥ śuddhadhīrmantrīndraḥ svayamindramaṇḍapamayaṃ prārambhayāmāsivān

20.9

mantrī maulau kila jinapateścitracāritrapātraṃ,
snānaṃ kṛtvā kalaśallulitaiḥ smerakāśmīranīraiḥ
cakre cañcanmṛgamadamayālepana-svarṇabhūṣā,
varṇyaiḥ pūjākusuma-vasanaistaṃ sa kalpadrukalpam

20.10

mannīśena jineśvarasya purataḥ karpūrapūrā-'guruploṣotprekṣitadhūpadhūmapaṭalī sā kā'pi tene mudā
yā tallakṣmahādhvajapraṇayinī svarlokakallolinīmiśreyaṃ ravikanyaketi viyati pratyakṣamutprekṣyate

20.11

itthaṃ tatra vidhāya nirmalamanāḥ sammāna-dānakriyāsānandapramadākulāṃ kulanabhomāṇikyamaṇṇāhikām
vighnonmardakapardiyakṣavihitapratyakṣasānnidhyataḥ,
śraddhāvardhitasammadādudataranmantrīśvaro bhūdharāt

20.12

ajāharākhye nagare ca pārśvapādānajāpālannṛpālapūjyān
abhyarcayanneṣa pure ca koḍīnāre sphuratkīrtikadambamambām

20.13

devapattanapure purandarastūyamānamamṛtāṃśulāñchanam
arcayañśucitacāturīcitaḥ, kāmanirmathananirmaladyutim

20.14

pītasphītaruciścirāya nayanairvāmabhruvāṃ vāmanasthalyāmeṣa manovinodajananaṃ kṛtvā praveśaṃ puri
dhīmān nirmaladharmanirmitisamullāsena vismāpayan,
daivaṃ raivatakādhirohamakarot saṅghena saṅgheśvaraḥ

20.15

viśeṣakam
gajendrapadakuṇḍasya, tatra pīyūṣahāribhiḥ
cakāra majjanaṃ mantrī, vāribhiḥ pāpavāribhiḥ

20.16

jinamajjanasajjasajjanaṃ, kalaśaṃnyastatadambukuṅkumam
atha saṅkramavekṣya saṅkaṭe, vidadhe vāsavamaṇḍapodyamam

20.17

saṃrambhasaṅghaṭitasaṅghajanaughadṛṣṭāmaṇṇāhikāmayamihāpi kṛtī vitene
sadbhūtabhāvabharabhāsuracittavṛttirudvṛttakīrticayacumbitadikkadambaḥ

20.18

lumpan rajo vijayasenamunīśapāṇivāsapravāsi putrāsanabhāsamānaḥ
samyaktvaropaṇakṛte vitatāna nandimānandameduramayaṃ ramayan manāṃsi

20.19

dānairānandya bandivrajama sṛjadanirvāramāhāradānaṃ,
mānī sammānya sādhunapuṣadapi mukhodghāṭakarmādikāni
mantrī satkṛtya devārcanaracanaparānarcayitvā'yamuccairambā-pradyumna-sāmbāniti kṛtasukṛtaḥ parvatāduttatāra

20.20

asādhi sādhārmikamānadānairanena nānāvidhadharmakarma
abādhi sā dhikkaraṇena māyā, nirmāya nirmāyamanaḥsu pūjām

20.21

puraḥ puraḥ pūrayatā payāṃsi, ghanena sānnidhyakṛtā kṛtīnduḥ
svakīrtivannavyanadīrdadarśa, grīṣme'tibhīṣme'pi pade pade'sau

20.22

iti pratijñāmiva navyakīrtipriyaḥ prayāṇairativāhya vīthīm
ānandaniḥsyandavidhirvidhijñaḥ, puraṃ prapede dhavalakkakaṃ saḥ

20.23

samaṃ tejaḥpālānvitapurajanairvīradhavalaprabhuḥ pratyudyātastadanu sadanaṃ prāpya sukṛtī
yutaḥ saṅgenāsau jinapatimathottārya rathatastataḥ saṅghasyārcāmaśana-vasanādyairvyaracayat

20.24

atha prasādād bhūbhartuḥ, prāpya vaibhavamadbhutam
mantrīśaḥ saphalīcakre, svamanorathapādapam

20.25

bhaktyā''khaṇḍalamaṇḍapaṃ navanavaśrīkeliparyaraṅkikāvaryaṃ kārayati sma vismayamayaṃ mantrī sa śatruñjaye
yatra stambhana-raivataprabhujinau śāmbā'mbikālokanapradyumnaprabhṛtīni kiñca śikharāṇyāropayāmāsivān

20.26

guru-pūrvaja-sambandhi-mitramūrtikadambakam
turaṅgasaṅgataṃ mūrtidvayaṃ svasyānujasya ca

20.27

śātakumbhamayān kumbhān, pañca tatra nyaveśayat
pañcadhābhogasaukhyaśrīnidhānakalaśāniva

20.28

sauvarṇadaṇḍayugmaṃ ca, prāsādadvitayaṃ nyadhāt
śrīkīrtikandayorudyannūtanāṅkurasodaram

20.29

kundendusundaragrāvapāvanaṃ toraṇadvayam
ihaiva śrī-sarasvatyoḥ, praveśāyeva nirmame

20.30

arkapālitakaṃ grāmamiha pūjākṛte kṛtī
śrīvīradhavalakṣmāpād, dāpayāmāsa śāsane

20.31

[1 śrīpālitākhye nagare garīyastaraṅgalīlādalitā(to)gratāpam
taḍāgamāgaḥkṣayaheturettaccakāra mantrī lalitābhidhānam

20.32

harṣotkarṣaṃ na keṣāṃ madhurayati sudhāsādhumādhuryagarjattoyaḥ so'yaṃ taḍāgaḥ pathi mathitamilatpānthasantāpapāpaḥ ?
sākṣādambhojadambhoditamuditamukhairlolarolambaśabdairabdebhyo dugdhamugdhāṃ trijagati jagaduryatra mantrīśakīrtim

20.33

]
pṛṣṭhapaṭṭaṃ ca sauvarṇaṃ, śrīyugādijineśituḥ
svakīyatejaḥsarvasvakośanyāsamivā''rpayat

20.34

prāsāde nidadhe cāsya, kāñcanaṃ kalaśatrayam
jñāna-darśana-cāritramahāratnanidhānavat

20.35

kiñcaitanmandiradvāri, toraṇaṃ netrapāraṇām
śilābhirvidadhe jyotsnāgarvasarvasvadasyubhiḥ

20.36

lokaiḥ pāñcālikānṛttasaṃrambhastambhitekṣaṇaiḥ
ihābhinīyete divyanāṭyaprekṣākṣaṇaḥ kṣaṇam

20.37

[ prāsādaḥ sphuṭamacyutaikasahimā śrīnābhisūnuprabhostasyāgre sthitirekakuṇḍalatulāṃ dhattetarāṃ toraṇam
śrīmantrīśvara ! vastupāla ! kalayannīlāmbarālambitāmapyuccairjagato'pi kautukamasau nandī tathā(vā)'stu śriye

20.38

]
atra yātrikalokānāṃ, viśatāṃ vrajatāmapi
sarvathā sammukhaivāsti, lakṣmīrūparivartinī

20.39

[ yat pūrverna nirākṛtaṃ sukṛtibhiḥ sāmmukhya-vaimukhyayodvaitaṃ tanmama vastupālasacivenonmūlitaṃ duryaśaḥ
āśāste'dbhutatoraṇobhayamukhī lakṣmīstadasmai mudā,
śrīnāmeyavibhuprasādavaśataḥ sāmmukhyamevādhunā

20.40

tasyānujaśca jagati prathitaḥ pṛthivyāmavyājapauruṣaguṇapraguṇīkṛtaśrīḥ
śrītejapāla iti pālayati kṣitīndramudrāṃ samudrarasanāvadhigītakīrtiḥ

20.41

samudratvaṃ ślāghe mahimahimadhāmno'sya bahudhā,
yato bhīṣmagrīṣmopamaviṣamakāle'pyajani yaḥ
kṣaṇena kṣīṇāyāmitarajanadānodakatatau,
dayāvelā helādviguṇitaguṇatyāgalaharī

20.42

vastrāpathasya panthāstapasvināṃ grāmaśāsanoddhārāt
yenāpanīya navakaramanavakaraḥ kārayāñcakre

20.43

puṇyollāsavilāsalālasadhiyā yenātra śatruñjaye,
śrīnandīśvaratīrthamarpitajagatpāvitryamāsūtritam
etaccānupamāsaraḥparisaroddeśe śilāsañcaye,
vyānaddhoddhatabandhamuddhurapayaḥkallolamuktakramam

20.44

sphuṭasphaṭikadarpaṇapratimadāmidaṃ gāhate,
sudhākṛtasudhākaracchavipavitranīraṃ saraḥ
vikasvarasaroruhaprakaralakṣalolakṣate,
yadatra haridaṅganāvadanabimbavanāḍambaraḥ

20.45

śatruñjaye yaḥ sarasī niveśya, śrīraivatādrau ca jaṭādharāṇām
grāmasya dānena karaṃ nivārya, saṅghasya santāpamapācakāra

20.46

kṣoṇīpīṭhamiyadrajaḥkaṇamiyatpānīyabinduḥ patiḥ,
sindhūnāmiyadaṅgule viyadiyattālā ca kālasthitiḥ
itthaṃ tathyamavaiti yastribhuvane śrīvastupālasya tāṃ,
dharmasthānaparamparāṃ gaṇayituṃ śakke na so'pi kṣamaḥ

20.47

[ ]
etat suvarṇaracitaṃ, viśvālaṅkaraṇamanuguṇaratnam
saṅghādhīśvaracaritaṃ, hataduritaṃ kuruta hṛdi santaḥ !

20.47.p1

[ atha praśastiḥ ]

Linked texts (2)