Dharmabhyudayamahakavya 20
Dharmābhyudayamahākāvya 20
- Language
- Sanskrit
Contents
- 20.47 — 1 part
20.1
ityācāryaśrīvijayasena sūriśiṣyaśrīmadudayaprabhasūriviracite śrīdharmābhyudayanāmni śrīsaṅghapaticarite lakṣmyaṅke mahākāvye śrīnemiṃnirvāṇavarṇano
nāma caturdaśaḥ sargaḥ
ayaṃ kṣubdhakṣīrārṇavanavasudhāsannibhavibhānubhākarṇyākarṇyānupadamupadeśāniti guroḥ
samastaṃ dhvastainā janitajinayātrāparikaro'karot susthaṃ prāsthānikavidhimadhīśo matimatām
20.2
ślāghye'hni saṅghasahitaḥ sa hitaḥ prajānāṃ, śrīmānatha prathamatīrthakṛdekacittaḥ
sambhāṣaṇādrutasudhāmavacañścavāla, vācālavāridapatho rathacakranādaiḥ
20.3
sāndrairuparyuparivāhapadāgrajāgraddhūlīpaṭairjhaṭiti kuṭṭimatamaṭadbhiḥ
mārge niruddhakharadīdhitidhāmasaṅge, saṅghastadā bhavanagarbha ivāvabhāse
20.4
nāmeyaprabhubhaktibhāsuramanāḥ kīrtiprabhāśuśritākāśaḥ kāśahadābhidhe'tha vidadhe tīrthe nivāsānasau
cakre cārumanā jinārcanavidhiṃ tad brahmacaryavratārambhastambhitaviṣṭapatrayajayaśrīdhāmakāmasmayaḥ
20.5
puṣṭabhaktibharatuṣṭayā rayādambayā hatatamaḥkadambayā
etya dṛkpathamatha pratiśrutaṃ, sannidhiṃ samadhigamya so'calat
20.6
grāme grāme puri puri purovartibhirmartyamukhyaiḥ,
klṛptaprāveśikavidhitatā vyomni paśyan patākāḥ
mūrtāḥ kīrtīrayamamanuta prauḍhanṛttaprapañcabhrāmyallīlādbhutabhujalatāvarṇanīyāḥ svakīyāḥ
20.7
adhyāvāsya namasyakīrtivibhavaḥ śrīsaṅgamaṃhastamaḥstomādityamupatyakāparisare śrīmalladevānujaḥ
śrīnāmeyajineśadarśanasamutkaṇṭhollasanmānasastrasyanmohamathāruroha vimalakṣoṇīdharaṃ dhīradhīḥ
20.8
tatra snātramahotsavavyasaninaṃ mārtaṇḍacaṇḍadyutiklāntaṃ saṅghajanaṃ nirīkṣya nikhilaṃ sārdrībhavanmānasaḥ
sadyo mādyadamandamedurataraśraddhānidhiḥ śuddhadhīrmantrīndraḥ svayamindramaṇḍapamayaṃ prārambhayāmāsivān
20.9
mantrī maulau kila jinapateścitracāritrapātraṃ,
snānaṃ kṛtvā kalaśallulitaiḥ smerakāśmīranīraiḥ
cakre cañcanmṛgamadamayālepana-svarṇabhūṣā,
varṇyaiḥ pūjākusuma-vasanaistaṃ sa kalpadrukalpam
20.10
mannīśena jineśvarasya purataḥ karpūrapūrā-'guruploṣotprekṣitadhūpadhūmapaṭalī sā kā'pi tene mudā
yā tallakṣmahādhvajapraṇayinī svarlokakallolinīmiśreyaṃ ravikanyaketi viyati pratyakṣamutprekṣyate
20.11
itthaṃ tatra vidhāya nirmalamanāḥ sammāna-dānakriyāsānandapramadākulāṃ kulanabhomāṇikyamaṇṇāhikām
vighnonmardakapardiyakṣavihitapratyakṣasānnidhyataḥ,
śraddhāvardhitasammadādudataranmantrīśvaro bhūdharāt
20.12
ajāharākhye nagare ca pārśvapādānajāpālannṛpālapūjyān
abhyarcayanneṣa pure ca koḍīnāre sphuratkīrtikadambamambām
20.13
devapattanapure purandarastūyamānamamṛtāṃśulāñchanam
arcayañśucitacāturīcitaḥ, kāmanirmathananirmaladyutim
20.14
pītasphītaruciścirāya nayanairvāmabhruvāṃ vāmanasthalyāmeṣa manovinodajananaṃ kṛtvā praveśaṃ puri
dhīmān nirmaladharmanirmitisamullāsena vismāpayan,
daivaṃ raivatakādhirohamakarot saṅghena saṅgheśvaraḥ
20.15
viśeṣakam
gajendrapadakuṇḍasya, tatra pīyūṣahāribhiḥ
cakāra majjanaṃ mantrī, vāribhiḥ pāpavāribhiḥ
20.16
jinamajjanasajjasajjanaṃ, kalaśaṃnyastatadambukuṅkumam
atha saṅkramavekṣya saṅkaṭe, vidadhe vāsavamaṇḍapodyamam
20.17
saṃrambhasaṅghaṭitasaṅghajanaughadṛṣṭāmaṇṇāhikāmayamihāpi kṛtī vitene
sadbhūtabhāvabharabhāsuracittavṛttirudvṛttakīrticayacumbitadikkadambaḥ
20.18
lumpan rajo vijayasenamunīśapāṇivāsapravāsi putrāsanabhāsamānaḥ
samyaktvaropaṇakṛte vitatāna nandimānandameduramayaṃ ramayan manāṃsi
20.19
dānairānandya bandivrajama sṛjadanirvāramāhāradānaṃ,
mānī sammānya sādhunapuṣadapi mukhodghāṭakarmādikāni
mantrī satkṛtya devārcanaracanaparānarcayitvā'yamuccairambā-pradyumna-sāmbāniti kṛtasukṛtaḥ parvatāduttatāra
20.20
asādhi sādhārmikamānadānairanena nānāvidhadharmakarma
abādhi sā dhikkaraṇena māyā, nirmāya nirmāyamanaḥsu pūjām
20.21
puraḥ puraḥ pūrayatā payāṃsi, ghanena sānnidhyakṛtā kṛtīnduḥ
svakīrtivannavyanadīrdadarśa, grīṣme'tibhīṣme'pi pade pade'sau
20.22
iti pratijñāmiva navyakīrtipriyaḥ prayāṇairativāhya vīthīm
ānandaniḥsyandavidhirvidhijñaḥ, puraṃ prapede dhavalakkakaṃ saḥ
20.23
samaṃ tejaḥpālānvitapurajanairvīradhavalaprabhuḥ pratyudyātastadanu sadanaṃ prāpya sukṛtī
yutaḥ saṅgenāsau jinapatimathottārya rathatastataḥ saṅghasyārcāmaśana-vasanādyairvyaracayat
20.24
atha prasādād bhūbhartuḥ, prāpya vaibhavamadbhutam
mantrīśaḥ saphalīcakre, svamanorathapādapam
20.25
bhaktyā''khaṇḍalamaṇḍapaṃ navanavaśrīkeliparyaraṅkikāvaryaṃ kārayati sma vismayamayaṃ mantrī sa śatruñjaye
yatra stambhana-raivataprabhujinau śāmbā'mbikālokanapradyumnaprabhṛtīni kiñca śikharāṇyāropayāmāsivān
20.26
guru-pūrvaja-sambandhi-mitramūrtikadambakam
turaṅgasaṅgataṃ mūrtidvayaṃ svasyānujasya ca
20.27
śātakumbhamayān kumbhān, pañca tatra nyaveśayat
pañcadhābhogasaukhyaśrīnidhānakalaśāniva
20.28
sauvarṇadaṇḍayugmaṃ ca, prāsādadvitayaṃ nyadhāt
śrīkīrtikandayorudyannūtanāṅkurasodaram
20.29
kundendusundaragrāvapāvanaṃ toraṇadvayam
ihaiva śrī-sarasvatyoḥ, praveśāyeva nirmame
20.30
arkapālitakaṃ grāmamiha pūjākṛte kṛtī
śrīvīradhavalakṣmāpād, dāpayāmāsa śāsane
20.31
[1 śrīpālitākhye nagare garīyastaraṅgalīlādalitā(to)gratāpam
taḍāgamāgaḥkṣayaheturettaccakāra mantrī lalitābhidhānam
20.32
harṣotkarṣaṃ na keṣāṃ madhurayati sudhāsādhumādhuryagarjattoyaḥ so'yaṃ taḍāgaḥ pathi mathitamilatpānthasantāpapāpaḥ ?
sākṣādambhojadambhoditamuditamukhairlolarolambaśabdairabdebhyo dugdhamugdhāṃ trijagati jagaduryatra mantrīśakīrtim
20.33
]
pṛṣṭhapaṭṭaṃ ca sauvarṇaṃ, śrīyugādijineśituḥ
svakīyatejaḥsarvasvakośanyāsamivā''rpayat
20.34
prāsāde nidadhe cāsya, kāñcanaṃ kalaśatrayam
jñāna-darśana-cāritramahāratnanidhānavat
20.35
kiñcaitanmandiradvāri, toraṇaṃ netrapāraṇām
śilābhirvidadhe jyotsnāgarvasarvasvadasyubhiḥ
20.36
lokaiḥ pāñcālikānṛttasaṃrambhastambhitekṣaṇaiḥ
ihābhinīyete divyanāṭyaprekṣākṣaṇaḥ kṣaṇam
20.37
[ prāsādaḥ sphuṭamacyutaikasahimā śrīnābhisūnuprabhostasyāgre sthitirekakuṇḍalatulāṃ dhattetarāṃ toraṇam
śrīmantrīśvara ! vastupāla ! kalayannīlāmbarālambitāmapyuccairjagato'pi kautukamasau nandī tathā(vā)'stu śriye
20.38
]
atra yātrikalokānāṃ, viśatāṃ vrajatāmapi
sarvathā sammukhaivāsti, lakṣmīrūparivartinī
20.39
[ yat pūrverna nirākṛtaṃ sukṛtibhiḥ sāmmukhya-vaimukhyayodvaitaṃ tanmama vastupālasacivenonmūlitaṃ duryaśaḥ
āśāste'dbhutatoraṇobhayamukhī lakṣmīstadasmai mudā,
śrīnāmeyavibhuprasādavaśataḥ sāmmukhyamevādhunā
20.40
tasyānujaśca jagati prathitaḥ pṛthivyāmavyājapauruṣaguṇapraguṇīkṛtaśrīḥ
śrītejapāla iti pālayati kṣitīndramudrāṃ samudrarasanāvadhigītakīrtiḥ
20.41
samudratvaṃ ślāghe mahimahimadhāmno'sya bahudhā,
yato bhīṣmagrīṣmopamaviṣamakāle'pyajani yaḥ
kṣaṇena kṣīṇāyāmitarajanadānodakatatau,
dayāvelā helādviguṇitaguṇatyāgalaharī
20.42
vastrāpathasya panthāstapasvināṃ grāmaśāsanoddhārāt
yenāpanīya navakaramanavakaraḥ kārayāñcakre
20.43
puṇyollāsavilāsalālasadhiyā yenātra śatruñjaye,
śrīnandīśvaratīrthamarpitajagatpāvitryamāsūtritam
etaccānupamāsaraḥparisaroddeśe śilāsañcaye,
vyānaddhoddhatabandhamuddhurapayaḥkallolamuktakramam
20.44
sphuṭasphaṭikadarpaṇapratimadāmidaṃ gāhate,
sudhākṛtasudhākaracchavipavitranīraṃ saraḥ
vikasvarasaroruhaprakaralakṣalolakṣate,
yadatra haridaṅganāvadanabimbavanāḍambaraḥ
20.45
śatruñjaye yaḥ sarasī niveśya, śrīraivatādrau ca jaṭādharāṇām
grāmasya dānena karaṃ nivārya, saṅghasya santāpamapācakāra
20.46
kṣoṇīpīṭhamiyadrajaḥkaṇamiyatpānīyabinduḥ patiḥ,
sindhūnāmiyadaṅgule viyadiyattālā ca kālasthitiḥ
itthaṃ tathyamavaiti yastribhuvane śrīvastupālasya tāṃ,
dharmasthānaparamparāṃ gaṇayituṃ śakke na so'pi kṣamaḥ
20.47
[ ]
etat suvarṇaracitaṃ, viśvālaṅkaraṇamanuguṇaratnam
saṅghādhīśvaracaritaṃ, hataduritaṃ kuruta hṛdi santaḥ !
20.47.p1
[ atha praśastiḥ ]
Linked texts (2)
- Dharmābhyudaya — Udayaprabhā Sūri, Sanskrit
- Vidhimārgaprapā (ed. Muni Jinavijaya) — Sanskrit