Pramāṇa · Search · About · API

Jainatarangini 4

Jainataraṅgiṇī 4

Language
Sanskrit

4.1

caturthaḥ sargaḥ
atrāntare madanabandhurayādvasan‍taḥ
śṛṅgārasārakumudākararohiṇīśaḥ
mānāndhakāravinivāraṇabhānumūrtiḥ
sphūrjallatālilalanānavayauvanaśrīḥ

4.2

tataścaitrotsave rājā puṣpalīlācikīrṣayā
yayau maḍavarājyovīṃ naukārūḍhaḥ sutānvitaḥ

4.3

taraṇḍamaṇḍalī rājño vitastāntaragā babhau
śakrasyeva vimānālī chāyāpaṭavibhūṣitā

4.4

svakīyarājavāsastho rājāvantipurādgataḥ
vijayeśādideśeṣu nāṭyaṃ draṣṭumupāviśat

4.5

harāṃśaṃ bhūpujaṃ jetuṃ yatra rājasabhānibhāt
bhavāsaktobhavatkṛtvā bahudhā svaṃ manobhavaḥ

4.6

sālaṃkāraprabandhajñāḥ siddhāntaśrutaviśrutāḥ
yatrāntaḥkaraṇodyuktā draṣṭāro gāyanā api

4.7

nānāgrāmagatāścārusvararāgamanoharāḥ
yatra gītā rasasphītā babhuryuvatayopi ca

4.8

kalākalāpavettāsīnmānamānasasaukhyabhṛt
raṅgaraṅgadrucilloko vidyāvidyotasaṃśayaḥ

4.9

pratitālaikatālādibahutālādibhūṣitam
tatra tārācanārācasaṃjñānaṃ vidadhurnaṭāḥ

4.10

utsavā nāma kāmāstraṃ gāyanī nayanotsavā
lāsyatāṇḍavanṛtyajñā na keṣāṃ rañjikābhavat

4.11

bhāvānekonapañcāśatsaṃkhyāṃstānāṃśca tāvataḥ
darśayantyo babhuḥ pātryastā mūrtā iva mūrcchanāḥ

4.12

yāsāṃ nṛtye ca gīte ca tvatto mestyadhikaṃ sukham
iti vādobhavacchrotranetrayoḥ prekṣaṇakṣaṇe

4.13

pātrīgānapikadhvāne raṅgodyāne tadādyujan
dīpacampakamālāstā madhupaiḥ parito vṛtāḥ

4.14

rājño rājyekṣaṇātṛptairnṛtyaprekṣāgataiḥ suraiḥ
dīpamālācchalānmuktā nūnaṃ hemāmbujasrajaḥ

4.15

jalāntarbimbitā kvāpi dīpālī nāgalokataḥ
varuṇena nṛpaprītyā dāpitevādyutattadā

4.16

tā dīpitā dīpamālā dvidhā raṅge cakāśire
didṛkṣāgatanāgānāṃ phaṇāmaṇigaṇā iva

4.17

kiṃ rājālokalobhāttaṭabhuvi militāḥ pūrvabhūpālajīvāḥ
kiṃ vyomnastārakaughaḥ śaśadharavimukhaḥ secanāyāvatīrṇaḥ
kiṃ vā siddhāḥ surendrā vijarucirucirāḥ prekṣaṇāyopaviṣṭāḥ
kiṃ vaitā dīpamālā iti janamanasāmāsta dūrādvitarkaḥ

4.18

sākṣādeṣa purandaraḥ kavibudhā vidyādharāḥ sevakā
ante devasabhāsadaḥ savapuṣaḥ siddhā amī yoginaḥ
etā apsaraso rasorjitaguṇā gandharvakā gāyanā
raṅgoyaṃ tridivasthalīti jagaduḥ sarve janāḥ prekṣakāḥ

4.19

aṅgārakṣāracūrṇādigandhakauṣadhayuktibhiḥ
rāgaiḥ śilpikṛtā līlā krīḍālokamarañjayat

4.20

tathāhyauṣadhasaṃpūrṇānālādvahnikaṇā ghanāḥ
niryatkusuma saṃpūrṇasvarṇavallībhramaṃ vyadhuḥ

4.21

sarpākārānalajvālā nirgatā salilāntarāt
cakre prekṣakalokānāṃ trāsāścaryabhayodayam

4.22

nālakādutthitā vyomni jvālāgolakapaṅktayaḥ
rājadrājaparociṣkā jīvaśukropamāṃ vyadhuḥ

4.23

rajjubaddhāgamaddūraṃ jvalantyoṣadhanālikā
āhūteva tayā nītāstādṛśyo bahavo gatāḥ

4.24

gatāgatāni kurvantyo dīptā ulkā ivolvaṇāḥ
prekṣakāṇāṃ priyā dṛṣṭīraharannadbhutāvahāḥ

4.25

atra pātrīkarasthāpi jvalantyauṣadhanālikāḥ
dyulokonmuktasadvarṇasvarṇapuṣpaśriyaṃ vyadhāt

4.26

nirgataṃ nanu daṇḍāntarjyālāpiṇḍaṃ nabhontare
uddaṇḍadaṇḍaṃ sarveṣāṃ caṇḍaraśmibhramaṃ vyadhāt

4.27

vahnikrīḍanalīlāyā yuktijñena mahībhujā
śikṣayitvā dṛśebhākhyaṃ tāstāḥ sarvāḥ pradarśitāḥ

4.28

kṣārastadupayogyotra durlabho yobhavatpurā
tadyuktiśikṣayā rājñā svadeśe sulabhaḥ kṛtaḥ

4.29

praśnottaramayī svoktirhemaṃ prati yā kṛtā
pārasībhāṣayā kāvyaṃ dṛṣṭvādya kurute na kaḥ

4.30

te śilpā matikalpitāḥ sa ca sadā saṃgītavādye rasaḥ
sālaṃkāravicāracārudhiṣaṇā kāvye ca tatkauśalam
sacchāstraśravaṇādaraḥ sa ca navaprotpādanāyodhamaḥ
śrīmajjainamahīpaterbahumatestasyeva kasyādhunā

4.31

khujābdolkādarākhyasya śiṣyaḥ sarvaguṇāmbudheḥ
bhūbhujaścittamanayadrāgatālādibhirmudam

4.32

khurāsānāgato mallājādakākhyo mahīpateḥ
vādanātkūrmavīṇāyāḥ prāpāttulamanugraham

4.33

mallājyamālanāmāpi mlecchavāggeyakārakaḥ
nārado vāsavasyeva rājño bhūdatirañjakaḥ

4.34

tumbavīṇādharaḥ sohaṃ sarvagītaviśāradaḥ
uḍḍḍūnavagītāṅgakauśalaṃ samadarśayan

4.35

anyepi jāpharāṇādyā mayā saha nṛpāgragāḥ
toruṣkāntuṣkarānrāgānagāyanvīṇayā samam

4.36

gītaṃ dvādaśarāgāṅgaṃ gāyatāṃ naḥ samāntare
prītyaivaikyamivāpannāstantrīkaṇṭhotthitāḥ svarāḥ

4.37

deśasaṃskṛtakāvyajño rājño nikaṭavāsyabhūt
paṇḍito notthasomākhyo deśajainacaritrakṛt

4.38

deśabhāṣākaviryodhabhaṭṭaḥ śuddhaṃ ca nāṭakam
cakre jainaprakāśākhyaṃ rājavṛttāntadarpaṇam

4.39

bhaṭṭāvatāraḥ śāhāmadeśagranthāndhipāragaḥ
vyadhājjainavilāsākhyaṃ rājoktipratirūpakam

4.40

vīṇātumbīrabhābhādyāḥ sarvāstuṣṭena bhūbhujā
suvarṇaraupyaratnaughairghaṭitāstāścakāśire

4.41

tadvācikāṅgikāhāryasāttvikābhinayojjvalam
nāṭyaṃ dṛṣṭvā janaḥ sarvaścaturmukhamaśaṃsata

4.42

itthaṃ trivargavidrājā trijagatkhyātapauruṣaḥ
triyāmāstrividhairnṛtyairanayantridaśopamaḥ

4.43

sphuradvicakilollāsahāsaṃ sa bhavanāntaram
āsaddattārakāpūrṇaṃ pūrṇacandraivāmbaram

4.44

tato vimalakuṇḍānte pānakrīḍāṃ mahīpatiḥ
kartuṃ pracakrame tatra putramitravibhūṣitaḥ

4.45

pitṛpremāmṛtotsikto hājīkhānotha bhaktimān
vasantavarṇanonmiśrāṃ cāṭūktimavadadvibhoḥ

4.46

saṃgītanādanipuṇānkalakaṇṭhabhṛṅgānkṛttvānilaṃ vratatilāsyavidhānadakṣam
gītapriyaṃ narapate kimu sevituṃ tvāṃ
prāpto vasantaṛtucāraṇacakravartī

4.47

meghāḍambaramambaraṃ yadi tadā nirnaṣṭaśobhā vayaṃ
nityaṃ tīkṣṇakareṇa tena divase tatrāpyaho vādhitāḥ
svāmī naḥ śaśabhṛlluyodayahato duḥkhāditīvāgatā
udyāne naradevasevanaparāḥ puṣpacchalāttārakāḥ

4.48

paṅkātaṅkakalaṅkitā jalamayā ye bhogidehārttidā
stvaddeśe bilasantyupāttaviṣayāḥ sanmārgavighnodyatāḥ
te yātāḥ svayameva daiva vilayaṃ śrīmatpratāpodayādasminharṣamaye vasantasamaye prāleyapūrā yathā

4.49

śrutveti bhūpatirhṛṣṭo hājīkhānāya satvaram
sauvarṇakarttarībandhamaprameyaṃ samarpiṃpat

4.50

yairyaiḥ sevā kṛtā tasya śāhyādeśe vicārya tān
putrasnehenabhūpālo ghoṣarāṣṭrādhipānvyadhāt

4.51

preṣyādyākṣepasindhaughamagnāṃstānsevakavrajān
prasādapaṭṭapotena samuttīrṇānvyadhānnṛpaḥ

4.52

vidvadgītāṅgibhṛtyaibhyastasminnavasare nṛpaḥ
sutātyānandavāṣpāḍhyo vyadhātkanakavarṣaṇam

4.53

dattamārgopacārārthā rāṣṭriyā darśanāgatāḥ
prāptapaṭṭaparīdhānamānatuṣṭā na kebhavan

4.54

tānvilokya bhavanopavanādīnpuṣpapūraparipūritanaukaḥ
saṃstuvanmaḍavarājyanivāsānprāpa jainanṛpatirnagaraṃ svam

Linked texts (2)