Pramāṇa · Search · About · API

Shubhodaya 2

Śubhodaya 2

Language
Sanskrit

Contents

2.1

ityaupacchandasikavargo daśamaḥ
iti śrīmatkavikulatilakatrivikramapaṇḍitācāryasutanārāyaṇapaṇḍitācāryaviracite
śubhodaye pramādakāṇḍaḥ prathamaḥ

2.1-2

atha prādurbhāvakāṇḍaḥ 2
athāvirāsītpurato'sya suśravāḥ
sa cātakasyeva sanīranīradaḥ
taptaṃ śubhakṣetramasau mahattamastīrthāmbusekī prakṛtiṃ samānayat

2.2

śubhaḥ prabuddhaḥ praṇanāma bhūsuraṃ
tamāliNullableiṅge sumudaṃ gatāvabhau
ānandabāṣpaṃ nayanāravindato
vyamuñcatāṃ gāṃ vadanāravindataḥ

2.3

kṛtaṃ kṛtaṃ nāma guro kṣamasva me
śamaṃ priyāyā virahānalaṃ naya
imāmavasthāmagamaṃ prasaṅgato
yajjvalaiyā dagdhasamastamaṅgalaḥ

2.4

tāṃ bhāratīṃ te sulabhāṃ na manmahe
nūnaṃ narasyeva sudhāṃ narādhipa
sa yakṣabharturmaratopakalpito
bhagnastvayā yena baliḥ khalecchayā

2.5

uparyuparyaiva carannavāmuyādyathā na hairaṇyanidhiṃ jaḍo janaḥ
so'yaṃ jano yakṣapatiṃ tathā guro
kṛpālunā'sau bhavatopadiśyatām

2.6

svacinmayāgaṇyaguṇāmṛtārṇavaṃ
nārāyaṇaṃ niṣkalamasya kāraṇam
brahmāhvayaṃ prāhurupahvarapriyaṃ
vedāntino yakṣapatiṃ kṣitīśvara

2.7

apāṇipādākṣayuto hi niṣkalaḥ
kathaṃ jagantyeṣa sṛjeccaturdaśa
pravartayedvā na hi kutracitkvacitkāryāṇi loke kuṇipaṅguvīkṣaṇāḥ

2.8

ameyayecchāhvayayā''tmamāyayā
sacinmayānantavapuḥ sa paṭhyate
pravartakaḥ prāṇabhṛtāṃ ca vaibhavāt
sarvaṃ svatantre ghaṭate'tra śobhanam

2.9

antaḥpurāntaḥ kathitastvayā purā
so'ṇoraṇīyān balikṛdbhiirīḍitaḥ
viśveśvaro'yaṃ vitato'dhunā ghaṭāmudāharodāharaṇena me samam

2.10

aṇubhyaḥ so'ṇīyān hṛdi hṛdi mahīyāṃśca mahato
davīyān dūrebhyo'pyatinikaṭavartī gaganavat
pravakṣye'sminnarthe paramamitihāsaṃ śubhakaraṃ
śubhetyanyonyaṃ tāvabhidadhaturūce'tha sa muniḥ

2.11

iti jagatyupajātivargaḥ prathamaḥ
āsīdavasitalīlo grastasamastātmasambhavaḥ pūrvam
nārāyaṇa upamātuṃ kavibhiḥ kathito batorṇanābhiriha

2.12

śrīstanabharaparirambhī parapadavedye paro nijanimeṣe
nidrāmudrāvasitaḥ śrutibhirathāstāvi vandibhirivendraḥ

2.13

samajani sa vāsudevo māyāpraṇayī smṛto'tra yogīndraiḥ
urvārukamiva vallīvalayādyo mocayennaraṃ bandhāt

2.14

saṅkarṣaṇanāmā'bhūjjayayā yajñāstat jagadyatra
śalabhatulāṃ kila labhate jvalana iva jvālayojjvalajvalite

2.15

pradyumnaṃ sudyumnaṃ viddhi tato'nantaraṃ kṛtiprakṛtim
yadbhūvibhramamātrātsanavāvaraṇaṃ bhavetsuvarṇāṇḍam

2.16

aniruddho'pyaniruddho viśvasthitido'tha śāntikānto'bhūt
pañcātmā'śrita evaṃ devo'syaivañca nāsti pañcatvam

2.17

prakṛtirvikṛtimavāptā puṃso vīryādguṇeṣu viṣameṣu
asṛjajjagatāṃ bījaṃ hanta mahāntaṃ pitāmahaṃ mahitam

2.18

ajani mahāhaṅkāraḥ śitikaṇṭho'kuṇṭhavaibhavastasmāt
atanuta yastritanutayā sendriyavṛndārakendrabhūtāni

2.19

tattvānāmapaṭūnāṃ saṃyojya khaṃ vidhātumāyatanam
rūpai rūpeṣu ratastāvadbhiḥ sa kṛtavānidaṃ kṛpayā

2.20

brahmāṇḍe'khaṇḍamūrtirdaśaśatasakalāṅgo mahāpūruṣaḥ sannā pātālādvitanvan sukhacidavayavān vyaktamāsatyalokāt
jīvājīvākhyametatsasuranaramasau sāsūraṃ sādhu sṛṣṭvā
pratyekaṃ tattadākhyāniyatikṛdakhilāṃstānathārthān viveśa

2.21

iti gītikāvargo dvitīyaḥ
prātaḥ pāṇau rucirarucakaḥ kāntikṛtsatyavṛtteḥ
saccinmūrtiḥ katipayadinermeruśobho babhūva
bhūtvā matsyaḥ sa madhumathano mugdhabhāvastiraścāṃ
nāsmiṃstarko yadadiśadasau vedagarbhāya vedān

2.22

tuṅgāṅgaṃ yo jaladhivasanaṃ kṣobhitaṃ devadaityaiḥ
stheṣṭhe pṛṣṭhe vahati hi jaganmaṇḍalaṃ mandaraṃ ca
kūrmākāraṃ prakṛtivikṛtisparśaleśavyapetaṃ
manye mūrtaṃ dhṛtiguṇamimaṃ kevalaṃ keśavasya

2.23

nāsākāśātsamajani purā vedhaso'ṅguṣṭhamātro
vyāptākāśo giririva babhau krīḍayā kroḍa eṣaḥ
kṣipvendrāriṃ kuliśakaṭhinaṃ gāṃ tiraskartukāmaṃ
rambhāstambhaṃ gajapatirivāpātayadvīryasāraḥ

2.24

prādurbhāvā na janatanujā bhūmna ityatra dṛṣṭo
dṛṣṭānto'yaṃ ripusadasi yatsambhavaḥ stambhamadhyāt
ādyaṃ mādyadditijagajavidhvaṃsasiṃhaṃ nṛsiṃhaṃ
yakṣasyāṃśaṃ yavanavanasaṃhārivahniṃ bhajethāḥ

2.25

bhūṣāratnaṃ bhuvanavalayasyākhilāścaryaratnaṃ
līlāratnaṃ jaladhiduhiturdevatāmauliratnam
cintāratnaṃ jagati bhajatāṃ satsarojadvayūratnaṃ
dākṣāyaṇyāṃ samajani muneḥ kaśyapātputraratnam

2.26

brahmādīnāṃ stavakṛtadhiyāmutsavo locanānāmindrādīnāmasurabhayadaṃ dāsyadātmīyabhāgam
sadyastokaṃ makhamakhamukhe kṣipramedhiṣyamāṇaṃ
tejo jātaṃ taditaradivārājatādityaraṇyāḥ

2.27

tasyājasya vyadhita janako jātakarmārtha cakre
nāmānāmnaḥ paramamahato vāmano vyaktamittham
viśvavyāptaṃ tamupanayati smāsya no durghaṭā'sīt
sā tadvṛttirnanu saha sadā vartate saṅkaṭā'tra

2.28

daṇḍaḥ somaḥ samajani muniḥ kuṇḍikaiṇājinaṃ bhūśchatraṃ citraṃ svaruta munayaḥ sapta darbhāstapoṅgam
vāgakṣasragvividhakaraṇacchadmanetyasya devā
bhejurmūrtiṃ kapaṭasuvaṭorvikramaṃ draṣṭukāmāḥ

2.29

utphullābhiḥ paramarucibhiḥ sādhu karṇāntagābhirdevyo dṛgbhirvibudhapatayo dhībhirāśīrbhiāryāḥ
anvīyastaṃ vividhavibhavāmbhodhisīmāyamānaṃ
śrutvā yāntaṃ suraripupateraśvamedhaṃ samiddham

2.31

acchā nānādvijānāṃ valayavilasitā plāvyamānasvarāṇāṃ
pūrṇā kīrṇaiḥ kuśaughaistridaśasavanavelollasattīrthakāryā
pauroḍāśyā śriyā'laṃ pratulitakamaṭhā narmadā dharmaseturvīkṣāmāse purastādrathacaraṇabhṛtā yajñavāṭī ca paścāt
iti mandākrāntāvargastṛtīyaḥ
aśvamedhamahakautukavṛttā viśvaviṣṭapasado naranāryaḥ
āyamānamiha vāmanamenaṃ prekṣya vismayavaśā idamūcuḥ

2.32

padmarāgamaṇirāgavapuḥśrīḥ padmapatranayano vidhuvaktraḥ
dabhradehabhṛdadabhraguṇo'yaṃ kaḥ kumāra upayān sukumāraḥ

2.33

kākakāntirapi śītagukāntiḥ śakravikramaṇamuṣṇagutejaḥ
śambhuvaibhavamumāpatimanyuḥ sarvamekavapuṣaiti baliṃ kim

2.34

no surāsuranaroragarakṣoyakṣajātiṣu pumān kvacidīdṛk
nūnameṣa nijabhṛtyadayāluhanta kūṭavaṭureti murāriḥ

2.35

śarkarī guṇamayī rajatābhā mañju mauñjamapi dāma piśaṅgam
kṛṣṇakṛttiruta daṇḍa itīme varṇayanti navavarṇinamenam

2.37

darbhagarbhakalitāñjali kāmaṃ joṣamṛgyajuṣamagryamadhītya
sāma sāmikalitāṅguli gāyan vismayaṃ nayati vāgdayitaṃ ca
tarkito janatayetthamatakyoṃ yāvadeṣa bhagavānupayātaḥ
tāvadabhyagami sambhramamūḍhairājyayājakavibhāvasusabhyaiḥ

2.38

arpitaṃ bharitayā hṛdi bhaktyā yajvanā sapadi vistṛtamāsta
kāñcanāsanamuparyyuparīśo mānasāmbujamivāmbujanābhaḥ

2.39

tasya cārucaraṇāmbujayugmaṃ kṣālayan baliradhājjaladhārām
āpavargikamahodayalābhe sākṣiṇīṃ bhagavataiva vitīrṇām

2.40

sabhātale kapaṭavaṭurniṣedivān
prasedivān balividhinā mahābaleḥ
vadānyamānyasurapatiḥ kutūhalāduvāca taṃ sa ca tamuvāca cāruvāk

2.40.p1

iti svāgatāvargaścaturthaḥ || ko deśastava katamo'tra bandhuvargaḥ