<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Historical poems, biographies and chronicles](https://indike.org/pramana/in.lit.historical) › [Poems on Sultanate, Mughal, Marāṭhā and British rule](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina) › Rajavinoda

# Rajavinoda (Rājavinoda)

राजविनोद

In seven cantos, celebrates the life and doings of Sultan Mahommad.

- **Language:** Sanskrit
- **Author:** [Udayarāja](https://indike.org/pramana/person/udayaraja)
- **Extent:** 350 passages, 3,994 words
- **Text:** partly digitised
- **Source:** archiveorg · Raj Vinod Maha Kavyam Of Udairaj Series No. 8 Rajasthan Puratan Granthmala; ed. Gopal Narayan Bahura;… · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…

## Contents

- [6](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6) — 27 parts
- [7](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7) — 31 parts
- [8](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8) — 33 parts
- [9](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9) — 33 parts
- [10](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10) — 35 parts
- [11](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11) — 35 parts
- [12](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.12) — 43 parts
- [13](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.13) — 27 parts

## Text

### [6.1](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.1)

śrī ganeśrāmakaphanayā likhayutrakama  
kṛtaṃ  
kavi-udayarājaviracitaṃ  
rājavinodamahākāvyam  
prathamaḥ sargaḥ  
oṃ namaḥ sarasvatyai || śrī jagatkartre namaḥ  
jagatkarttā vijayate karuṇāvaruṇālayaḥ  
rājarūpeṇa ramate yaḥ prajānugrahecchayā

### [6.2](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.2)

rājanyacūḍāmaṇimatyudāramāśāsmahe śrīmahamūdasāhim  
kalānidheryasya padaṃ śrayete sarasvatī śrīśca samānameva

### [6.3](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.3)

etaccaritraiṃ kva labheta pāraṃ pade pade hanta matiḥ skhalantī  
udārakīrttermahamūdasāhestāvadguṇāneva gurukarāmi

### [6.4](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.4)

amuṣya rājñāṃ parameśvarasya pūjopahārāya mayopanītaḥ  
kavitvapuṣpāñjalireṣe ramyaḥ santastadāmodabharaṃ bhajantu

### [6.5](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.5)

utkarṣamālakṣya sadaiva lakṣmyāḥ saubhāgyalābhānmahamūdasāheḥ  
utsaṅmutsṛjya pitāmahasya sarasvatī kṣmāvalayaṃ prapannā

### [6.6](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.6)

praṣṭuṃ kvacit keli \[pṛ01B\] parāṃ tanūjāṃ caturbhujasyeva diśaścatasraḥ  
vidhernideśāt prathamo digīśaḥ sahasramakṣaṇāmadiśat pṛthivyām

### [6.7](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.7)

kṣaṇādatha kṣoṇitalaṃ vigāhya madhuvratānāmiva paṅktirakṣṇām  
paurandarī śrīmahamūdasāheḥ padmākare rājapure'vatīrṇā

### [6.8](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.8)

vīthīṣu vīthīṣu ca rājadhānyāṃ dvāre narendrasya ca mandireṣu  
śreṇī surendrasya dṛśāṃ vyarājad vyālambitā vandanamālikeva

### [6.9](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.9)

divaspaternetrasahasramālā dīpāvaliśrīrbhavane bhramantī  
ārātrikaṃ saṃsadi kurvvatīva prāptā mudā śrīmahamūdasāheḥ

### [6.10](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.10)

sadvṛttisthapadakramā parilasattarkānumeyodarā  
mīmāṃsādvayasundarastanabharā tattvārthavādānanā  
vāgdevī varanavyakāvyaracanāśṛṅgāriṇī prekṣitā \[pṛ02A\]  
sutrāvṇā mahamūdasāhanṛpatervidvatsabhāmāśritā

### [6.12](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.12)

brāhmi ! brahmasabhāṃ subhāṣitarasatyāgena rūkṣānanāṃ  
kṛtvā krīḍasi bhūtale kimiti sā śakreṇa pṛṣṭā'bravīt  
sutrāman mahamūdasāhinṛpatervidyāvidāṃ saṃsadi  
svacchandaprasaratkavitvalaharīṃ tyaktuṃ kathaṃ śakyate ||11||,  
indraḥ kiṃ kamalāpatiḥ kimathavā kiṃ vā ratervallabhaḥ  
śṛṅgāraḥ kimu mūrtimāniti budhaissollāsamālokitaḥ  
cañcaccāmaravījitaḥ sumahacchatreṇa vibhrājitaḥ  
so'yaṃ śrīmahamūdasāhinṛpatiḥ siṃhāsane rājate

### [6.13](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.13)

audāryaṃ paramasya śauryamatulaṃ gāmbhīryamukhyān guṇān  
prekṣya śrīmahamūdasāhanṛpaterāścaryamāseduṣām  
keṣāṃ vā viduṣāṃ dadhīciruruciṃ dhatte na citte ciraṃ  
karṇaḥ karṇakaṭutvameti \[pṛ02B\] bhavati prāyo balirvismṛtaḥ

### [6.15](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.15)

pūrṇodhnyaḥ suradhenavaḥ phalabharairbhagnāśca kalpadrumāste cintāmaṇayo dṛṣadvurutayā yogyāstulārohaṇe  
vīraśrīmahamūdasāhanṛpateḥ satpātrakoṭimbharerjātaṃ dānaguṇena samprati yato yāñcāvimuktaṃ jagat ||14||.  
cintāmaṇerlocanamāśritā śrīḥ karaṃ ca kalpadrumadānaśaktiḥ  
vāṇī vilāsena ca dogdhi kāmān jiṣṇorjagatyāṃ mahamūdasāheḥ

### [6.16](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.16)

uccairdviṣadbhūdharalakṣapakṣacchedaikakarttuḥ śatakoṭibharttuḥ  
saṃlakṣyate śrīmahamūdasāherākhaṇḍalatvaṃ kṣitimaṇḍale'pi

### [6.17](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.17)

yaśobharaiḥ śrīmahamūdasāhervasundharāyāṃ kumudāvadātaiḥ  
udasya doṣākaramabjajanmā vidhitsatāṃ candramasāṃ sahasram

### [6.18](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.18)

prācyāṃ pratīcyāmapi diśyavācyāmuccairudī \[pṛ03A\] cyāmūdayaṃ dadhānaḥ  
pratāpabhānurmahamūdasāheḥ karoti nirvairitamaḥ samastam

### [6.19](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.19)

śrīcandrahāso mahamūdasāheḥ sṛjatyaho vairiśirāṃsi rāhūn  
teṣāṃ yaśaścandramasaḥ pratāpabhānośca sarvvagrahaṇe .raṇeṣu.

### [6.20](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.20)

sottālapātaṃ ripukandharāsu tūryasvanaistāṇḍavitā raṇeṣu  
kṛpāṇayaṣṭirmahamūdasāheryaśaḥprasūnāñjalimātanoti

### [6.21](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.21)

pravartitaṃ dakṣiṇavāmabhāgayorjavena paśyadbhiralakṣitakramam  
dhanurhi śāṅgaṃ mahamūdabhūpatervyanakti yuddheṣu caturbhujaśriyam

### [6.22](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.22)

balīyasā śrīmahamūdabhūbhujā hatā hi ye hetibhirāhave'hitāḥ  
vibhidya te maṇḍalamaṃśumālino gatāssvarākhaṇḍaladṛṣṭacaṇḍatāḥ

### [6.23](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.23)

akṣṇāṃ jighṛkṣati sahasrakaraḥ sahasramasmāt sahasrakaratāṃ ca sahasranetraḥ  
śrīpā \[pṛ0 3 B\] tasāhamahamūdanṛpaprayāṇe reṇuvraje diśi diśi pravijṛmbhamāṇe

### [6.24](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.24)

kiṃ bhāskaro'yamudayācalamadhyavartī jambhārirabhramupatiṃ kimathādhirūḍhaḥ  
itthaṃ vadanti samudaṃ mahamūdasāhaṃ dṛṣṭvā viśiṣṭamatayo varavāraṇastham

### [6.25](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.25)

durnītidāvadahanaṃ nijamaṇḍalāgradhārājalaiśśamayatā sakalāvanīyam  
etena sāndrakaruṇāmbughanena kāmaṃ sampattibhissapadi pallaviteva bhāti

### [6.26](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.26)

muktojjvalābhirabhitaḥ kilaśātakumbhadhārābhiragrakarapallavasambhṛtābhiḥ  
paṭṭābhiṣekasamaye svayameva rājñā premṇā ghanena mahiṣīva sudhābhiṣiktā

### [6.27](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.27)

līnā kvacitkvacidapi prakaṭībhavantī bhrāntvā jagajjaḍatayādhipayodhisvinnā  
sā'haṃ prakāśamadhunā'dhigatā'smi loke vidyāvivekarasikasya sadasyamuṣya

### [6.28](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.28)

\[pṛ04A\]  
iti nigadya supadmamanoramaṃ sucaritaṃ mahamūdamahīpateḥ  
śatamakhābhimukhī kila bhāratī punaravocadidaṃ madhuraṃ varcaḥ

### [6.29](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.29)

śrīmān sāhimudappharassamajani śrīgūrjjarakṣmāpatistasmāt sāhimahammadassamabhavat sāhistato'hammadaḥ  
jātassāhimahammado'sya tanujo gāyāsadīnākhyayā  
khyātaḥ śrīmahamūdasāhinṛpatirjīyāt tadīyātmajaḥ

### [6.29.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.6.29.p1)

iti śrīmamahārājādhirāja-jarabaksapātasāha-śrīmahamūdasuratrāṇacaritre rājavinode mahākāvye surendrasarasvatīsamvādo nāma prathamassargaḥ

### [7.1](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.1)

dvitīyaḥ sargaḥ  
vaṃśassahasrāṃśubhavo jagatyāṃ jāgartyasau rājabhirarccanīyaḥ  
karṇopamo yatra kilāvatīrṇaḥ śrīmān purā sāhimudaphpharendraḥ

### [7.2](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.2)

līnasya vārddhau1 kalikālabhītyā kṛṣṇasya sāhāyyacikī\[pṛ0 4 B \]rṣayeva  
dillīpurād gūrjjaradeśametya dadhāra yo mūrddhani sitātapatram

### [7.3](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.3)

samudgiran kacchamahīṣu yena ḍiṇḍīrapāṇḍūni yaśāṃsi khaḍgaḥ  
sphūrjadviṣacchoṇitapaṅkaliptaḥ prakṣālitaḥ paścimavārirāśau

### [7.4](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.4)

vilaṅghya vārānidhimekavīro laṅkābhidhaṃ dvīpamagāt kapīndraḥ  
tatsparddhayevogrataraścacāra dvīpeṣu saptasvapi yatpratāpaḥ

### [7.5](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.5)

mumoca vandīkṛtamalpakhānamanalpavīryaṃ balavattaro yaḥ  
vaṃś‍yāstato mālavarājabandimokṣapadākhyaṃ virudaṃ vahanti

### [7.6](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.6)

tasyātmajassāhimaharmmadado'bhūd yasya kṣamābhogapurandarasya  
audāryyasūryeṇa jagatyajasraṃ vyadāri dāridryamayaṃ tamisram

### [7.7](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.7)

dadhāra śastraṃ na ripurna mitraṃ yasmin dadhatyāyudhamekavīre  
pūrvastata\[pṛ0 5 A\]ssaṅgarabhaṅggabhīteranyat punastasya balapratīteḥ

### [7.8](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.8)

uditvaro yasya babhau jagatyāṃ sahasrabhānupratimaḥ pratāpaḥ  
yo mallakhānākhyamulūkamindraprasthasthamudvejitavān dviṣantam

### [7.9](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.9)

yasya prasiddhairdviradairvibhinnaprākārasaudhasphuradaṭṭamālāḥ  
adyāpyaho nandapadādhināthā bhallūkavat pallivane bhramanti

### [7.10](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.10)

tasmāt samudrādiva pūrṇacandraḥ śrīmānabhūt sāhirahammadandraḥ  
nirastadoṣāvasarairaśobhi jyotsnojjvalairyasya jagad yaśobhiḥ

### [7.11](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.11)

huśaṅgasāheradhivāsadurgamākrāmatā maṇḍapamāgraheṇa  
yenoccakairācakṛṣe kareṇa pade pade mālavamaṇḍalaśrīḥ

### [7.12](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.12)

vibhajya durgāṇi nihatya vīrān haṭhān mahārāṣṭrapatiṃ vijitya  
jagrāha \[pṛ0 5 B\] ratnākarasārajātamanargalairdhaḥ svavalairbaṃlīyān

### [7.13](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.13)

kurvantu garvaṃ bahavo'pyakharvvamurvvīśvarāḥ śrīguṇagauraveṇa  
ahammadendrasya janānurāgasaubhāgyaleśaṃ na pare labhante

### [7.14](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.14)

ānandanaḥ sumanasāmatha nanduno'bhūd bhāgyaśriyāmaṃ nidhirahammadapātasāheḥ  
gāyāsaॅdīna iti sāhimahammadendraḥ kṣoṇībhujāṃ mukuṭaghṛṣṭapadāravindaḥ

### [7.15](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.15)

sūryo divaiva kurute jagati prakāśaṃ kānti śaśī vitanute niyataṃ niśāyām  
śrīmanmahammadanarādhipateḥ pṛthivyāṃ dṛṣṭaḥ pratāpayaśasoryugapatpracāraḥ

### [7.16](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.16)

rūpaśriyaiva vijitaḥ samabhūn manobhūḥ śrīmanmahammadanarādhipateranaṅgaḥ  
astraṃ striyaḥ khalu jagajjayino'pi tasya vīkṣyaiva tatkṣaṇamamuṃ vivaśī babhuvuḥ

### [7.17](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.17)

yo bhāratasya \[pṛ0 6.A\] bharatasya ca samprayogāduccairajāyata naye'bhinaye pravīṇaḥ  
vīro raṇe vitaraṇe ca viśiṣṭaśaktiḥ karṇārjunauvapi jigāya jagatprasiddhau

### [7.18](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.18)

yasya pratāpabharapāvakasaṅgamena dagdhasya pāvakagireḥ śikharāntareṣu  
prakṣanta jarjarasudhāvidhurāṇi bhasmarāśiprabhāṇi ripavo nijamandirāṇi

### [7.19](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.19)

nityaprasādaparivarddhitaharṣayogāḥ sammānadasya mahatā mahitāpakartuḥ  
yasya prabhoḥ kanakavetradharāḥ purastāt kṣoṇībhujo'pi paricārakatāṃ prapannāḥ

### [7.20](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.20)

tasyātmajaḥ kila mahammadapātasāheḥ śrīmānayaṃ vijayate mahamūdasāhiḥ  
rāgeṇa gūrjjarabhuvāṃ'pyupasevyamāno dhārāpurīkaraparigrahasāgraho yaḥ

### [7.21](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.21)

pūrvvairviśiṣṭamatibhirvihitāḥ kṣitīndrairyeśāṃ prasādhanavi\[pṛ0 6 B\]dhau bahudhā prayatnāḥ  
durgāṇyanena sahasā prabhuṇā svaśaktyā bhagnāni tāni balavadripurakṣitāni

### [7.22](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.22)

pāṇau cakāsti mahamūdanareśvarasya khaḍgo raṇe vibhajanākṣarapaṭṭa eṣaḥ  
pratyarthine diśati yaddruvamarthidainyaṃ pratyarthivaibhavamihāthiijanāya datte

### [7.23](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.23)

etaccamūcaraturaṅgamacaṅkramārthaṃ kṣmāmaṇḍalaṃ khalu kulācalaklṛptasīmam  
abdhiṃ vilaṅghya dahati dviṣato vimuktamaryyādamasya jagati prasaran pratāpaḥ

### [7.24](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.24)

śākhoṭaiḥ kuṭajaiśca śālmalivanaiśchannāśca yā bhūmayastatrāśokarasālavālabakulairamyāḥ kṛtā vāṭikāḥ  
ākrāntāḥ kiṭikoṭimarkaṭakulairharyyaṃkṣayakṣaiśca yāstatrrānena purāṇi puṇyajanatāpūrṇāni klṛptāni ca

### [7.25](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.25)

uddaṇḍasphuṭapuṇḍarīkaruciracchāyāḥ paraṃ visphurad-\[pṛ0 7 A\]  
vīcīcāmaravījitāḥ parisarutsadvāhinīsaṅgatāḥ  
rājante sthirakambukūrmamakaraiḥ kośaiḥ samṛddhāḥ sadā  
kāsārāḥ kṣitipā ivāsyaṃ nṛpaterhaṃsollasatkīrttayaḥ

### [7.26](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.26)

saundarye makaradhvajapratinidhi dāne ca karṇopamaṃ  
kāruṇye raghunandanena sadṛśaṃ bhīmena tulyaṃ raṇe  
vācāṃ siddhiṣu vākpateḥ samadhikaṃ līlāsu lakṣmīvaraṃ  
bharttāraṃ mahamūdasāhamanaghaṃ vāñchanti nityaṃ prajāḥ

### [7.27](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.27)

ālokodyatalokavāridhisadā''nandormmisaṃvarddhanaṃ  
darpāndhaḥ prasaratpratīpanṛpatidhvāntaughaviddhvaṃsanam  
vīraśrīmahamūdasāhanṛpateḥ śaśvad dhṛtaṃ mūrddhani  
śvetacchatramuditavaraṃ vijayate pūrṇenduśobhādharam

### [7.28](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.28)

uccairaṅkuśatāṃ bibhartti valināṃ yā sarvvadā mauliṣu  
pratyarthikarowkṣitipālamūrddha\[pṛ0 7 B\]su punaryā cakravad bhrāmyati  
mānyānāṃ mahatāṃ ca śekharapade māleva yā bhrājate  
vīraśrīmahamūdasāhanṛpaterājñā jagad rakṣati

### [7.29](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.29)

maryyādāṃ na vilaṅghayanti nidhayo vārāmavārormmayaścandrākarkāvudayāstakālaniyamaṃ naivāpyatikrāmataḥ  
yasyājñāvaśataścaranti paritastārā nirālambane  
so'yaṃ śrīmahamūdasāhamavatāt karttā jagattārakaḥ

### [7.30](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.30)

ityāśīrvacanaparamparāḥ sṛjantī vāgdevī viracitanavyakāvyavandhā  
śiṣyāya tridaśaguroḥ purogatāya vyākarttuṃ punarudayuṅkta rājacaryyām

### [7.31](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.31)

śrīmān sāhimudappharassamajani śrīgūrjjarakṣmāpatistasmāt sāhimahammadassamabhavat sāhistato'hammadaḥ  
jātassāhimahammado'sya tanujo gāyāsadīnākhyayā  
khyātaḥ śrīmahamūdasāhinṛpati\[pṛ0 8 A\]rjīyāt tadīyātmajaḥ

### [7.31.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.7.31.p1)

iti śrīmahārājādhirāja-jarabaksapātasāha-śrīmahamūdasuratrāṇacaritre rājavinode mahākāvye vaṃśānusaṅkīrttano nāma dvitīyaḥ sargaḥ

### [8.1](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.1)

tṛtīyaḥ sargaḥ  
uccaistarāṃ kuñjaragarjitena prahṛṣyamāṇo hayaheṣitena  
sāndreṇa nādena ca dundubhīnāṃ prabuddhyate'sau samaye narendraḥ

### [8.2](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.2)

ullāsayantyo rahasi svareṇa vīṇākvaṇaissamvadatānurāgam  
saubhāgyavatyo'sya vilāsagītaiḥ prābhātikaṃ maṅgalamācaranti

### [8.3](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.3)

ālokanīyaṃ ghanapakṣmalābhyāṃ vilocanābhyāmalimañjulābhyām  
mukhāravindaṃ svayamāśritā'sya prabodhalakṣmīrmudamādadhāti

### [8.4](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.4)

prābhātikācāravidhau jalena prakṣālitaṃ vīkṣya mukhaṃ nṛpasya  
saroruhaṃ muñcati nāmbuvāsaṃ śaśī punarmajjati vāri\[pṛ0 8 B\]rāśau

### [8.5](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.5)

suvarṇavarṇe'sya viśeṣamaṅge kaṃvarṇyarāgaḥ kurute'dhivarṇyam  
alaṃkṛtānètu kuraṅganābhiḥ śrīkhaṇḍakāśmīravilepanaśrīḥ

### [8.6](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.6)

vilāsinaḥ śrīmahamūdasāheḥ sadbhiḥ sabhāyāmabhiśobhitāyām  
karpūravāsaiḥ kakubhāṃ mukhāni tāmbūlayogaḥ surabhī karoti

### [8.7](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.7)

mṛṇālasūtrairiva nirmitaṃ yad ayaṃ navīnairmṛdulaṃ mahīndraḥ  
vāsaḥ śaraccandramarīcigauramaṅgasya tanmaṇḍanamāvibharti

### [8.8](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.8)

viśleṣya pūṣṇorvapuṣaḥ prayatnāt tvaṣṭreva pūrvaṃ ghaṭitaṃ mayūkhaiḥ  
ratnaprabhābhūṣitadigvibhāgamayaṃ mahīndro mukuṭaṃ vibharti

### [8.9](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.9)

parisphuratkuṇḍalapadmarāgaprabhāṅkurairañjitamāsyamasya  
smitāṃśuleśairhasatīvagūḍhaṃ vālāruṇaspṛṣṭasarojalakṣmīm

### [8.10](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.10)

alaṃ viśālaṃ nṛharervibhāti vakṣaḥsthalaṃ śrīmahamūdasāheḥ | \[pṛ0 9 A\]  
lakṣmīryadāliṅgya sadā sahāraṃ mudā karoti pramadāvihāram

### [8.11](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.11)

ayaṃ bhujābhyāṃ sphuradaṅgadābhyāmāliṅgitābhyāṃ caturaṅga lakṣmyā  
virājate śrīmahamūdasāhiḥ sāmrājyamudrāṅkitapāṇipadmaḥ

### [8.12](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.12)

pādāravindaṃ mahamūdasāheḥ śriyo'dhivāsaṃ vayamānamāmaḥ  
dāridryasantāpanude sadaiva yadātapatrīkriyate dharitryā

### [8.13](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.13)

ātmānamādarśatale salīlamālokayantaṃ mahamūdasāhim  
muhyanti sākṣāt madanāvatāramudīkṣyamāṇā madirāyatākṣyaḥ

### [8.14](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.14)

āsīnamaṣṭāpadapīṭhapṛṣṭhe rājānamenaṃ nayanābhirāmam  
nīrājya nāryo navaratnadīpairmuktākṣataiḥ saspṛhamārcayanti

### [8.15](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.15)

evaṃ sadāntaḥpurasundarībhirmudā prasanno varivasyamānaḥ  
bahiḥsamājasthitarāja \[pṛ0 9 B\] lokavilokinecchāṃ saphalī karoti

### [8.16](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.16)

siṃhāsanaṃ śrīmahamūdasāhe sahelamārohati rājasiṃhe  
jayetiśabdaḥ prasaran purastājjanasya karṇotsavamātanoti

### [8.17](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.17)

sahasrapatraṃ dhruvamātapatraṃ śirasyudāraṃ mahamūdasāheḥ  
suvarṇakumbhaśritakarṇikāśri cakāsti gārutmad daṇḍanālam

### [8.18](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.18)

tatapaḥ purā'tapyata yābhirindorarkasya samparkamavāpya bhābhiḥ  
etāścalaccāmaracārubhāvānnarendracandraṃ parivījayanti

### [8.19](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.19)

ālokamātrādapi sarvalokānāhlādayantaṃ kamanīyakāntim  
necchanti ke draṣṭumimaṃ narendraṃ satāṃ sabhāparvaṇi pūrṇacandram

### [8.20](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.20)

siṃhāsanasthasya padāravindaṃ dūrān namatyasya narendravṛndam  
tatpīṭhabhūmau viluṭhatyudārā tanmaulimāṇikyamayūkhadhārā

### [8.21](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.21)

niraṅkuśatvena madātirekā \[pṛ010A\] nojjhanti ye svairavihāradarpam  
sthitā niṣiddhā mahamūdasāherdvāre gajendrā iva te narendrāḥ

### [8.22](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.22)

samaṃ samāsthāya narendravṛndairakuṇṭhakaṇṭhaṃ madhuraṃ paṭhantaḥ  
vaitālikāḥ śrīmahamūdasāhaṃ chandovidaḥ saṃsadi saṃstuvanti

### [8.23](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.23)

upāyanānāmapi lakṣakoṭī rājanyakoṭīramaṇeḥ1 purastāt  
dṛkpātamātreṇa kṛtaprasādā yadṛcchayaivārthijanā labhante

### [8.24](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.24)

yato yato bhūmibhujo'vatīrṇaḥ prasādapūrṇaḥ khalu dṛktaraṅgaḥ  
tatastataḥ saṃsadi ratnamālā lakṣyeṇa lakṣmīrbhajate viśālā

### [8.25](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.25)

ākarṇyate karṇaviśeṣavarṇyat suvarṇavarṣān mahamūdasāheḥ  
prāgeva siddhārthamanorathatvād dehīti kasyāpi na dīnaśabdaḥ

### [8.26](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.26)

kavīśvarāṇāṃ mahamūdasāherdvāri prasādādhigatā dvipendrāḥ  
dānāmbunā kīrttisaroji \[pṛ010B\] nīnāṃ sphuṭermṛṇālairiva bhānti dantaiḥ

### [8.27](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.27)

kavitvarūpeṇa mahākavīnāṃ kīrttiḥ sphurantī mahamūdasāheḥ  
vigāhate rājasabhāntarāṇi sudhāmiṣekotsavamāvahanti

### [8.28](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.28)

siṃhāsane bhāti nareśvaro'sau vyāpnoti tejomahimā'sya viśvam  
kośaṃ śrayatyasya kṛpāṇayaṣṭirājñāmayaṃ rakṣati dikṣu cakram

### [8.29](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.29)

ākramya digadaśakacakramapākariṣṇorandhaṃ tamo gaganamūrddhinaṃgaṃtasya pūṣṇaḥ  
dṛggocare carati ko'pi na bhūtale yastulyo raṇe vitaraṇe mahamūdasāheḥ

### [8.30](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.30)

uccaiḥ pratāpadahanaṃ samare pradīptyajjuhvan muhurbahalaśātravakīrttilājān  
ratnākarocitasamujjvalamekhalāyā vīraḥ karagrahamayaṃ kurute dharāyāḥ

### [8.31](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.31)

ullāsayan śriyamamukhyakaraḥ samudraḥ sāndrāḥ pradā \[pṛ0 11 A\] nalaharīramito bibhartti  
yāstanvate daśadigantarasaikatāni muktāphalairiva yaśobhiralaṃkṛtāni

### [8.32](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.32)

iti daśaśatanetrasyāpi devī samakṣaṃ kṣitiśatamakhakīrti kurvvatī brahmaputrī  
vyalasadiha kaṭākṣaśreṇibhṛṅgāṃnuyātaḥ smitakusumasamūhaiḥ pūjayantī samājam

### [8.33](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.8.33)

śrīmān sāhimudappharassamajani śrīgūrjjarakṣmāpatistasmāt sāhimahammadassaṃbhavat sāhistato'hammadaḥ  
jātassāhimahammadau'sya tanujo gāyāsadīnākhyayā  
khyātaḥ śrīmahamūdasāhinṛpatirjīyāt tadīyātmajaḥ

### [9.1](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.1)

iti śrīmamahārājādhirāja-jaravaksapātasāha-śrīmahamūdasuratrāṇacaritre  
rājavinode mahākāvye sabhāsamāgamo nāma tṛtīyaḥ sargaḥ ||\[pṛ0 11 B\]  
caturthaḥ sargaḥ  
bhūyo'pyabhāṣata subhāṣitabhāvapūrṇā sā pūrṇacandravadanā tridaśendramevam  
rājño'sya vetradharadattapadāvakāśān deśādhipān sadasi paśya kṛtapraveśān

### [9.2](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.2)

deśasya yasya mahimānamivopagātuṃ gaṅgā virājati sahasramukhī bhavantī  
vaṅgasya tasya nṛpatiḥ praṇatiṃ vidhatte prācīpayonidhisamarpitaratnapāṇiṃḥ

### [9.3](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.3)

muktaphalānyamalatārakasaṃnibhāni vyaktendukhaṇḍaśuciśuktipuṭārpitāni  
asyeśvarasya yaśasā tulayā dhṛtāni rāśīkaroti purataḥ praṇipatya pāṇḍyaḥ

### [9.4](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.4)

strīṇāṃ vicitravaraveśavibhūṣaṇānāmagre nidhāya śatakaṃ hariṇekṣaṇānām  
oḍrādhayatyamumanaṅgajidaṅgarūpamaṅgādhipaḥ sarasanṛtyasamutkalo'sau

### [9.5](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.5)

nirgacchatāṃ praviśatāṃ muhu\[pṛ012A\]raṅgadebhyo hīraiścyutaiḥ kṣitibhujāṃ bhujaghaṭṭanena  
dvārapradeśamatidṛśyamamuṣya paśyan mānaṃ jahāti kila ratanapurādhirājaḥ

### [9.6](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.6)

āyāti manyara tayaiṣa kaliṅganāthaḥ śrīgūrjjarakṣitipateḥ pratihārabhūmau  
uddāmayāmikamahat rahastiyūthadānadravaprasarapaṅkilapicchilāyām

### [9.7](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.7)

aśrāntameva samareṣu kṛtaśramā ye prāgeva sāmpratamamuṣya sabhāṅgaṇasthāḥ  
te'mī triliṅgasubhaṭā naṭatāṃ prapannāḥ proddaṇḍatāṇḍavakalāṃ paridarśayanti

### [9.8](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.8)

bhaktyā na laṃṅghayati rāghavasetusīmā laṅkāpatiṃ tadapi yastanute saśaṅkam  
so'pyasya paśya caraṇau śaraṇaṃ prapannaḥ karṇāṭakaḥ samupaḍhaukitahemakūṭaḥ

### [9.9](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.9)

muktācalairiva payodhiniveśabādhāmurvyāmivañjadharabhīru \[pṛ0 12B\]tayā caradbhiḥ  
airāvatapratibalairavanīndramenaṃ dantābalairbhajati siṃhalabhūmipālaḥ

### [9.10](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.10)

veṣaṃ viśeṣaruciraṃ dadhatādareṇa hastāravindasamudañcitacāmareṇa  
rājā virājatitarāṃ parihṛṣyamāno (ṇo) goṣṭhīṣu dakṣiṇanṛpeṇa vicakṣaṇena

### [9.11](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.11)

etasya caṇḍabhujadaṇḍaparākrameṇa niśśeṣakhaṇḍitaraṇāṅgaṇaśauṇḍabhāvaḥ  
sarvvasvameva nijajīvitarakṣaṇāya daṇḍaṃ samarpayati mālavamaṇḍaleśaḥ

### [9.12](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.12)

yaḥ pārthivaḥ pṛthutaraḥ khalu kumbhakarṇaḥ karṇena varṇamucitaṃ sahate tulāyāḥ  
so'yaṃ karoti mahamūdatṛpasya sevāṃ daṇḍe vitīrṇavarabhūrisuvarṇabhāraḥ

### [9.13](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.13)

yaḥ kāmarūpa iti deśapatiḥ prasiddho na kṣobhyate parabalairdhruvamānasasthaḥ  
asyāgrato viluṭhati prabhuśaktiyogād ākṛṣṭa eva vinivedi \[pṛ0 13 A\] taratnadaṇḍaḥ

### [9.14](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.14)

etasya kelivanarājivihāralābhād gantuṃ na rājavanamicchati māgadhendraḥ  
na stauti puṣpamayamaṇḍapavāsayogād bhogāya puṣpapuravāsamapi prakāmam

### [9.15](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.15)

yaddeśametya saritau pariṣvajāte jahnoḥ sutā ca yamunā ca taraṅgadorbhiḥ  
so'yaṃ prayāgapatirujjvalaśātakumbhakumbhaiḥ payo vahati peyamamuṣya rājñaḥ

### [9.16](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.16)

yaḥ śūrasena iti śūratayā prasiddho deśo'sti tasya patireṣa viśeṣa śūraḥ  
kṣmācakravarttimukuṭasya samīpavarttī senādhipatyamadhigatya jayatyarātīn

### [9.17](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.17)

pārśve caran haricaritrakathāprasaṅgāt koṭimbharermahammadakṣitipālasūnoḥ  
kṛtyeṣu nityamadhikṛtya padaṃ hi rājñāṃ vijñāpanāṃ vitanute mathurādhanāthaḥ

### [9.18](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.18)

etasya samprati mudaphpharapātasāhervvaṃśai \[pṛ013B\] kabhūtraṇagaṇeścaraṇe'vanamraḥ  
ḍhillīpurīparidṛḍho'pyabhimānagāḍhāṃ prauḍhiṃ parityajati nirjjitakānyakubjaḥ

### [9.19](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.19)

etatsamājamaṇimaṇḍitavedikāyāmālokayan ghanavilepanameṇanābheḥ  
nepālamaṇḍalapatiḥ śithilīkaroti svasyāḥ kṣiterapi tadākaratābhimānam

### [9.20](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.20)

indro'si vīra varuṇo'si vasuprado'si lokeśvaro'pyasi purārimurārimūttiḥ  
itthaṃ hi sāhimahamudanṛpasya sākṣāt kāśmīramaṇḍalapatistanute praśaṃsād

### [9.21](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.21)

vīraḥ svayaṃ samiti vidviṣatāṃ nihantā prakhyātapauruṣamaśeṣadhanurddhareṣu  
ārohaṇe citavicitraturaṅgamāṇāṃ saṃvāhanāvidhiṣu sindhupatiṃ niyuṅkte

### [9.22](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.22)

lakṣyeṇa śārṅgadhanuṣāmapi vājināṃ ca tejasvināṃ samupaḍhaukitabhāgadheyaḥ  
asyāgrato bhavati gūrjjara \[pṛ0 14 A\] pātasāherānamramauliradhipaḥ kila mudgalānām

### [9.23](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.23)

etasya sāhimahamudanṛpasya satraṃ sarvveśaheśvaratayādhikavarddhitarddheḥ  
sparddheta kastulanayā malayādrimādrimastācalādudayabhūmidharaṃ ca yāvat

### [9.24](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.24)

siṃhāsane mahati tiṣṭhati cakravartī yasmin viśiṣṭamaṇidarpaṇadarśanīye  
pārśvastharājapariṣatprativimbitāṅgī sākṣād vibhartti padamasya nijottamāṅge

### [9.25](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.25)

asyāvanīndratilakasya 1 sabhāḥ kavīnāṃ keṣāṃ na cetasi camatkṛtimāvahanti  
vaktrāravindanivaheṣu samullasantaḥ svacchandamindurucayo vacasāṃ vilāsāḥ

### [9.26](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.26)

asya prabhorvitaraṇārjita 2 karṇakīrttervidvajjanāḥ praṇayadṛṣṭikṛtaprasādāḥ  
paṭṭāmbaraiśca mukuṭaiśca samapratiṣṭhāsambhāvanāṃ sadasi bhūpa \[pṛ0 14 B\] tibhilarbhante

### [9.27](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.27)

rāgeṇa susvaratayā praguṇena hā hā hū hūpahāsapaṭusadgamakaprayogāḥ  
gītāni gāyanavarāścaritairudārairgāyanti gumphitapadāni mahīmakhonaḥ

### [9.28](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.28)

anyonyamuṣṭihativaktritapṛṣṭhadeśāḥ pādābhighātaparighaṭṭitahṛtkapāṭāḥ  
khelantyanargalabhujārgaladurnivārāḥ kautūhalāya balinaḥ purato'sya mallāḥ

### [9.29](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.29)

bhāti prasṛttarataraiḥ parito janaughairvibhrājamānavaharatnasamṛddhimadbhiḥ  
kṣoṇīsahasranayanasya mahān samājaḥ pūrṇastaraṅganivahairiva vārirāśiḥ

### [9.30](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.30)

svacchandameva nijamandirabhūmikāsu yaṃ yaṃ pradeśamabhilaṣya padaṃ dadhāti  
sabhyāḥ pratāpanidhimenamanuvrajantaḥ sarvatra tatra kiraṇā iva visphuranti

### [9.31](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.31)

amṛtasamarasābhidṛṣṭibhiḥ \[pṛ0 15 A\] prītiyogānmuhurapi bahumānaṃ bhāvayan bhṛtyavargam  
viśati madhuragītaireṣa mṛtyotsavārthaṃ racitasadupacāraṃ mandiraṃ sundarībhiḥ

### [9.32](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.32)

iti kila mahamūdasāherabhinavavaibhavavarṇane prasaktā  
punarapi puruhūtakautukārthaṃ sarasapadāni sarasvatī vyatānīt

### [9.33](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.33)

śrīmān sāhimudappharastasamajani śrīgūrjjarakṣmāpatistasmāt sāhimahammadassamabhavat sāhistato'hammadaḥ  
jātassāhimaemmadojsya tanujo gāyāsadīnākhyayā  
khyātaḥ śrīmahamūdasāhirnṛpatirjīyāt tadīyātmajaḥ

### [9.33.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.9.33.p1)

iti śrīmahārājādhirāja-jarabaksapātasāha-śrīmahamūdasuratrāṇacaritre rājavinode mahākāvye sarvāvasaro nāma caturthaḥ sargaḥ

### [10.1](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.1)

śrīḥ kalyāṇamastu lekhaka pāṭhakayoḥ ||śrīḥ|| \[pṛ015 B\]  
pañcamaḥ sargaḥ  
ito mṛdaṅgadhvaninā mṛgīdṛśo muhurvahantyo'bhinayāya vibhramam  
raṇajjhaṇannūpūrasūcitāgamā viśanti saṅgītakaraṅgamaṇḍapam

### [10.2](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.2)

sugandhinānākusumastrajāṃbharaiḥ praklṛptamuddiśya vilāsamaṇḍapam  
samāpatantaḥ parito madhuvratāḥ sṛjanti jhaṅkāramanoharā diśaḥ

### [10.3](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.3)

samīraṇo raṅgabhuvaḥ samullasan vilepitā yā ghanayakṣakarddamaiḥ  
sabhājanaṃ bhāvayatīva saurabhaiḥ kṛtārthayiṣyanniva gandhavāhatām

### [10.4](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.4)

samantato'pi prasṛtaṃ nṛpālaye prakṛṣṭakṛṣṇāgaru1dhūpasañcayam  
gavākṣamārgerniyatā muhurbahirnabhasvatā vāsitamambaraṃ mahat

### [10.5](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.5)

tamo nudatyo nijabhūṣaṇasphuranmaṇiprabhābhiḥ paritaḥ purandhrayaḥ  
nṛpasya nīrājanamaṅgalotsavaṃ sṛjanti sāyaṃtanadīpamālayā

### [10.6](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.6)

udāraśṛṅgāramanoharākṛtirvibhāti rājā kanakāsanasthitaḥ  
sphuratsupa\[pṛ0 16A\]rṇopari sanniṣeduṣaḥ śrayanmurāreranurūpatāmiva

### [10.7](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.7)

samaṃ samantāt parivṛtya vallabhaṃ vibhāntyamūrścandramivoḍavaḥ sthitāḥ  
vilocanairañcitavibhramaistriyaḥ kṛtopahārā vikacotpalairiva

### [10.8](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.8)

imāḥ prakṛtyaiva paraṃ manoramāḥ punarvicitrābharaṇairvibhūṣitāḥ  
tathā ca nṛtyābhinayārthamutsukāḥ kathaṃ na rāmā ramayanti mānasam

### [10.9](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.9)

amuktayā pāṇitalādapi kṣaṇaṃ rahasyasakhyetra nibaddharāgayā  
kalaṃ kvaṇantyā varavīṇayā'nayā pravīṇayā rājamano vinodyate

### [10.10](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.10)

jitaṃ hi vāditraśate'pi veṇunā svayaṃ nidhāyādharapallave'nayā  
yadeva rāgātiśayena mugdhayā svakaṇṭhamādhuryamivopaśikṣayate

### [10.11](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.11)

digantarāleṣu narendramandirād vijṛmbhate sāndramṛdaṅganisvanaḥ  
amuṃ samabhyasyati garjjitacchalād valāhakastāṇḍavayan śikhaṇḍinaḥ

### [10.12](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.12)

\[pṛ016B\]  
kalāvatīyaṃ madhureṇa gāyati svareṇa saṃvāsitarāgamūrcchanam  
nijaṃ mano majjulakāṃsyatālajasvanairivojjāgarayantyanukṣaṇam

### [10.13](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.13)

iyaṃ mukhāmbhoruhasaurabhārthinī vilāsinīnāṃ madhupāvalirmuhuḥ  
manoramālaptiṣu gītiṣu śruteḥ karoti huṃkārabhareṇa pūraṇam

### [10.14](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.14)

alaṅkṛtaṃ ṣoḍaśabhiḥ padairiyaṃ samagrasūḍakramagānapaṇḍitā  
prabandhamelākhyamakhaṇḍalakṣaṇaṃ vicakṣaṇā gāyati bhūpateḥ puraḥ

### [10.15](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.15)

padairudārairviśadaiḥ svarairapi sphuṭaiśca pāṭairatiharṣavarddhanam  
amuṣya rājñaḥ kalakaṇṭhabhāṣiṇī kutūhalād gāyati harṣavarddhanam

### [10.16](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.16)

priyeṇa vṛttaiḥ svayameva nirmitaiḥ svayaṃ ca kaṇṭhābharaṇīkṛtairiyam  
śucismitā gāyati vīṇayā samaṃ manoramaṃ rāgakadambakaṃ mudā

### [10.17](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.17)

iyaṃ viśantī navaraṅgamaṅganā sphuratprasūnaiḥ paripūritāñjaliḥ | \[pṛ0 17 A\]  
priyasya saundaryavinirjitāt smarāt svayaṃ gṛhītairiva bhāti mārgaṇai :

### [10.18](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.18)

samullasantī karapallavaśśriyā smitena tanvī kusumāni tanvatī  
iyaṃ kaṭākṣabhramaropaśobhitā manobhuvaḥ kalpalateva nṛtyati

### [10.19](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.19)

vidhāya viśrāmyati nṛtyamekikā parānusandhānaparā ca nṛtyati  
samānasaundaryaviśiṣṭayordvayorvivicyate naiva parāparakramaḥ

### [10.20](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.20)

samānalāvaṇyavayovibhūṣaṇāḥ pratanvate lāsyavilāsa maṅganāḥ  
imāḥ susaṅgītakalākutūhalāt karoti manye bahurūpavibhramam

### [10.21](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.21)

pradarśayantyo vadanaiḥ sudhānidheḥ sphuṭaṃ vapurvyūhamudārakāntibhiḥ  
śarairdadhatyaśca kuśeśayaśśriyaṃ vivṛṇvate bhāvamapūrvamaṅganāḥ

### [10.22](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.22)

yathāṅgahārairhariṇekṣaṇāḥ kṣaṇāt navaṃ navaṃ bibhrati vibhramodayam  
tathātidarpādadhunā puradviṣo jayāya sajjībhavatīva manmathaḥ

### [10.23](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.23)

\[pṛ0 17 B\]  
gatāni līlālalitāni śikṣituṃ nitambinīnāṃ caraṇābjasaṅgataiḥ  
kalaṃ kvaṇadbhirmaṇihaṃsakāvalicchalena haṃsairabhiramyate manaḥ

### [10.24](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.24)

samuccayairbhūṣaṇaratnararociṣāṃ sphuṭaṃ dadhānāḥ pariveṣamujjvalam  
nataḥbhruvo bibhrati netravāsasastiraskariṇyantaritā iva bhramīḥ

### [10.25](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.25)

samīrauḥ pallavalālanodgataiḥ prasaktanṛtyaśramavārihāribhiḥ  
karoti raṅgāṅgaṇakelivaṭikā vadhūjanānāṃ vyajanaucitīmiva

### [10.26](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.26)

priyasya saṅgītarase mano manāk prasaktamākarṣati cāruhāsinī  
iyaṃ calaccāmaracārudolaṃtā samullasatkāñcanakaṅkaṇakvaṇaiḥ

### [10.27](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.27)

prakṛṣṭaromāñcasamucchravasattarastanadvayābhogavigāḍhabandhanam  
iyaṃ sunetrā priyapāṇirṇāpitaṃ bibharti ratnāvalicārukañcukam

### [10.28](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.28)

svayaṃ prasannena kucāvalaṅkṛtau priyeṇa hāreṇa nitānta hā\[pṛ0 18 A\]riṇā  
atīva tuṅgau pṛthulau sumadhyamā sakhījane sākṣiṇi kā na manyate

### [10.29](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.29)

kare gṛhītāṃ maṇikaṅkaṇārpaṇe priyeṇa tanvī tanukampamātmanaḥ  
maruccalānāṃ caturā vinuhute muhurlatānāmabhitīya vibhramam

### [10.30](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.30)

itaḥ praphullena navāmbujanmanā sarojinī bhānumivopatasthuṣī  
vibhāti bālā prasṛtena pāṇinā prasādayantī priyamūrmikākṛte

### [10.31](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.31)

itaḥ kavitvaiḥ pratibhāvatī prabhuṃ navairnavaistoṣayati pratikṣaṇam  
sphuṭaṃ paṭhantī kila tāni pañjare karoti kīrāvalirasya kautukam

### [10.32](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.32)

jayetiśabdaṃ samudīrayantyamī kalāvido maṅgalasūcakaṃ muhuḥ  
narendralakṣmīninadena dantināṃ tameva saṃvarddhayatīva sammadāt

### [10.33](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.33)

yo dattavāniha hi bhūri suvarṇavarṣikarṇāya kuṇḍalayugaṃ jagadekadīpaḥ  
so'yaṃ prasāritakaraḥ kila suprabhātaṃ  
kurvannṛpasya purataḥ pratibhāti bhānuḥ

### [10.34](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.34)

\[pṛ0 18 B\]  
ityasya sāhimahamūdanṛpasya gehe saṅgītakeliṣu śatakratumālapantī  
vīṇākvaṇairiva virañcisutāvacobhirścitte camakṛtimadhatta samājabhājām

### [10.35](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.35)

śrīmān sāhimudappharassamajani śrīgūrjjarakṣmāpatistasmāt sāhimahammadassamabhavat sāhiṃstato'hammadaḥ  
jātassāhimahammadò'sya tanujo gāyāsadīnākhyayā  
khyātaḥ śrīmahamūdasāhinṛpatirjīyāt tadīyātmajaḥ

### [10.35.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.10.35.p1)

iti śrīmamahārājādhirāja-jarabaksapātasāha-śrīmahamūdasuratrāṇacaritre rājavinode mahākāvye saṅgītaraṅgaprasaṅgo nāma pañcamaḥ sargaḥ

### [11.1](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.1)

ṣaṣṭhaḥ sargaḥ  
atha vikasvaravāriruhekṣaṇā śaradiva sphuṭakāśasitāṃśukā  
punaravocata haṃsamṛdusvanā surapatiṃ prati vāgadhidevatā

### [11.2](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.2)

ayamanargalabāhubaloddhataḥ prayatate paracakrajigī\[pṛ0 19 A\]ṣayā  
vasudhayāpi nṛpā dhanino na kiṃ na vijayena vinā tu yaśasvinaḥ

### [11.3](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.3)

bhajati mantramaśeṣaviśeṣavit prakṛtibhiḥ sukṛtī kṛtaniścayam  
abhimataṃ sakṛdudyamināmapi sphurati mantravale khalu siddhyati

### [11.4](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.4)

karagataiva sadā parakhaṇḍane prakharatarkamateriva vādinaḥ  
vijayasampadamuṣya suniścittā samarasaṃsadi vikramaśālinaḥ

### [11.5](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.5)

bhujabalena vinirjjitabhūtalaṃ pratibalo na hiṃ kaścidamuṃ prati  
nijacamūramunātigarīyasī parijanapraṇayena puraskṛtā

### [11.6](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.6)

kṣitibhṛtaḥ kaṭake gaṇanā kṛtā subhaṭakoṭiṣu mukhyatayā sthiteḥ  
kariṣu yūthaśatairatha paṅktibhirhayavareṣu ratheṣu ca maṇḍalaiḥ

### [11.8](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.8)

agaṇitaṃ vitaratyavanīpatāvavirataṃ vasu vaiśravaṇopame  
hasati gūrjjaravīravasundharā na nagarīṃ na vibhīṣaṇagopitām ||7||\[pṛ0 19 B\]  
asiṣu nirmaliteṣu śarāsaneṣvadhiguṇeṣu tathā kavaceṣu ca  
dhruvamabhedyatareṣu raṇaiṣiṇāṃ prakaṭayata navīnamivādaram

### [11.9](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.9)

smarati yanmanasā tadupasthitaṃ saṃpadi vastu purākṛtasaṃgraham  
bhavati bhūmipaterativallabhaṃ kimiha bhāgyavataḥ khalu durlabham

### [11.10](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.10)

narapaterbahumānapade sthitāḥ prakṛtayaḥ puruṣāḥ samupasthitāḥ  
nijanijādhikṛtiṣvadhikādarā avahitād bahusainyasamanvitāḥ

### [11.11](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.11)

kṣitipatau vijayāya thiyāsati prasṛmaraḥ paṭudundubhisambhavaḥ  
dhvanirudetitarāṃ paripūrayan giridarīrmukharīkṛtadiṅmukhaḥ1

### [11.12](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.12)

sakalabhūvalayasya purandaraḥ pravalaśastrabhṛtāmatisundaraḥ  
vilasadabhramuvallabhabandhuraṃ samadhirohati samprati sindhuram

### [11.13](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.13)

viditavīrasahasrapurassaraṃ jaya jayeti \[pṛ020A\] giraḥ pṛthivīśvaram  
caṭulacāraṇabandijaneritāḥ śrutigatāḥ sukhayanti samantataḥ

### [11.14](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.14)

diśi diśi dviṣatāmatidussaho bahirasāvudayannijamandirāt  
adhikadīptidharā samudīkṣyate dinakaraḥ śaradambudharādiva

### [11.15](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.15)

narapateranukāritayā śriyāṃ sphuṭataraṃ bahurūpaguṇāśrayaiḥ  
avanipermadanairiva saṅgataṃ calati cārubalaṃ makaradhvajaiḥ

### [11.16](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.16)

atha sumaṅgalalambhitagopuro niviśate'natidūratare puraḥ  
upavane'nugatairbahuśo'bhitaḥ purajanaiḥ praṇayādupaśobhitaḥ

### [11.17](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.17)

aruṇarāgabharasphuritāmbaraṃ pratataraśmisahasramavekṣate  
iha bhuvo'dhibhuvo navamaṇḍapaṃ dinakṛteḥ pratirūpamivoditam

### [11.18](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.18)

sitapaṭaprabhavaiḥ śaradambudapratibhaṭaiḥ kaṭakasya niveśabhūḥ  
himagireriva sānubhirunna\[pṛ0.20A\]tairupacitā kva na rājati maṇḍapaiḥ

### [11.19](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.19)

vijayinaḥ kaṭake'sya mahīpateḥ prakaṭitairniśi dīpasahasrakaiḥ  
pratihatā vijaneṣu vijṛmbhitā ripupureṣu ghanā tamasāṃbharāḥ

### [11.20](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.20)

amṛtakumbhamivaindavamaṇḍalaṃ kṣitibhujaḥ surarājadigaṅganā  
abhimukhaṃ kurute dhruvamuccakairūdayaparvva tamaulisamarpitam

### [11.21](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.21)

krīḍāvicitranavanāṭakakautukena nidrāṃ dṛśoḥ priyatamāmapi vañcayitvā  
kaṃ vā na vīrakaṭake ramayatyudārā vārāṅganeva rajanī śiśirapragalbhā

### [11.22](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.22)

prācyāṃ haritparuṇasaṅgamapāṭalimnā vyaktena lakṣitavibhātaniśāvibhāgāḥ  
ārādhyanti mahamūdaṃnarādhirājaṃ vaitālikāḥ sulalitairvvacasāṃ vilāsaiḥ

### [11.23](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.23)

yanmaṅgalaṃ purariporgirijāvivāhe lakṣmyāḥ svayaṃmvaravidhau ca janārdanasya  
śrīpātasāhamahamūdanarendra nityaṃ \[pṛ021A\] lābhāttadastu raṇamūrddhina jayaśriyasta

### [11.24](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.24)

kāntā nitāntaratakelibhareṇa khinnā drāgeva talpamiva nojjhitumicchatīyam  
vyomnastalaṃ nṛpavicakṣaṇadīrghayāmāṃ rātriḥ sphuradviralatārakapuṣpahārā

### [11.25](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.25)

asmābhiretadanaghaṃ tava gīyamānamākarṇayanniva yaśaḥ śravaṇābhirāmam  
candraḥ kuraṅgamadhunā parihartumicchurnātidrutaṃ pramitakāntirapi prayāti

### [11.26](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.26)

yāvatkathābhiranunīya kathaṃ kathañcit kāntaḥ priyāṃ nayati manmathabāṇavaśyam  
tāvacchruteḥ kaṭu raṭatyanuvelamuccairvairībhavaṃstaruṇayoriva tāmracūḍaḥ

### [11.27](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.27)

prācīmukhaṃ bhramavaśāt paricumbya kiñcid rāgādivāmbaravaśāttvavalambamānaḥ  
dūrāt prasārayati samprati padminīnāṃ prāṇādhipaḥ kila karān parirambhahetoḥ

### [11.28](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.28)

utkaṇṭhayā niśi bhṛśaṃ virahaṃ vipahya tīrāntareṣu sarasaḥ sarasaṃ rasanti | \[pṛ0 21B\]  
rājan parasparavitīrṇamṛṇālanālānyetāni hanta mithunāni rathāṅganāmnām

### [11.29](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.29)

prābhātikena pavanena himāgame'pi bhūyaḥ prabodhitamahāvirahānalāciḥ  
tvadvairiṇāmaviralairjagadekavīra siñcanti locanajalairhṛdayaṃ taruṇyaḥ

### [11.30](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.30)

śrīmaṇḍape tava navāruṇabhāviśiṣṭamāñjiṣṭhamāñjimani maṅgalagāyanīnām  
niḥśvāsasaurabhaguṇena muhurbhramanto vīṇāravairmadhukarā nṛpa samvadante

### [11.31](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.31)

dantābaleṣvadhikṛtā yudhi yodhamukhyān grāsāya cāṭubhiramūna prativodhayanti  
dhīrāḥ parābhavamapi praṇayāt sahante mānojjhitāṃ na nṛpasampadamādriyante

### [11.32](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.32)

anyonyamatsarabhṛto navamandurāsu kṣuṇṇodarāsu khuralīkhuralīlayāta  
ceto haranti madhuraṃ nṛpa heṣamānāḥ prābhātakāya yavasāya hayāstvadīyāḥ

### [11.33](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.33)

nādaḥ samullasati \[pṛ0 22 A\] mardalajhallarīṇāṃ sevārtharājakasamājaniveśaśaṃsī  
rājan mukhāni ghanamaṅgalabhūribherībhāṅkārabhāñji kukubhāmabhito bhavanti

### [11.34](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.34)

iti madhuravacobhirmagadhaistūyamānaḥ kṣitipatiśatacūḍāratnanīrājitāṅghriḥ  
dinakara iva bhūyastejasā varddhamāno mahamadanṛpasūnūḥ svāṃ sabhāmabhyupaiti

### [11.35](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.35)

evaṃ nigadya vacasāmadhidevatā sā sānandamullasitakundasamānahāsā  
etatsamājakavirājakulaṃ kaṭākṣairālakṣitapracalaṣaṭpadalakṣaṇīyaiḥ

### [11.36](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.36)

śrīmān sāhimudappharassamajani śrīgūrjjarakṣmāpatistasmāt sāhimahammadassamabhavat sāhistato'hammadaḥ  
jātassāhimahammadau'sya tanujo gāyāsadīnākhyayā  
khyātaḥ śrīmahamūdasāhinṛpatirjīyāt tadīyātmaja :

### [11.36.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.11.36.p1)

iti śrīmamahārājādhirāja-jarabaksapātasāha-śrīmahamūdasuratrāṇacaritre rājavinode mahākāvye vijayayātrotsavo nāma ṣaṣṭhaḥ sargaḥ

### [12.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda.12.p1)

\[pṛ0 22 B\]

_First 200 of 359 passages. [Read on](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda)_

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda](https://indike.org/pramana/in.lit.historical.uttarakalina.rajavinoda) · Pramāṇa
