<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Poetry (mahākāvya, lyric, messenger poems, stotra, Prakrit kāvya)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya) › [Messenger poems (sandeśakāvya)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta) › [Bengal and Gauḍīya Vaiṣṇava messenger poems](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda) › Meghadautya

# Meghadautya

मेघदौत्य

- **Language:** Sanskrit
- **Author:** [Trailokyamohana Guha Niyogin Kavikirīṭi](https://indike.org/pramana/person/trailokyamohana-guha-niyogin-kavikiriti)
- **Extent:** 268 passages, 5,372 words
- **Text:** partly digitised
- **Source:** archiveorg · 198 S Megh Dautyam Parishishta Of Megha Duta Trailokya Mohan State Central Lib Hyd · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…

## Contents

- [4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.4) — 5 parts
- [5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.5) — 2 parts
- [6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.6) — 5 parts
- [7](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.7) — 10 parts
- [8](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.8) — 10 parts
- [9](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.9) — 2 parts
- [10](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.10) — 5 parts
- [11](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.11) — 5 parts
- [12](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.12) — 7 parts
- [13](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.13) — 3 parts
- [14](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14) — 15 parts
- [15](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.15) — 3 parts
- [16](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.16) — 7 parts
- [17](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17) — 16 parts
- [18](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.18) — 2 parts
- [19](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19) — 40 parts
- [20](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.20) — 4 parts
- [21](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.21) — 8 parts
- [22](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.22) — 7 parts
- [23](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.23) — 2 parts
- [24](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.24) — 7 parts
- [25](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.25) — 7 parts
- [26](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.26) — 8 parts
- [27](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.27) — 2 parts
- [28](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.28) — 11 parts
- [29](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.29) — 5 parts
- [30](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.30) — 4 parts
- [31](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.31) — 5 parts
- [32](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.32) — 10 parts
- [33](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.33) — 9 parts
- [34](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.34) — 33 parts

## Text

### [4.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.4.2)

kāvyaśreṣṭhaṃ kva ca maṇinibhaṃ durlabhaṃ meghadūtaṃ  
dīnaḥ kṣīṇaḥ kva sukaviyaśaḥ prārthako'hañca loke  
kāvyadvāri'pi tu kavivarodghāṭite vākkavāṭe  
vajrotkīrṇe sukaṭhinamaṇau sūtravat sannayāmi

### [4.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.4.3)

śukrācāryyāt mṛtajanagaṇa-prāṇasañjīvanīva  
labdhā vidyā janahitakarī sā vicitrā kacena  
labhyā vidyā nahi kimaparai rvvarṇitā kālidāsāt  
tsatsaṅkalpai rmmanana-nirataiḥ saṃskṛtojjīvanāya

### [4.4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.4.4)

dīptaṃ samyak mama hi hṛdayaṃ meghavidyunmayūkhaiḥ  
satkāvyotkaṃ mama calamanaḥ paṇḍitotsāhadānāt  
magno'hantat hṛdayamanasā meghadūtasya dautye  
kṣantavyo'haṃ munisamajanaiḥ kovidaiḥ kṣāntiśīlaiḥ

### [4.5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.4.5)

kālo'sīmaḥ kṣitiratiśayā vistarāḥ saṃskṛtajñāḥ  
kāvyāmodāḥ kavigaṇaguṇa-grāhiṇo no na cālpāḥ  
āśāsmākaṃ bhavati vipulā svīya doṣakṣamāye  
kūrpotkṣiptaṃ guṇagaṇaguṇa-grāhi-śaktyāsti pātram

### [4.6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.4.6)

ma mau mā ma ma mā mau ma  
mau ma mā mā mā mā ma mau  
mā mā mā ma ma mā mā mā  
ma mā ma ma ma ma mā ma

### [5.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.5.2)

māra māra māra māra māra māra māra mā  
māra māra māra māra māra māra māra mā  
māra māra māra māra māra māra māra mā  
māra māra māra māra māra māra māra mā

### [5.8](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.5.8)

mā mā mā mā mā mā mā mā  
mā mā mā mā mā mā mā mā  
mā mā mā mā mā mā mā mā  
mā mā mā mā mā mā mā mā

### [5.8.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.5.8.p1)

iti mahākavi-kālidāsānugāmikāvyabhūṣaṇa-kavipañcānana-vidyāratna vidyāratnākaramāmudapura-kohinūra-bhārataratnopādhikaśrītrailokyamohana-guha-niyogi-kavikirīṭibi-e-bi el-viracite meghadūta-pariśiṣṭemeghadautyākhye kāvye maṅgalācaraṇāṣṭakam  
meghadautyam

### [5.8.p2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.5.8.p2)

\[ meghadūta-pariśiṣṭam | \]

### [6.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.6.1)

pūrva meghaḥ  
saudāminyā saha samudite dakṣiṇasyā diśo'tha  
prauḍhāṣār̤he pracura-phalade māndrameghe manojñe  
premonmattā virahavidhurā rāja-rājālakāyāṃ  
yakṣasyastrī svapatikuśalaṃ sāgrahantaṃ yayāce

### [6.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.6.2)

dautyārhaḥkka svasadṛśajano bāṣpa-puñjaḥ kva meghaḥ  
autsukyādi tyaparigaṇanaṃ guhyakī sā cakāra  
pātrāpātre ṣvaviditaphalā śvetanācetaneṣu  
premonmattāḥ praṇayaviṣaye jñānaśūnyā bhavanti

### [6.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.6.3)

bho bho megha tvamatha vada kiṃ jīvito jīviteśaḥ  
prāpte mitra tvayi kimavadat bhāṣitaṃ śrotrapeyam  
kaccitklāntaḥ smarati vidhurāṃ śaṅkitāṃ tasya dāsīṃ  
kaccinnidrā bhavati sukhadā dīghe rātrī priyasya

### [6.4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.6.4)

ehyāhyetvaṃ sukhamupavisā mugrahaṃ bhūrikṛtvā  
krīr̤āśaile kanakakadalī-maṇḍalī-prekṣaṇīye  
arghyantāvat vinaya-vihitaṃ tvaṃ gṛhāṇādhyayogyaṃ  
āmlāttvaṃ jalada kathaya prāṇanāthasya vārttām

### [6.5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.6.5)

nistabdhastvaṃ vadasi vacanaṃ nāpikiñcit kimarthaṃ  
lakṣyānāhaṃ kimiha ghana te khodgṛhītālakāntā  
tuṅgasthastvaṃ vinayavacanaṃ kinnakarṇaiḥ śṛṇoṣi  
sandehaḥ kiṃ mayi ghana suhṛt-preyasītve tavāsti

### [7.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.7.1)

svābhijñānaṃ śṛṇu jaladhara svāmino me vadāmi  
tatśrutvāte hṛdayanihito dvaidhabhāvodya nasyāt  
divyākāro ruciravadano nātidīrgho na kharvvaḥ  
kambugrīvo jvaladavayavo nāti puṣṭo na śīrṇaḥ || 6

### [7.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.7.2)

vīrādarśī nirupamavalāviṣṭa-sarvāṅgabhāgaḥ  
dugdhānakta praṇayamilana-prītidot-kṛṣṭavarṇaḥ  
svārthatyāge ssmitavadano mannricintāgragāmī  
nirbhīkoyo janahitarata: kovido mitramūrttiḥ || 6

### [7.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.7.3)

durbhāgyo yaḥ sukṛti-nirato rājarājābhiśaptaḥ  
premodbhrāntaḥ kanaka-valaya-bhraṃśarikta-prakoṣṭhaḥ  
atyudvigno vasati ghana yo rāmagiryyāśrameṣu  
yaṃ dṛṣṭvā tvaṃ saphala-nayano'bhūrddayāsikta-cittaḥ || 6

### [7.4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.7.4)

taṃ jānīthā madhura-vacanaṃ jīvitasyeśvaraṃ me  
sarvvasvaṃ me nikhila bhuvane lakṣyamekaṃ samūccam  
saudāminyā nayana-sukhadaṃ tvāmiva prekṣaṇīyaṃ  
vallyaivāvā drumamiva navaścāru-lāvaṇyayuktam || 6

### [7.1-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.7.1-2)

kulakam  
mādhuryyaṃ vā kimaṅga lalitaṃ pṛṣyatīndosta dāsyaṃ  
udvegābdhiṃ janayati manaḥ sāgare tatsmṛtirme  
āsyaṃ tasya sphuṭavidhumiva tyajyamālinya-hīnaṃ  
dṛṣṭvā hṛṣṭā ghana pulakitā vāsmi tāvaccakorī || 7

### [7.2-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.7.2-2)

śobhaiśvaryyaṃ kiṃ mahaha hatat tasya cāsye niviṣṭaṃ  
tasyāsyantat nirupamajagat-sāra-rūpaṃ hi bhāti  
vyākhyātītaṃ kimahaha hatat dravyamutkṛṣṭamiṣṭaṃ  
dṛṣṭastasmin sphuṭa iva sadā ceśahastaḥ praśastaḥ||7

### [7.1-3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.7.1-3)

yugmakam  
lāvaṇyābdhi-sthitamivamahā-durlabhañcāru ratnaṃ  
marmmāntrinna-praṇayasurasodbhūta-vallīśa-puṣpam  
tāruṇyotsa-svalita-salila-snāta-kalpadruśasyaṃ  
hāsyaiśvaryya-smara-sulalita-ślāghya-sammohanāstram ||8

### [7.82](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.7.82)

saṅghātañcāmṛtamivajanā syasya cārūpamānaṃ  
saundaryyaṃ vā nayana-subhagaṃ sarvvavastūhratantat  
śauryyaṃ vā tat sadaya-vidhinā megha puñjīkṛtaṃ nu  
tasyāsyaṃ me hṛdayannikhitaṃ tattvayāpīkṣitañca

### [7.6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.7.6)

kulakam  
netrantasya stimitaruciraṃ dīrghamākākapattaṃ  
ramyantasya smarakṛta-gṛhaṃ supraśastaṃ lalāṭam  
atyutkṛṣṭo ghana tadadharaḥ pāṭalābhaḥ kapolaḥ  
tasyevāsyaṃ jaladharapate sarvveyātattadāsyam

### [7.10](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.7.10)

ākāraṃ mat-praṇayihṛdayaṃ yācate yatprakāraṃ  
ākārāṃhā krimiha vidhinā tatprakāro hi sṛṣṭaḥ  
draṣṭuṃ kiñcit na mama nayanaṃ yācate tadvihīnaṃ  
premāsmin kiṃ vasati madhuraṃ sāśrunetre vicitram

### [8.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.8.1)

nāhaṃ yāce kimapi bhuvane kevalaṃ tatpadāsyaṃ  
yāce draṣṭuṃ jalada niyataṃ kevalaṃ tat tadāsyam  
nāhaṃ yāce dhanapadamadaṃ nāsti kāryaṃ tato me  
yāce draṣṭuṃ tadahaha mukhaṃ kevalaṃ prītipūrṇam || 11

### [8.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.8.2)

dadyādarthaṃ kanakamihacet hīrakādyañca ratnaṃ  
āryyasthānaṃ tridaśanṛṣitaṃ mebhavān bhārataṃ vā  
nāhaṃ yāce ghana tadakhilaṃ nāsti kāryyaṃ tatome  
yāce draṣṭuṃ tadahaha mukhaṃ kevalaṃ prītipūrṇam ||11

### [8.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.8.3)

dadyāccandraṃ kanakakaraṭaṃ candrakāntaṃ mahārghaṃ  
nakṣatraṃ vā priyamaṇinnibhaṃ me bhavānāśu dadyāt  
nāhaṃ yāce ghanatadakhilaṃ nāsti kāryyaṃ tatome  
yāce draṣṭuṃ tadahaha mukhaṃ kevalaṃ protipūrṇa m ||11

### [8.4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.8.4)

dadyānmānaṃ tribhuvanadhanaṃ jñānaratnākaratvaṃ  
hastyaśvaṃ vā surapatijayaṃ me bhavān kiṅkarādyam  
nāhaṃ yāce ghana tadakhilaṃ nāsti kāryyaṃ tatome  
yāce draṣṭuṃ tadahaha mukhaṃ kevalaṃ protipūrṇa m ||11

### [8.5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.8.5)

sāmrājyaṃ vā vipulavibhavaṃ rājarājasya dadyāt  
svargaṃvātaṃ sukṛtiphalajaṃ me bhavān medinīṃ vā  
dadyānmahyaṃ nahitadakhilaṃ megha yāce na yāce  
yāce draṣṭuṃ tadahaha mukhaṃ kevalaṃ prītipūrṇam ||11

### [8.6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.8.6)

matsarvvasvaṃ sa patiriha me svarṇaraupyañca ratnaṃ  
sāmrājyaṃ me sa hi pativaro rājarājasya ramyam  
sākṣātsvargo jagati sahi me bhārataṃ me dharitrī  
yāce draṣṭuṃ niyatamiha taṃ kiñcidanya na yāce ||11

### [8.12](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.8.12)

ṣaḍbhiḥ kulakam  
ramyaścandro yadi ghana sa vā cāsmi tāvaccakorī  
sāndro megho yadi ghana sa vā cātakī cāsmi tāvat  
devaḥ sūryyo yadi ghana savā padminī cāsmi dīnā  
nasyāṃ sācet kathamaha mano dhāvatītthaṃ tadartham

### [8.131](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.8.131)

taddhyānasthā tadanusaraṇā tadgata prāṇasārā  
paśyāmīva praṇayamathitaṃ taṃ patiṃ divya dṛṣṭyā  
hṛtprekṣitsyāt praṇayihṛdayaṃ dūra saṃsthasya sāci  
syāllokānāṃ ihahi kimaho śaktibījañca guhyam

### [8.14](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.8.14)

pratyakṣaṃ taṃ hṛdayaramanaṃ megha dedīpyamānaṃ  
gāḍhodvegaṃ dharaṇiśayanaṃ sāśrunetraṃ vinidram  
paśyāmīva praṇaya-mathitaṃ matpatiṃ matprapūjyaṃ  
hantāhomi viraha-dahanāt nūnametaddasā hā ||12|2||yugmakam  
ālekhyaṃ vā likhati ghana sa prastare prastare me  
nāhaṃ dagdhā viraha-dahane yāsmi pāṣāṇacittā  
patre patre likhati sa ca mannāma vā pādapānāṃ  
patrantad vā dharati hṛdaye tāpanāśāya tasya

### [8.15](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.8.15)

ārdrīkurvan nayana-malilaiḥ pāṭalānāṃ dalāni  
stokaṃ mitran kuravaka-javā-yūthikā-jālakāni  
grathnanū mālāṃ vanajakusumai ścābhirāmaiḥ sa kāntaḥ  
dīrghekhāsaiḥ smarati kavarīṃ me 'dhunā veṇibaddām

### [9.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.9.1)

kṛtvā vāmat-pratikṛti maho mṛttikā-vāri-darbhaiḥ  
saṃsthāpyātho śirasi mukuṭaṃ bālakundānuviddham  
viśrambhokti priyasukhasudhā-pāyi-karṇe śirīṣaṃ  
muktā mañju srajamiva gale mālatī-puṣpamālām ||16

### [9.17](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.9.17)

haste ramyaṃ tvadupagamajaṃ praur̤hanīpaṃ sudṛṣyaṃ  
hasta-prānte kamala-valayaṃ mādhavo-kaṅkanañca  
śubhrotkṛṣṭrāṃ rucira-rasanāṃ kesarānāṃ kaṭaupu  
tūrṇa cūrṇaṃ nayati sakalaṃ sambhramāliṅganaina ||16|2||kulakam  
jīvānāṃ syādiha hi jagati śreṣṭha gaṇyo hi marttyaḥ  
martyānāṃ syājjita-yamabhayaḥ śreṣṭhagaṇyo hi vīraḥ  
vīrāṇāṃ syā dama2-mahaśaḥ śreṣṭhagaṇyohi sādhuḥ  
sādhūnāṃ syāt tribhuvanajayī śreṣṭhagaṇyo hi premī

### [10.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.10.1)

dṛṣṭaśīndu-grahagaṇa-nabhastārakā-sṛṣṭimadhye  
dravyaṃ kiṃ syāt jaladharapate prematulyaṃ vicitram  
hṛnniryāso hṛdamṛtamaho premahṛccumbako vā  
marmmasthaṃ vā hṛdaya-hṛdayaṃ harṣa-saṃvarṣukaṃ vā ||18

### [10.18](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.10.18)

premākarṣai rbhajati tapanaḥ sagrahāṃ medinīṃ hi  
premākarṣai rbhajati hi śaśī tārakāstā vicitrāḥ  
premṇānuntaṃ khalu laghuranummaidha cākarṣatīha  
premnā viśvaṃ calati vipulaṃ brahmahi premarūpam

### [10.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.10.3)

(2  
aṅgulyagre heririva kaviḥ premaśakti-prabhāvāt  
dharttuṃ śakto viyati ca jana-pāṇa-govarddhanādrim  
ātmāndadhvāntaṃ parahitaparaṃ prema taddharma-mūlaṃ  
jīvānāntat hṛdayanihitaṃ yācataṃ prema devaḥ || 18

### [10.181](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.10.181)

svārthotsargāt janayati sadā prema tāvat janaikyaṃ  
jātīyatvaṃ balamiha sukhaṃ sarvvamekyāddhi siddham  
brahma premnā bhavati vijitaṃ rañcitaṃ cittamadhye  
vyākhyātītā surama ghaṭinā brahmalīlā vicitrā ||18.4  
kalāpakam  
strīṇāṃ ślāghyo bhavati hi pati brahmaṇaḥ svāvatāraḥ  
pṛthvī śaśvat bhavati dhana tat prema-śikṣālayo hi  
bhāryā patyurbhavati dhana tat premalīlā-sthalī sā  
premnā hīnaṃ hṛdayamaruvat sajjanānāmapīha

### [10.182](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.10.182)

premnā svāmī na mama giriśo lāñchitaḥ kiṃ mahātmā  
premānandaṃ tvamiha labhase kinnavidyutpramaṅgāt  
tāpaṃ tṛpaṃ tvamiva jalada prema datte prakṛṣṭaṃ  
tanmāhātmyaṃ jalada vada kiṃ kairaho varṇanīyama

### [11.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.11.1)

yugmakam  
sarve premārjjana-vidhivaśāt sārthakā bhāgyavantaḥ  
sarve premācaraṇa-sukṛtaiḥ svarga saṃlābha-yogyāḥ  
premānanda-prabhava-vibhavā premapūrṇā dharitrī  
premotkṛṣṭā vipulabhuvane ātmano janmabhūmiḥ ||20

### [11.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.11.2)

śasya yasyāḥ salilasuphale jīvanaṃ jīvatīha  
yasyāḥ kror̤e vasati jananī nandinī bandhuvargaḥ  
dhūlī yasyāḥ pitṛjanagaṇa-tyakta-dehānumiśrā  
mātevasyāt dhana gurutamā māmano janmabhūmiḥ ||20

### [11.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.11.3)

evambhūtāṃ bhuvi mṛtamanāḥ ko'pijīvatyahokiṃ  
yonapremnā smaratinu kadā janmabhūmiṃ svakīyām  
pṛthvīkendraṃ prati khalu na kiṃ cumbako dhāvatīha  
pṛthvī-madhyaṃ prati bhuvi navā dhāvati ki t padārthaḥ ||20

### [11.204](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.11.204)

svīyāmbārthaṃ svajana-hitakṛt janmabhūmyarccanārthaṃ  
syāt kiṃ gopyaṃ kimapi bhuvi syāddeyaṃ svakīyam  
premnā rājyaṃ dhanamagaṇanaṃ naśvaraṃ jīvanañca  
deyaṃ sarvvaṃ ghana tadakhilaṃ hyāmṛtvaṃ hi labhyam

### [11.21](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.11.21)

kalāpakam  
dhanyo gaṇyaḥ sa iha bhuvane yaḥ svadeśānurāgī  
svārthatyāga-vrata-dṛḍhamanā daiva bhāvānvito yaḥ  
yo lokānāṃ tridiva-samahṛt mandiraṃ pūjito'sti  
tyaktā divyāmṛta miha sudhī yat kathāṃśaṃ piveddhi

### [12.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.12.1)

svāmo deśārcana-vidhivaśāt megha nirvvāsito me  
svārthadhvaṃśāśaya-gaṇanayā bhrātṛ kuveśa viraktaḥ  
āsīt sadyaḥ sa ca mama pati stat-kudeśābhiguptaḥ  
deśacyuta stadapi na pati bhraiṣṭa-dharmo vabhūva ||22

### [12.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.12.2)

mīnā hīnā stadapi niyataṃ svīyadhammānurodhāt  
tīvrasrotaḥ pratimukha matho yānti bādhā matotya  
gantuṃ bādhāpratimukha matho kā kathā dhīmatāṃ hi  
dharmma bādhā bhavati vikalā sarvvadeśe sadaiva || 22

### [12.1-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.12.1-2)

yugmakam  
dharmmārthaṃ vā vratadṛr̤hamanā deśa-saṃrakṣaṇārthaṃ  
vīraḥ prāṇān tyajati bhuvane tyajya-niṣṭhovanaṃ vā  
yo nirbhīkaḥ sa iha labhate cāśu mṛtyuñjayatvaṃ  
bhītyā mṛtyuṃ bhajati bahudhā duṣkṛtācārabhīruḥ || 23

### [12.2-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.12.2-2)

bhītinsyāt dhana kimaparā cittavṛtti rjaghanyā  
bhītiḥ pāpāśaya sahacarī kāvyabādhāpiśācī  
mābhetavyaṃ kimapi bhuvane kevalaṃ brahma bheyaṃ  
bhītirbhītā bhavati hi bhayāt yasya viśvābhayasya ||23

### [12.1-3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.12.1-3)

yugmakam  
phutkārairdhvā dharati sa balaṃ kaṣṭaśailaṃ hi hattuṃ  
karttuṃ stabdhān sa viṣama ripūn tarjjanī-tār̤anairdhvā  
bhrūkṣepairdhvā hṛdaya mavaśañcātra sarvvasya jetuṃ  
hā mat svāmī satu paravaśa syātma-vibhrānta-cittaḥ ||24

### [12.2-3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.12.2-3)

ātmāyattaṃ sukhamiha bhave sarvvadā cāsti sarvvaṃ  
duḥkhaṃ marvvaṃ khalu paravaśaṃ saṃśayo nātra kaścit  
hīnatvaṃ vā varamihabhave sarvvathā prārthanīyaṃ  
anyādhīnaṃ tadapi ca kadā svargasiṃhāsanaṃ na ||24

### [12.25](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.12.25)

yugmakam  
siddhaṃ kāryyaṃ janahitakaraṃ nātha-nirvāsanaṃna  
pūjārūpe dhaṃna pariṇato rājarājābhiśāpaḥ  
geyañcāryyaḥ kavivaragaṇai stasya divyañcaritvaṃ  
mṛtyudvāra-prahita-vacanaiḥ saṃskṛte daivavākyeḥ

### [13.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.13.1)

premāmūlyaṃ yadatha maraṇāt nāñcanaṣṭaṃ bhaveddhi  
naṣṭaṃ syāt kiṃ prakṛta miha he svāminirvāsanāttat  
dūratvanna priyatamapate nātha bhītipradaṃ me  
ślāghyaṃ deśonnati-viṣayakaṃ nātha nirvāsanantat ||26

### [13.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.13.2)

kaṣṭāśaṅkā dalati hṛdayaṃ prāyaśaḥ prāṇināntu  
jāte kaṣṭe tadiha viṣamaṃ sarvvathā sarvvasahyam  
bhīmākāra svapnamiva patitaḥ parvvato'thya laghuḥsyāt  
tat paśyāhaṃ svapativirahe hanta jīvāmi bālā ||26

### [13.27](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.13.27)

yugmakam  
matsāddaśyaṃ lalitalatikā-śliṣṭa-vṛkṣa-prarohe  
svabhrāntyā vā cakita-nayanaḥ paśyatīṣat pradoṣe  
nidrāyāṃ vā cakita-hṛdayaḥ svapnayogena rātrau  
matpratyakṣaṃ saca mama pati svalpakālaṃ karoti

### [14.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.1)

utkṣiṣyāya stimita-nayanaṃ śārikāṃ pādapasthāṃ  
pṛcchatyārāt praṇaya-viṣayaṃ kāvya-yogyaṃ sa kāntaḥ  
gāṇaṃ gāya tvamiti vadati kliṣṭacittaḥ patirme  
sthānañcaitat nibhṛtagahanaṃ nṛtyagītādi-yogyam ||28

### [14.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.2)

utkṛṣṭaṃ kiṃ na bahu viṣayeḥ kānanantannagaryyāḥ  
nāstyasmintat jana-kuṭilatā nāsti kolāhalo'pi  
uccairgeyaḥ sa vibhumahimā cātra tāra-svarena  
puñjārakhye sumati-damano nindako nāsti kaścit ||28

### [14.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.3)

ete vṛkṣāḥ parahita-parāḥ pādapā muktahastāḥ  
dhṛtvārtāpaṃ śirasi vipamaṃ kinna kurvvanti śaśvat  
chāyā-dānaṃ phalavitaraṇaṃ maunino vairiṇo'pi  
yogābhyāsaṃ sukṛti-janakaṃ niścalāḥ kinna niṣṭhāḥ ||28

### [14.28](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.28)

viśeṣakam  
saudhotsaṅge dhanapatipure śikṣitāsi prayatnai  
stannāmatvaṃ śravaṇa-madhuraṃ śrāvayāsminvanānte  
tadbhaṅgādyaṃ tadanukaraṇaṃ tanniṣedhaṃ taduktiṃ  
jānābhitvaṃ madabhilaṣitaṃ kiṃ na pūrṇaṃ karoṣi

### [14.30](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.30)

nāhaṃ sati tvamiti sukateḥ śārṅgikaṃ māṃ vaditvā  
kasmin yāsi praṇaya-rasikaṃ vṛttagāśvāntarājantau  
hā bhrānto'haṃ vada tadadhunā kiṃ karomi kva yāmi  
ityuktā vā bha hi mama pati naiva tasthau yayau na

### [14.31](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.31)

udvignaḥ man yadi vana-nadītīramuddiśya yāti  
tadutkaṇṭhāṃ sa ca patibaraḥ spaṣṭarūpena dṛṣṭvā  
aśru tyaktā vadati ghana vā hā vidhātaḥ hato'smi  
nirjīveṣā tadapi calati svīya kāntasya pāśrvaṃ

### [14.32](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.32)

kāntāvasthāṃ viraha-viṣamāṃ naiva jānāmi kiñcit  
sotkaṇṭhāpi praṇaya-vibhavā sā na vāñchānuvṛttiḥ  
āgantu mā nahi balavatī rājarājābhiśāpāt  
manye sā vā sṛjati taṭinīṃ svāśrupāta prayāgaiḥ

### [14.33](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.33)

śrotuṃ vāñchā vada vana-nadi tvaṃ śubhe mā nadī kiṃ  
paśyāmitvaṃ vahasi hṛdaye dona-mūrtti madīyām  
sācet kutra pracalasi śubhe tiṣṭha duḥkhārṇavo'haṃ  
durbhāgyo'haṃ sa vana-bhavano rājarājābhiśaptaḥ

### [14.34](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.34)

dṛṣṭvā pārśvaṃ girivananadī-tīra-vānīrakuñjaṃ  
sabhrūkṣepaṃ vadati sa tu vā hā vidhātaḥ kimartham  
ghorāraṇye praṇayimithuna-prārthaṇīyaṃ nikuñjaṃ  
kuryyāt kovā saha lalanayā cātra viśrambha-bhāṣam

### [14.35](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.35)

dattaṃ kuñjaṃ yadiha gahane deva tat dehi kāntāṃ  
sṛṣṭaṃ sthānaṃ yadiha nibhṛta hvānayāsmint me tām  
nāhaṃ yāce kimapi bhuvane cāparaṃ prārthanīyaṃ  
yāce tāṃ yā bhavati bhuvane stottamāṅgāṅginī me

### [14.36](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.36)

dīrghī kurvan viraha-divasān sūryyadevaḥ pracaṇḍaḥ  
manye nāthaṃ dahati khalu me jīvanaṃ jīvanasya  
prātaḥ padmaṃ ravikaradhṛtañcāhṛtaṃ kiṃ madarthaṃ  
tasmāttasmin kimu dinakaro yātyanalpāmyasūyām

### [14.37](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.37)

manye vātyā prakhara-tapanā sahasra-raśmi-prataptā  
sevāvyāje īhati nitarāṃ taṃ ghana prekṣya dīnam  
yāsti prāṇāḥ kathamaha hi sā kleśadātrī prahartrī  
karmmāyattaṃ jagati sakalaṃ karmma mahadrāmalaṅghyam

### [14.38](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.38)

ākailāsāt kuvalaya-dalāmoda-melī kaṣāyaḥ  
hemo vātaḥ pariṇamayitā kānanoḍumbarāṇām  
āsiñcorvī jalakaṇa-vahaścandanāmodapūrṇaḥ  
śīto vāto vrajatu haratu glāni maṅgasya patyuḥ

### [14.36-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.36-2)

vṛkṣacchāyā-vṛta-vana-nadī-nīra-keli-prahṛṣṭahaṃsaśreṇī-vicaraṇa-calat-pakṣa-saṃgharṣajātaḥ  
snigdho vāto vanaja-kusuma-stoma-saṃsargagandhaḥ  
kāyamlāniṃ haratu niyataṃ tāpadagdhasya tasya

### [14.40](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.14.40)

hasta-nyasta-pracura-vicalaccāmarā kinnarīva  
netra-prīti-prada-ramamayotkīrṇa-bhaṅgīsvarūpasāndrottiṣṭhat-ghana-vana-kaṇodvārikā snigdhavātyā  
sevā karttuṃ bhavatu niratā tāpa-taptasya tasya

### [15.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.15.1)

manye kāntaṃ raghukulavadhū-bhukta-kuñje muhūrtaṃ  
diksaṃsakta-pravitata-ghana-vyastaśṛṅgātape me  
prītyārcanti pracura-kusumai rgrīṣmavibhraṃsivṛntaiḥ  
vṛkṣāṇāṃ vā jaladhara vṛthā vothikā mādhavīnām ||41

### [15.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.15.2)

puṣpāsāraiḥ snapayati yathā vṛkṣavallayāvalī taṃ  
aśrusrāvaiḥ snapayati tathā mūladeśān sa tasyāḥ  
chāyāṃdatte tvamivahi yathā megha tasmai sadā sā  
ābhāṃ datte vidhuriva tathā svāsyajātāṃ sa tasmai ||41

### [15.42](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.15.42)

yugmakam  
prātaḥ padme vadana madharaṃ lohite pakvabimbe  
lāvaṇyaṃ me śaśini śikhināṃ barhabhāriṣu keśān  
śyāmāsvaṅgaṃ cakitahariṇī-prekṣaṇe me kaṭākṣaṃ  
kunde hāsyaṃ daśanamapi me pāṭale me kapolam

### [16.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.16.2)

1  
ākāraṃ me saghana-gagane bhūstare me nitambaṃ  
madhyaṃ tanvo valitakavare kokile rakta-kaṇṭham  
haṃse grīvāṃ gatimapi gire śṛṅga-śṛṅge stanaṃ me  
ācāraṃ me mṛdi mama patiḥ paśyatīṣat vyathātu || 42

### [16.43](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.16.43)

kulakam  
sphītīkurvan śrutisukhakaraṃ kūjitaṃ sārasānāṃ  
haṃsānāṃ vā madakalakhaṃ mānasotkāntarāṇām  
kāruṇyādroṃ jhara-jhara-khai nirjharo vā khavāvī  
kāntantaṃ me bhajati viphalaṃ śāntanāyogyaśabdaḥ

### [16.44](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.16.44)

ramyā śyāmā vihagacaturā tāḍyamāneva tantrī  
saṅgītaṃ vā raṭati viphalaṃ vanyavṛkṣāt kadācit  
dattvādṛṣṭyā sapadi ghanavā cārunṛtyopahāraṃ  
vīṇātulyā nadati viphalaṃ śailapṛṣṭhe kapotī

### [16.45](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.16.45)

tanvī śyāmā svapati-racitā pakvabimbādharoṣṭhī  
sā me ramyā pratikṛtiraho stokanamrā-stanābhyām  
sambhāraṃ vā praṇayaghaṭitaṃ taptatṛdhṛtkaṭāhe  
manye datte virahadahanaṃ jāta-duḥkha-prakampyam

### [16.46](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.16.46)

evaṃ daive pratikulagate dainyamidaṃ bhaveddhi  
sarvvaṃ svīyaṃ bhavati bhuvane vairiṇāmagragaṇyam  
svīyaṃ kāyaṃ nijakaranakhāḥ pāpya vā ghnanti sadyaḥ  
svīyāṣṭhaṃ vā sarasarasanāṃ hanta vā ghnanti dantāḥ

### [16.47](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.16.47)

kurvvopāttāṃ vanajakusuma-dyotibhiḥ puṣpavṛkṣaiḥ  
pūrṇeprāntaṃ stimitacaṭugau-tānajātāmrakuñjaiḥ  
śyāmāvallī-jar̤itaviṭapi śyāmalopatyakāṅgaḥ  
yasyastāvat harati nayanaṃ rāmagiryyāśramaḥ saḥ

### [16.48](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.16.48)

ramyātasmin dadhiphala-vaṭa-plakṣamālūravīthī  
bhuṃkte lakṣmī girivara-gṛhe megha divyābhikhyām  
bhuṃktenāsmin mama pativaraḥ kiñcidānandaleśaṃ  
kārāgāraṃ nahi sukhakaraṃ ratnaramyaṃ kadāpi

### [17.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.1)

dṛṣṭātasmin cakitahariṇī sāpi suptaṃ kirātaṃ  
yastivyastā priyamṛgapateḥ kāyakaṇḍūyanāya  
bāṇakṣepāt bhavati virataḥ svapriyāyāḥ prabuddhaḥ  
sparśāṃnugbho hariṇamithunaṃ sajyacāpaḥ kirātaḥ ||48

### [17.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.2)

sāndraṃ meghaṃ bhajati capalā tatra gambhīra-ghoṣaiḥ  
hyāśrākāśaṃ calati viyati drāk balākāvalirvvā  
śūnyodvegā pulakitaśukaṃ sevate śārikā vā  
nṛtyārambhaṃ saha sṛjanayā vā mayūraḥ karoti ||48

### [17.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.3)

tasminnadrau pivati madhuvā cāru-puṣpaikapātre  
sastrīkaḥsan sukhi madhukaraḥ puṣpakuñje'ti guñjan  
puṣpakṣepai rnavatakavaraṃ sevate vallarī vā  
tattaddṛṣṭvā dharati tu kathaṃ jīvanañcāryyaputraḥ ||48

### [17.50](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.50)

viśeṣakam  
udyogī yaḥ sa iha labhate padminīlakṣmalakṣmīṃ  
utsāhī yaḥ sa iha labhate padminī-saṅgavāṇīm  
labdhvā bhāryyāṃ sukṛtivibhavāṃ padminīṃ dṛṣṭvāsthitāntat  
lakṣmīṃ vāṇīṃ sa iha labhate yaḥ kṛtī viṣṇukalpaḥ

### [17.51](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.51)

pūjyaṃ rāmaṃ janakatanayā padmamavata siṣeve  
āsīt rāmaḥ surasamasukho tatra nirvvāsito'pi  
dūrasthāhaṃ vada ghana kathañcāryya-putrannuseve  
sthitvā tasmin dharati tu kathaṃ jīvanañcāryyaputraḥ

### [17.52](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.52)

guñjan kuñje pivati madhu vā puṣpajaṃ tatra bhṛṅgaḥ  
prātaḥ sūryya-prakaṭita-javā-rāgaraktābhanetraḥ  
kelāmotko bhavati gahane kokilastyakta-gītaḥ  
āścaryyaṃ hā bhavati tu śiro-ghūrṇanaṃ tatra patyuḥ

### [17.53](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.53)

kaṣṭaṃ matvā jalada viṣamaṃ tasya nirvvāsitasya  
pāṣāṇo'pi dravati taṭinī sṛjyate tena tīvrā  
vajrasyāpi jvalati hṛdayaṃ medinī kampate ca  
mātraṃ nātra dravati kaṭhinaṃ rājarājasya cittam

### [17.55](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.55)

agrāhyāntaṃ paraparuditaṃ ye na jānanti duḥkhaṃ  
yo rājā sa stavana-vadhiro bhikṣuko hīnaśaktiḥ  
anye sarvve svasukhanihatāḥ svārthacintātimagnāḥ  
duḥkhaṃ kovā vada mama haret ko mahātmā kṛpāluḥ

### [17.55-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.55-2)

kliṣṭān dīnān prati bhavati ya stattvadarśī kṛpāluḥ  
sarvvākāṅkṣāṃ jhaṭiti labhate brahmasrastāṃ kṛpāṃ saḥ  
hṛddraurbalyaṃ nahi nahi kṛpā yāsti śaktipradātrī  
kasmānlokā vigata karuṇā ruddhakarṇā bhavanti

### [17.56](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.56)

śauryyaṃ divyaṃ vasati hṛdaye tasya nirvvāsitasya  
saundaryyaṃvā sphurati kimaho hṛdgatāmūlyaśauryyāt  
krītaṃ dhairyyaṃ kimatha na gire raśruratnesu tena  
uccaṃ kintat praṇayihṛdayaṃ rāmagiryyākhyamānna

### [17.57](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.57)

kharvvīkurvvan acalaśikharān tuṅgaśṛṅge niṣannaḥ  
kṣudrīkurvvan drumaparikarā nunnatadyānddhadhānānū  
uttamāśru prapatananavotthānakālāntarāle  
paśyatyārāt namati tu nabho rāmagiryyāṅghrimaṃsaḥ

### [17.58](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.58)

tatsānnidhyaṃ vrajati sahasā vyāghrabhītiḥ kuraṅgaḥ  
tasyāśvāśā dabhinayati vā vaśyatāntu praśāntām  
dhīmānverī varamiha bhave sarvvathaiva śaraṇyaḥ  
bhagḍātmīyo jagati niyataṃ sarvvathā varjjanīyaḥ

### [17.59](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.59)

mārjāratvaṃ bhajati ca vṛka stasya dṛṣṭiprabhāvāt  
tadbhrakṣepān vanapaśuvadhāśaktahastiḥ kirātaḥ  
śaśvattṛṣṇanto bhavati gahane bāṇanikṣepahastarāḥ  
smātsāmarthyaṃ niyatasukhadaṃ duḥkhadaṃ durbalatvam

### [17.60](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.60)

tasminnadrau bhajati sa vibhuṃ buddhikāyecca vācā  
buddhiṃ yo naḥ svaya miha dau khoyakāruṇyajātām  
ekonalakṣyo bhavati bhuvane yo narāṇāṃ varāṇāṃ  
trailokyasya priyataramaho nāsti cānyat hi yasmāt

### [17.61](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.61)

rāmatvaṃ kiṃ bhuvanaviditaṃ nārjjitaṃ tena patyā  
yadammārthaṃ vasati sa bhṛśaṃ rāmagiryyāśrameṣu  
yenatyaktāḥ kuśanalavasutā ehi vaidehi vācā  
devatvantat-karatalagrataṃ yaḥ svadeśānurāgī

### [17.62](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.17.62)

yaḥ paryyaṅke rajataracite snigdhavaidūryya-yukte  
ramye rātrau taruṇavaṇitaḥ suptapārāvatāyām  
harṣātphullo vividhaviṣayān protidān megha jalpan  
cāśete prāk vimalaśayane dugdhapheṇātiśubhre

### [18.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.18.2)

1  
yaḥ prāsāde sphaṭikaracite medurābhraṃlihāgre  
udyānasthe satatamavamat śakravat hṛṣṭacittaḥ  
satkāryyārthaṃ vamati sa girervvṛkṣamūle kuṭīre  
vīrendrānā mahahakimaho lokapūjyañcaritam || 62

### [18.63](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.18.63)

kulakam  
yasyāhāryyaṃ pracurasukhadaṃ havyakavyaṃ mahārghyaṃ  
miṣṭānnaṃ vā paramamadhuraṃ pāyasānnaṃ palānnam  
dār̤imbaṃ vā sarasapanasaṃ nārikelaṃ rasālaṃ  
kṣīrakṣāmṛt rucikaraphalaṃ śarkarākṣodapakvam

### [19.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.2)

1  
yatpānīya vimalasalilaṃ cārupuṣpāsavovā  
drākṣāriṣṭaṃ himayutasudhā bhūtapurā somajātā  
miṣṭāsvādaṃ karakajasamaṃ śarkarāmiśratoyaṃ  
satkāryyārthaṃ pivati sa jalaṃ cāttimūlaṃ phalaṃ vā ||63

### [19.64](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.64)

kulakam  
satkāryyārthaṃ tyajati ghana yo vajracittaḥ svaharṣaṃ  
matsantāpāt dravati sa kṛpā-toyacitto vareṇyaḥ  
tvadvad vajrāt kaṭhinamiva vā komala megha toyāt  
durvijñeyaṃ sarasahṛdayaṃ sajjanānāṃ bhaveddhi

### [19.64.p1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.64.p1)

meghadautyam

### [19.64.p2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.64.p2)

\[ meghadūta-pariśiṣṭam | \]

### [19.65](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.65)

uttara meghaḥ  
vidyudvantaṃ taruṇavanitaḥ sendracāpaṃ sacāpaḥ  
saṅgītāya prahatamurajaḥ snigdhagambhīraghoṣam  
antastoyaṃ sarasahṛdaya śṛṅgadṛśyaṃ mahātmā  
matsvāmītvāṃ tulayitu mala megha taistairviśeṣaiḥ

### [19.66](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.66)

prāpyātastvāṃ samaguṇinijaṃ megha me jīviteśaḥ  
tvāccāvaśyaṃ praṇaya-vacanaṃ śrotrapeyaṃ babhāpe  
prāpte mitre bhavati sujano muktakaṇṭho dharaṇyāṃ  
tasmāt hiṃsyāt laghu nijamanaḥ kleśabhāro hi na syāt

### [19.67](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.67)

tat sandeśaṃ rahasyakathitaṃ vaktumarhasyathomāṃ  
durbhāgyāha ntadapi jalada preyaso te hi vandhoḥ  
kaḥ sandeho mama paricaye yannanodbhrāntakānteḥ  
pūrvaṃ śaśvat vahuparicitā kāyyaito'hantavāsam

### [19.68](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.68)

lājairdadhyā dibhirathayadā mantranāpūrvvamantraiḥ  
pūrvyantāvat tvayi ghana mayā rādhite sāñjalīha  
kṣetre kṣetre viṣamanirāsa karpite khantadātu  
dhīraṃ nīraṃ daditha vimalaṃ tatsamastaṃ smara tvam

### [19.66-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.66-2)

pūrventāvat jalavitaraṇāt vālamandāra-mūle  
māṃ dṛṣṭvātha śramavigalitāṃ dhenusevāvratācca  
ambhovṛṣṭyā navataruvarān tān bhavān me siṣeca  
lakṣmīdevī parigaṇanayā pūpujat mandravādyaiḥ

### [19.70](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.70)

nāthādeśā dahamiha yadā divya-gāthāṃ papāṭha  
jhaṅkāraiste rahasiha purā tāḍyantāntu vīṇām  
vāṇībuddhyā sthitamihatadā kintvayā nā calatvaṃ  
śikṣā hi syāt tridasa-sadasā-prāpti-sopānagaṇatrā

### [19.71](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.71)

hastepāde vapuṣi śirasi sthāpayitvā sudṛśyān  
svābhaṅkārān prakharamukharān svāminā sārddhamasmin  
nṛtyaistālai rahamiha yadā nīnṛtantān mayūrān  
cittepāyo mayi kila bhavān vidyudunmeṣadṛṣṭim

### [19.72](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.72)

pūrvaṃ kānta-prahṛtamuraje meghamallārarāgeḥ  
madgītaistaiḥ svaracitapadai rgeyagāne bhavān kim  
snigdhaśrāvya-stanitanivahākāratāla-pradātā  
harṣāccābhūt khalu vigalito viṣṇuvat śambhugītaiḥ

### [19.73](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.73)

krīḍāśaile kisalayacayā laṅkṛte cārukuñje  
kundādyaistaiḥ surabhikusume rjālakai rmālatīnām  
sañjātāyāṃ mayi ghanapate vanyadevīnibhāyāṃ  
stotrai ramyaṃ kimatha na purā rādhitāstu tvayāham

### [19.74](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.74)

ramye'smadgo vasanasupaṭe citrite te sucitre  
gāḍhairnīlai stimira-kiraṇa-prītisaṃyogaramyaiḥ  
nānāvarṇaiḥ ravikaragate stembhiyā vā bhavān kiṃ  
taddṛṣṭvā tvat-mukuragagane - naiva harmyaṃ pra viveśa

### [19.75](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.75)

klāntaṃ kāntaṃ pratimadhukara-śreṇidīrghānkaṭākṣān  
sambhrūkṣepān nayanatar̤itu hūtasārān sahāsyan  
dṛṣṭvā me tān tvamapica purā bhūvvimugdho isitvā  
jātañcābhūt kimatha nahi taddarśanātvatkavitvam

### [19.76](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.76)

saudāminyā matha sakapaṭaṃ megha lukkāyitāyāṃ  
meghākārā vayavagucira-vyomayāna-prayātām  
vidyudbhāntyā tvamanusṛtavān māṃ vayasthāṃ sanāthāṃ  
vidyutkalpā lalitavanitā prekṣaṇīyā hi sarvaiḥ

### [19.77](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.77)

aśvārūḍhāṃ prakaṭitakaṭī-lambamānāsibhūṣāṃ  
valgāhastāṃ svapatisahitāṃ prekṣya māṃ kṣipravegām  
pūrvaṃ hitvā ruciravadano vīrabhāvānvito'bhū  
rāvirbhūtaṃ bhavati hi balaṃ śaktisandarśanena

### [19.78](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.78)

hastisthāṃ māṃ vitaritabahu-khīyaśilpārjitārthā  
labdhollāṣāṃ svapatimilitāṃ prāptapuṣpopahārām  
dṛṣṭvā hṛṣṭa svamapi dadithā mbhaḥpayoda prabhūtaṃ  
yācyādarśa-grahaṇaviṣaye devavattvaṃ prayāsī

### [19.79](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.79)

atyāścaryyaṃ ghana gaganagaṃ meghanirmānayantraṃ  
buddhyā patyā mama hi guṇinā navyamāviskṛtaṃ yat  
tasmin yantre kathamapi mayā cālite kiṃ purā na  
cākṛṣṭaḥ san daditha salilaṃ kānanaṃ prāṅgane naḥ

### [19.80](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.80)

miṣṭotkṛṣṭaṃ sarasa-surasaṃ pāyasānnaṃ palānnaṃ  
pūpaṃ sūpaṃ patraja-phalajaṃ vyañjanaṃ laḍḍukādyam  
patyustṛptyai jaladhara yadā sarvvathāhaṃ rarandha  
pūrvvañcābhū rupacitavapuḥ kinna matpākadhūmaiḥ

### [19.81](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.81)

tanvīśyāmā śikharidaśanāpakvabimbādharoṣṭhī  
kṣāmāṅge'haṃ cakita-hariṇī-prekṣaṇānimna-nābhiḥ  
śroṇībhārā dalamagamanā stokanamrā stanābhyāṃ  
kaḥ sandeho mama paricaye yā hi nirvvāsitaṅgā

### [19.82](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.82)

eṣā dhanyā dhanapatipurī śrīviśālā'lakā hi  
ratnastūpai vimalakiraṇai divyaśailasthitāyām  
asyāndṛṣṭe vipaṇi-racite cāruratnākarāste  
maṃlakṣyante vigatavibhavā stoyamātrāvaśeṣāḥ

### [19.82-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.82-2)

1  
eṣā pūrṇā bṛhadavayave mnaiṃdurābhraṃlihāgraiḥ  
rasyodyāna-sthitataruvarai rvaijayantī-prayuktaiḥ  
prasādestai rmaṇimayatalodgītarājādhvabhiśca  
dīpānlokā narapatipathe saṃkhyevātiriktāḥ

### [19.82-3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.82-3)

2  
pūrṇācaiṣā viṣayipuruṣai bhārupām̐gāṅganābhi  
rvidyuddāma-sphuritacakitā pāṅga-śobhānvitābhiḥ  
hāsyā śleṣotthatanupulakita-svāmisaṃvādatābhiḥ  
prekṣāceṣā ghana janagaṇairnaitrasamprotimikṣet

### [19.82-4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.82-4)

3  
asyāmanyā vasati vanitā ekaveṇyanvitā kā  
kā vā cāsyāṃ malinavasanā hīnaratnāvataṃmā  
kāsyāḥ svāmī sukṛti-caraṇāt rājanirvāsito'syāḥ  
kasyāḥ saudhaṃ malinavadanaṃ vaijayantīvihīnam

### [19.83](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.83)

4  
tvayyāsanne pariṇataphala-śyāmajambūvanāntā̍  
nīr̤ārambhai gṛhabalibhujā mākulagrāmacaityām  
tāñcāpaśyaḥ katipayadina-sthāyihaṃsāṃ daśārṇāṃ  
śromaṃsevyāṃ prathitavidiśāṃ vetravatyā vidhautām

### [19.83-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.83-2)

1  
vakraḥ panyā yadapi bhavata ścojjayinyāḥ purīntāṃ  
vidyuddāma-pratimarucire ndīvarākṣī-manojñām  
siprāsevyāṃ sukavi-kavitā-sthāpitasthāyikīrttiṃ  
tvañcāpaśyo vipulavibhavāṃ sāndhyajalpa-prasiddhām

### [19.83-3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.83-3)

2  
ārāmādri-kṣititalagartaṃ kānanaṃ śailaśṛṅgaṃ  
nadyastīre dhanijanapade vārida tvañcavābhūḥ  
gaṇḍasvedāpanayanarujā klāntakarṇotpalānāṃ  
cchāyādānāt kṣaṇaparicitaḥ puṣpalābīmukhānām

### [19.83-4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.83-4)

3  
taccāvaśyaṃ daśapurapurīṃ prekṣya cāhlādito'bhū  
stvañcāpaśyaḥ sukṛtijanakāṃ cārukelāsa rājyam  
kutrāpyevaṃ pativirahiṇī hyekaveṇī mapaśyo  
yasyāḥ kāntaḥ sukṛtacaraṇāt rājanirbāsito'bhūt

### [19.84](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.84)

yatrāgāraṃ dhanapatigṛhānuttareṇāsmadīyaṃ  
āsīllakṣyaṃ surapatidhanuścāruṇā toranena  
tatrāgāraṃ tavaparicitaṃ vidyate tādṛśantat  
kaḥ sandeho mamaparicaye tannitāntasthitāyāḥ

### [19.85](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.85)

jālodgīrṇaṃ na mama bhavane dīptavidyut-pradīpte  
bāṣpībhūta svamiva ghanahe keśasaṃskāradhūpaḥ  
devīnānta madhurasabhujāṃ nāpi vāmantritānāṃ  
dīptānyasmin mukhavidhukaraiḥ saudhavātāyanāni

### [19.85-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.85-2)

1  
gehaṃ kintat gṛhapativaro nāsti yasmin sabhāryyaḥ  
kuñjaṃ kintat kusumahitaṃ śūnyabhṛṅgapramodam  
khātaṃ kintat vigata-salilaṃ haṃsalīlāvihīnaṃ  
kṣetraṃ kintat surasarahitaṃ śasyaśaṣpādiśūnyam

### [19.85-3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.85-3)

2  
sūryyāpāye kimihakamalaṃ puṣyati svāmabhikhyāṃ  
candrāpāye kimihakumudaṃ svīyakāntiṃ tanoti  
doṣābhāve kimiha nagaraṃ naiśaśobhāṃ vibhartti  
nāthābhāve kimiha bhuvanaṃ rājate geharājyam

### [19.86](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.86)

3  
viśeṣakam  
hāronāsīt dhṛta urasi me nāthaviśleṣabhītyāḥ  
hāhedāniṃ girivaragaṇā āvayo rmmadhyadeśe  
kalpajñānāt nayananimiṣo varjjitome purāsīt  
hāhedāniṃ ghana bahudinaṃ matpatirvvañcitaḥ saḥ

### [19.86-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.86-2)

1  
sūryālokaḥ pulakajanaka ścāndhakārāyate sa  
candra-jyotsnā vimala-madhurā hā sphuliṅgāyate sā  
snigdhovātaḥ parama-sukhadaḥ so'pi vajrāyate hā  
hā kiṃ kaṣṭaṃ hṛdayamapime megha bhārāyate hā

### [19.86-3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.86-3)

2  
sābhre'hnīva sthalakamalinī na prabuddhā na suptā  
rātraukliṣṭā cakita-hṛdayā cakravākīva caikā  
kāntāpāyat pratidina mahaṃ cāśrunocchūnanetrā  
sarvvaṃ khinnaṃ svapati-virahāvasthayā cā smadīyam

### [19.87](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.87)

3  
viśeṣakam  
niḥśabdeṣā praṇaya-rasikā śārikā pañjarasthā  
vīṇāceṣā niyataniravā dhūli-saṃlipta-dehā  
tantrīhīnā guṇigaṇamano-mohinī sā tritantrī  
godhūmānnā milita-murajā hīna-śabda śca dīnaḥ

### [19.88](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.88)

granthāgāraṃ dharati viphalaṃ pustikā hemapeṭī  
puṣpodyāne dharati viphalaṃ puṣpa-vallī supuṣpam  
valgāhīno harati samayaṃ mandurāyānturaṅgaḥ  
vaprakrīr̤ā-virati-vikalaḥ krandatī vātra dantī

### [19.89](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.89)

netat kuñjaṃ kusumakhacitaṃ dṛśyate yat suhṛśyaṃ  
kārāgāraṃ bhavati viraha-grasta-paurāṅganānām  
krandantīha bhramaranikarāḥ kokilāḥ śabdahīnāḥ  
etāvanmā virasavadanā nitya puṣpāśrupātaiḥ

### [19.86-4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.86-4)

1  
dvāropānte malina-vadanaḥ prītivarṣī sa eṣaḥ  
hastaprāpya-stabaka-namito bālamandāra vṛkṣaḥ  
tvāmāsādya priyanirujanaṃ grīṣmaviśliṣṭavṛntai  
rāśāyuktaḥ svakusumacayai rarcayatyāśu megha

### [19.86-5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.86-5)

2  
āsīt khinno viravavimukho nīlakaṇṭho mayūraḥ  
nṛtyervvarhaṃ nayana-subhagaṃ taṃ karoti prakīrṇam  
āśālīkāṃ janayati bhavān vidyudunmeṣakalpaṃ  
āgantā sa tvamiha ghana yaccāgata stasya vandhuḥ

### [19.90](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.19.90)

3  
nāthenokṣo madhuraphalado yo rasālaḥ suramyaḥ  
yasya prāvṛṭ-samayajaphalaṃ sundarākāra-ramyam  
saṃghātaṃ vā parama-mamṛtaṃ devatā-prārthanīyaṃ  
na spṛṣṭaṃ yat sadaya-patinā cchedanīyaṃ svahastaiḥ

### [20.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.20.2)

1  
utphullantat phalabharanataṃ paśya paśyāmra-vṛkṣaṃ  
āśāyuktaṃ vihaga-nivahai rāgyitaṃ prekṣaṇīyam  
dṛṣṭvā hṛṣṭaṃ kuru ghanapate cārunetradvayante  
dṛṣṭvāhantaṃ vipama virahe jīvanaṃ me dharāmi ||90

### [20.91](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.20.91)

kulakam  
srastaṃ hastāt kanakavalayaṃ kāmacakraṃ bhavet yat  
chinnaṃ mālyaṃ ratikṛtagṛhāt kaṇṭhadeśāt madīyāt  
śroṇyāḥsrastā rucira rasanā pāśagaṇyā hi ratyāḥ  
karṇāṃmbhraṣṭaṃ praṇayarasadaṃ cañcalaṃ kuṇḍalaṃ me

### [20.91-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.20.91-2)

1  
śiñjāhīnaṃ maniviracitaṃ bhūṣaṇaṃ gātramuktaṃ  
mlānībhūtaṃ kamalasadṛśaṃ pelavantanmamāṅgam  
kiñjalkāṅgaṃ na mama vadanaṃ lodhracūrṇāṅkitanna  
netrannityaṃ patipathagataṃ saṃyataṃ vāṣpapūrṇam

### [20.91-3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.20.91-3)

2  
pīyūṣārdrā nahimadhadadharaḥ śūnyatāmbūlarāgaḥ  
dīrghakālaṃ na mama caraṇaṃ raktimālaktakāṅkam  
veṇībandho jalada viṣamo rakṣito gaṇḍapīḍaḥ  
śāpasyānte praṇayavidhinā svāminoddiṣṭanīyaḥ

### [21.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.21.1)

3  
viśeṣakam  
veṇīceṣā daśati phaninī māṃ sadevāsahāyāṃ  
śvāsāgnirmāṃ dahati ca sadā mneyacittādvijātaḥ  
dṛṣṭvā dāhaṃ marusanayanaṃ siñcatīvāśru nīraṃ  
hāhā patyu rvirahadahanā nāsti cānyattvamaṅgām || 92

### [21.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.21.2)

śūnyaṃ hyetat nikhilabhuvanaṃ bhāti nityaṃ vinā taṃ  
śocāvasthā mama hi yadahaṃ na sthitā vā na yātā  
manyenāhaṃ virahadahanā jīvitā vā mṛtā vā  
vyāttaddravyaṃ kimapi madhuraṃ yohi yasya priyaḥ saḥ || 92

### [21.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.21.3)

sa svāmī me hṛdaya supathaṃ prasthita ścāvalambya  
tatpādāṅko jalada hṛdi se cāṅkitā gāḍharupaiḥ  
taccittantat smṛtipaṭapuṭe citritantat vicintya  
bhāvonmattā kathamapi sakhe jīvanaṃ yāpayāmi || 92

### [21.1-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.21.1-2)

viśeṣakam  
pūrvaṃntāvattvavidita-gatotphullayāmā triyāmā  
viśrambhokti-praṇaya-sukhade ramyaharmye vyaraṃsīt  
jānātīva na khalu gamana cṣādhunā sā triyāmā  
ajñātāntā yugabhiva hi sā hanti māñcāmahāyām ||93

### [21.2-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.21.2-2)

rātrau lupte nikhilabhuvane sūcibhedyai stamobhiḥ  
śrāntiṃ prāpte śramijanagaṇe gāḍha-nidrā-prabhāvaiḥ  
avyāpārāṃ dahati khalu māṃ jāgṛtīṃ nāthacintā  
hṛddainyaṃ syāt viṣama miha ne tādṛśaṃ svārthadainyam ||93

### [21.3-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.21.3-2)

nidrā devī janagaṇa kṛpākāriṇī yā dharaṇyāṃ  
bhaktāyāṃ sā mayi tu vimukhā nātha-vicchedavatyām  
udvignāhaṃ dharaṇiśayanā gāḍha-nidrā-vihīnā  
tandrādhīnā divasarajanīṃ svapnamātrānumevyā ||93

### [21.93](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.21.93)

svapnaḥ kiṃ me jalada bhavitā sārthako svatkṛpāyā  
stadvotyānta-praṇayavibhava-svāminirvvāsanaḥ saḥ  
śāpasyāntaṃ yadi dhanapateḥ syāt kṛpāvāribhiste  
manye tasmāttava sucaritaṃ kāvya-saṃvarṇanīyam

### [21.5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.21.5)

4  
yatnestāvat śirasi mama tat tvāmahaṃ sthāpayāmi  
vidyuddāmnā vipulakavarīṃ megha saṃ śobhayāmi  
hṛtvā tārāḥ kusumasadṛśā mastake me dharāmi  
indorhāsyaṃ patisukhakaraṃ megha sadyo harāmi ||93

### [22.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.22.2)

darvvītulyā priyamadhurasaṃ kiñcanākhādayantī  
mudrādānai rbhuvi vinihane dehalī-dattapuṣpaiḥ  
sotkaṇṭhāhaṃ dinagaṇanayā taddinaṃ yāpayantī  
kartuṃ kiñcit patihitakaraṃ nāca śaktā svaśaktyā ||94.1  
bādhyāgatyā jalada sutarāṃ tatkuberāṅganāntāṃ  
stotravrātaṃ svaracitapadaiḥ śiṣṭa tuṣṭāva samyak  
sarvaṃ hyadyā hutiriva sudhā bhāti tadbhasmarāśyāṃ  
sindhostoye śiśira-kaṇikā-pātavat bhāti sarvvam ||94

### [22.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.22.3)

evambhūtā dhana sudivasā stehinaḥ prasthitā hā  
yeṣu prārthī saha vanitayā matsaṃkāśe kuveraḥ  
āsīt pūrvvaṃ pramada-samaye gītikākarṇanāya  
syādaiśvaryyaṃ guṇamiha bhave sarvvasaṃsādhanīyam ||94

### [22.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.22.1)

śeṣe durgā-caraṇaśaraṇaṃ metra jagrāha māhaṃ  
nātho yasyā duritadamana cāśutoṣo maheśaḥ  
ārādhyā sā surasurapateḥ śaktirūpā śaraṇyā  
yācārādhyā satatamapi te vāsavasyānugasya ||95

### [22.2-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.22.2-2)

dhanyā-dhanyā dhanada-dhanadā jñānadā jñānadā yā  
mānyā-mānyā jalada-jaladā śāradā śāradā yā  
śyāmā-śyāmā sukhada-sukhadā mandirā mandirā yā  
vāmā-vāmā varada-varadā sāhranā māhranā yā ||95

### [22.3-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.22.3-2)

sarverdevai ryadanusaraṇaṃ manyate ślāghanīyaṃ  
yasyā devyā namati caraṇaṃ rājarājo'pi namyaḥ  
yā saṃdityā bhabhayajayadā duḥkhatāpāpahantrī  
ādarśā yā nikhilabhuvane tāpasīnāṃ satīnām ||95

### [22.1-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.22.1-2)

viśeṣakam  
saṃsthitādyo sudṛr̤hamanasā divyamādhvonisevyaṃ  
kātyāyanyāḥ vratamranupamaṃ svāmipūjāparantat  
patyurmūrtiṃ ghana śivamayīṃ pūjayāmi prayatnaiḥ  
paśyāmu tvaṃ tava paricitāṃ sādhavātāyanasthaḥ ||96

### [22.66](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.22.66)

unnidrāntat nayanasali tātpīr̤aruddhāvakāśāṃ  
gār̤hotkaṇṭhā-vyathita-hṛdayonmuktāvātāyanāṃ hi  
niḥsandehaṃ dharaṇimayanāṃ kātaroktāprabhāvāṃ  
bhrāturjāyāṃ svajanaśaraṇāṃ viddhi māmambuvāha

### [23.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.23.1)

2  
yugmakam  
niḥśaṅkaḥ san vada tadadhunā śrotrapeyaṃ hi tasmāt  
sandeśantaṃ ghana dhanapati-krodha-viśleṣitasya  
utkarṇāhaṃ pati-vivaraṇaṃ śrotumutkaṇṭhitāsmi  
vegonmukta-praṇayaghaṭita-kṣobhavitdvṛtkavāṭā ||67

### [23.67](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.23.67)

kṛtvā vā me kaṭhinahṛdayaṃ toyadāgrre chidīrṇa  
paśyāśu tvaṃ hṛdayanihitāṃ kasya mūrttiṃ mamājñāma  
prītyā vā kaṃ jaladharapate jīviteśaṃ bhajāmi  
mā bhetavyaṃ nahi virahiṇī jīvanatyāgabhītā

### [24.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.24.1)

2  
yugmakam  
aśrūṇi tvaṃ na ghana virahāttaptumarhasyatho no  
vajrāghāta-praśamitarujāṃ karttumāśu kṣamo mām  
dautyena tvaṃ śamayitumalaṃ kruddha-yakṣeśaśāpaṃ  
śoko vaidho nahi samucitopāyamandhānaśaktyām || 98

### [24.98](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.24.98)

ghorāvrāva' sajalamahahā kiṃ śṛṇomi tvadīyaṃ  
vaktuṃ vārttāṃ svapati-kathitāṃ krandasi tvaṃ madartham  
śrotuṃ vārttāṃ dravata hṛdayaṃ me sphuṭatyāśu marma  
śānto bhūtvā ghana tadadhunā jīvanaṃ datta datta

### [24.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.24.3)

= 2  
vācaṃ śrutvā hṛdayagalanajñāśrusaṃvardhukante  
tatsandeśaṃ sukaruṇarasā daśamīmāgatantām  
vaktuntanmāṃ virahivacanaṃ nārhasi śrotrapīr̤aṃ  
khaḍ‌gāghāto nahi samucita ścāvalāyāṃ mṛtāyām ||98

### [24.1-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.24.1-2)

viśeṣakam  
niṣyantāmba kurū paṭahatāṃ mandirasyāṅgane me  
vyādānotkauścakitavadanai rnirdiśanta stadā tvām  
gandharvvāsta staruṇavanitā stāstanodbhinnavastrāḥ  
āmokṣyante tvayi surapate ścāparamyāna kaṭākṣān ||99

### [24.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.24.2)

neṣyanti tvāṃ hṛdayanihita-prārthanodgīrṇatoyaṃ  
keliklāntā stridaśavanitā yantradhārā-gṛhatvam  
garbhādhāna-kṣaṇaparicayānnūnamāvaddhamālāḥ  
seviṣyante nayanasubhagaṃ khe'pica tvāṃ balākāḥ ||99

### [24.100](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.24.100)

yugmakam  
sadyo'haṃkiṃ dharaṇiluṭhitā nāśriyatā vallarīva  
sthāsyāmyasmin tvayi tu jalade bāndhave vidyamāne  
vā nāmrātā kusuma-racitā saurabhāḍhyā sudṛśyā  
yāsyāmyasmin sragiva ghana kiṃ śuṣkatāṃ śocanīyām

### [24.101](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.24.101)

aiśvaryārthaṃ dhanijanagaṇaśreya-yakṣāccanaṃ hi  
kṛtvā lokā vahuvidha dhanaṃ prārthitaṃ saṃlabhante  
kṛtvā prītyā divasarajanīṃ yakṣarājārcanaṃ tat  
prāpsyāmīṣṭaṃ ghana patidhanaṃ yakṣarūpaṃ na kiṃ me

### [25.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.25.1)

kāntañcā nayāsi yadi he cālakakāyā gṛhe-me  
dātu ṃ śaktā tadahamalakā cāsmi tubhyantu me-gha  
ādau tatte ghana madalakaṃ mājjiyāmīha pā-dau  
dāsye tubhyaṃ kanaka-padakān me'tha sarvvānatī-tya ||102

### [25.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.25.2)

santaptānāṃ tvamasi śaraṇaṃ he sudhīrātidhī-ra  
divyācāraḥ saramahṛdayo vajrahastastathā-ca  
tvaṃ śrāntānāṃ kṛṣikarūnaṛṛ svaṃ pipāsātidā-yi  
tṛṣṇā-pīr̤ā-prasamana-karaḥ kātaraṃ toyadā-tā ||102

### [25.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.25.3)

trailokyasyā vamathavasatā mmohanā mohana-śrī  
dhārī havyā hutimadanala-dyotibhiḥ kāvyasa-tte  
utphullāsya-skhalitavacanāsphoṭitaistaiḥ salī-lo  
dṛṣṭo'si tvaṃ ghana dhanapate ścālakāṃ vāvalo-kya ||102

### [25.4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.25.4)

vidyāratna-pravalavibudhotsāhitaḥ siddhakā-mo  
labdhopādhiḥ kaviriva bhave bhāsi samyak sade-ha  
citraṃ kāvyaṃ likhasi gagane te kareṇa priye-na  
snigdhāmūlyaṃ madhumaya-rasaṃ varṣasi tyaktaśo-ka ||102

### [25.5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.25.5)

haṃsaśreṇī tava sahacarī garjjanaṃ śrotrase-vi  
ākāraste nayana-subhagaḥ kāmarūpaḥ pinā-ki  
yogābhyāsā cchlatanunibha svaṃ hi saundaryadhā-rī  
sāndhyapraraktacchaviravikaviśreṇimadhye kirī-ṭī ||102

### [25.103](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.25.103)

labdhvā nityaṃ lavaṇajaladheḥ peyamiṣṭaṃ sutoyaṃ  
kāle kāle kaṣiphalakaraṃ durlrabhanta nmahārgham  
bhūyaḥ premnā jalada bahulaṃ varṣasi tvaṃ dharaṇyāṃ  
ke tvattulyā janagaṇaguṇagrāhinaḥ sādhavaḥ ke

### [25.104](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.25.104)

svārthatyāgī prakṛtakuśalī acayānandabhogī  
svārthatyāga vrata maghaharaṃ ślāghya-divyā marutvam  
svārthatyāgī sahi mama pati rdeśasevāvratāya  
svārthatyāgī tvamapi kurutat sārthakaṃ meghadautyam

### [26.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.26.1)

aiśvaryyeśo jaladharapate dīpakalpaḥ kuberaḥ  
satyaṃ nimne prasarati sadā andhakārastu tasya  
ūrddhaṃ dhūmo śirasi malino barttate glānikārī  
jvālāṃ tasya prasamitu malaṃ tvaṃhi nānyo vareṇya ||105

### [26.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.26.2)

ānakṣatra-prasarita-nabhorājyarājādhirājaḥ  
nānyohitvaṃ surapatisakha tvaṃ pratidvandihīnaḥ  
vaṃśe jāto bhuvanavidite puṣkarāvarttakānāṃ  
duṣṭadrohī tvamasi bhuvane divyavidyutkalatraḥ ||105

### [26.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.26.3)

sūryyajvālāṃ samayasi ciraṃ khecchayā te'titīvrāṃ  
kā cintā te samayitu matho rājarājasya tāntat  
aiśvaryyāndhā vilsanaratā nāhavāyopayuktāḥ  
ye mūḍhāste timirasadṛśā vidyudunmeṣadasyāḥ ||105

### [26.1-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.26.1-2)

viśeṣakam  
yogyo dūta stvamasi bhuvane kliṣṭanirvāsitānāṃ  
durdarpānāṃ tvamasi bhuvane śāstidātā praśastaḥ  
dhasmāt sadyo vraja dhanapate rālayaṃ nāti dūraṃ  
yāce bhikṣāṃ jalada kuru matkliṣṭakāntopakāram ||106

### [26.2-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.26.2-2)

nīraṃ śaśvat samayati bhṛśaṃ pāvakaṃ vairabhāvaṃ  
smānmadhyasthaṃ yadi vanayutaṃ yogyapātrantayostat  
nasyāt saukhyāt jalada sukhadaṃ sundaraṃ randhanaṃ kiṃ  
madhyasthatvaṃ kuru dhanapatau khāvayo rdītyakṛtyeḥ ||106

### [26.3-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.26.3-2)

jānāmīṣat na tava bhajanaṃ pūjanaṃ naiva samyak  
prājñā nāsmi svajana-śaraṇā yāvana-kliṣṭa bālā  
pādānte te jalaja patituṃ paśya jānāmi sātraṃ  
dautyaṃ me tat kuru dhanapatau svīyakāruṇya-sādhyam ||106

### [26.4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.26.4)

niḥsandehaṃ jamijanamanojñāta-kāruṇyasārāt  
maunāttāvat jaladharapate sammatiste susiddhā  
datse maunaṃ khamatha salilaṃ yācitaścātakebhyaḥ  
maunaṃ loke bhavati niyataṃ sammaterlakṣaṇaṃ hi ||106

### [26.5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.26.5)

tat yāhi tvaṃ praviśa bhavanaṃ rājarājasya tāvat  
prītyāliṅgayā nalakāṇibhaṃ rājarājaṃ kathañcit  
dhīraṃ dhīraṃ vada pati-kathā miṅgitairvā ravairvā  
sadyo dautyaṃ kuru saphaladaṃ yaiśca taiśca prakāraiḥ ||106

### [27.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.27.2)

pañcabhiḥ kulakam  
prītyā cālyā sarasarasanā nīravajraprayuktā  
prītirnīti rjayati bhuvane yā bhavet dharmavṛttiḥ  
śreyaḥ kalpaḥ prathamasamaye kauśalasya prayogaḥ  
kāryāsiddhe rupacitabhaye śaktireva prayojyā ||107,1  
rājatvaṃ kiṃ kalarava-pikaiḥ kiñca kasmai pradattaṃ  
kākaiḥ kasmāt hṛtamiha kadā kasya kiṃ karkaśeostat  
kākāstajyāḥ kalaravapikāḥ prītipūjyā hi śabdāt  
bhāṣā miṣṭā harati hṛdayaṃ karkaśā sā bhinatti ||107

### [27.108](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.27.108)

yugmakam  
dhīraṃ dhīraṃ vada dhanapatiṃ tvaṃ hi rājādhirājaḥ  
lokavyāptaṃ nirupamamatho dīptiyuktaṃ yaśaste  
candro mlāna stvayi yaśasā bhāskarastāpataptaḥ  
dhīraṃ bhītyā vahati pavano vīra-bhogyā dharitrī

### [28.1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.28.1)

lakṣmīdevī sannaddhaya tava khyātipuṣpai : prayatnāt  
āsīttāvat samabhilaṣitā granthituṃ kaṇṭhahāram  
āsīddṛṣṭvā cakitamati cchidraśūnyāni tāni  
cikṣepa syu rvvipulagagane tāni nakṣatra-rupaiḥ ||109

### [28.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.28.2)

teṣāṃ madhye khalu vikasita candrarupeṇa caikaṃ  
lakṣmīyuktā bhavati dharaṇī haimataccandrikāḍhyā  
ekokāle yadi vikasitaṃ drāgbhavettat samastaṃ  
lakṣmīmagnā tadahaha bhavet candraśobhāprabhāyām ||109

### [28.1-2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.28.1-2)

yugmakam  
yakṣāḥ kṣamyāḥ pracura karadā ste prajā rājabhaktāḥ  
karttavyaṃ kiṃ vada dhanapate yakṣanirvāsanantat  
kṣudro doṣo na bhavati na tat kṣamyadoṣaṃ kṣamasva  
sastrīkāṇā mucita matha kiṃ deva nirvāsanantat ||110

### [28.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.28.3)

tvadbhāryā kiṃ na tava virahe syādya jñānaśūnyā  
śamyā vā kiṃ na mama virahe śaktihīnā vilīnā  
jyotsnā vā kiṃ na vidhuvirahe hīnadīptirviluptā  
yakṣābhāve dharati tu kathaṃ jīvanaṃ yakṣabhāryā || 110,2  
vyāmā vāmāḥ prati yadi kadā ko'pi matryaṃ karoti  
atyācāraṃ prabalamahitaṃ vā pamāna-prayogam  
akṣamyantat na khalu sahate deva sarvvaṃsahāpi  
grāhyā stetat-vinayavihitāḥ prāyenā yakṣabhāryyaḥ || 110

### [28.1111](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.28.1111)

viśeṣakam  
prītyānītyā yadi na phalati prārthanā te phalantat  
nirbhīkaḥsan kurubahuvidhaṃ bhartsanaṃ jñānadantam  
dhūlī sṛṣṭā kujana iva sā skandhamārohatīha  
ghṛṣṭogrāvā patati caraṇe bhartsato'pīva sādhūḥ

### [28.1112](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.28.1112)

saṃyuktāstai rapi mṛduguṇe rpādavinyastahastā  
stauṇābāṇā ivabhuvi na cā vaṃsajā marmahāḥ kim  
saṃyuktāste rapi mṛduguṇaiḥ skandhavinyastahastāḥ  
namrāścāpā iva bhuvi na sat-vaṃśajāḥ kiṃ bhavanti

### [28.1113](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.28.1113)

aiśvaryāndho'pitu dhanapati rdivyadevo'sti nānyaḥ  
sādhutvantat-prakṛtirathatat-mūrkhatā khopasargaḥ  
dharmāḍhyānā sucitavacane pratyayaḥsyāt surāṇāṃ  
nirbhīkaḥ san kuru bahuvidhaṃ bhartṛ mane nāsmi bhītā

### [28.1114](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.28.1114)

bhrānto'pyasmin satu dhanapatiḥ rājarājī'sti nānyaḥ  
vṛttistasya svajana-sadṛśa-svaprajā rañjane hi  
nānyā gaṇyā jaladhara vayaṃ rājabhaktāḥ prajāhi  
bhāvāḥ sarvve hṛdayanihitā megha tasmai nivedyāḥ

### [28.1115](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.28.1115)

kalāpakam  
svāmī metat-tridiva-vidito yakṣavaṃśāvataṃsaḥ  
nānyāhantat-suvidita-mahādeva-vaṃśodbhavāhi  
ārādhyā me ghana bhagavatī darpahā duskṛtānāṃ  
bhītāhaṃ kiṃ tava tu purato hṛdkavāṭaṃ visṛktum

### [28.5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.28.5)

astrāñjātaṃ bhayamamucitaṃ vīravaṃse'smadīye  
luptaṃ śabdaṃ bhayamiti sadā vīravaṃśābhidhāne  
yadbhāvet tat bhuvi tu bhavitā karmma saṃsādhanīyaṃ  
karmmanyasmin na tu katiphale svādhikāro janānām ||111

### [28.6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.28.6)

paṇḍāhīno jagati na sa kiṃ yo mimāṃsā-vimūḍhaḥ  
śaṅkāgrasto jar̤aiva sadā hanta sandigdhacittaḥ  
bhrāntaḥ karmā varamapi kadā karmmināṃ vā variṣṭhaḥ  
niskarmā yaḥ sa viphalagatiḥ saṃśayo nātra kañcit ||111

### [29.2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.29.2)

ṣaḍbhiḥkulakam  
niḥśaṅkaḥsan vada dhanapatiṃ svārtha-mattāḥ sadā ye  
dhiktān dhiktān prahata muraje ninditān dhiktu dhiktān  
ye nirbbodhā anagha manuje rāja-daṇḍa-prahārāḥ  
dhiktān dhiktān murajagaditān dhiktu bhūyo'pi dhiktān ||112'1  
ye samrājaḥ paśukkatiparā ye prajārañjakā na  
dhiktān dhiktān murajagaditān pakṣapāta-prannimān  
ye durlakṣyāḥ śakuni sadṛgā stuṅgagā nimnalakṣyāḥ  
dhiktān dhiktān murajagaditān dhiktu bhūyo'pi dhiktān ||112

### [29.3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.29.3)

ye pāpātmāḥ stavanavadhirāḥ svīyapādāmbupānāḥ  
dhiktān dhiktān murajagaditān hiṃsukān nindukātān  
ye darpāndhā viṣamakkṛpaṇā vañcitānāṃ variṣṭhāḥ  
dhiktān dhiktān murajagaditān dhiktu bhūyo'pi dhiktān||112

### [29.4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya.29.4)

māyā-mugdhā viṣaya-jar̤itā ye gavāṃ garddabhā vā  
ye pāṣaṇḍā virasa-vadanāḥ ṣaṇr̤a-kusmāṇḍa-kalpāḥ  
mithyā-vākyā bahvadapavṛtā vābhiśāpānuraktāḥ  
dhiktān dhiktān murajagaditān dhiktu bhūyo'pi dhiktān ||112

_First 200 of 299 passages. [Read on](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya)_

## See also: more in [Bengal and Gauḍīya Vaiṣṇava messenger poems](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda)

- [Hamsaduta (Haṃsadūta)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.hamsaduta) — Sanskrit; 1525 CE
- [Padankaduta (Padāṅkadūta)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.padankaduta) — Sanskrit; 1719 CE; partly digitised
- [Uddhavaduta (Rajavallabhamishra) (Uddhavadūta (Rājavallabhamiśra))](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.uddhavaduta) — Sanskrit; 1832 CE; partly digitised
- [Uddhavasandesha (Uddhavasandeśa)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.uddhavasandesa) — Sanskrit; 1563 CE; partly digitised
- [Pavanaduta (Pavanadūta)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.pavanaduta) — Sanskrit; 1193 CE
- [Kiraduta (Kīradūta)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.kiraduta) — Sanskrit; partly digitised

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.gauda.meghadautya) · Pramāṇa
