Indudutakavya 1

Indudūtakāvya 1

Language: Sanskrit

1.51 — 1 part
1.121 — 1 part

1.1

indudūtam
svasti śrīṇāṃ bhavanamavanīkāntapaṅktipraṇamyaṃ
prauḍhaprītyā paramapuruṣaṃ pārśvanāthaṃ praṇamya
śrīpūjyānāṃ guruguṇavatāmindudūtaṃ prabhūtodantaṃ lekhaṃ likhati vinayo lekhalekhānatānām

1.2

yatra vyomavyatigaśikhareṣvarhatāṃ mandireṣu
mūrtīrjainīrnayanasubhagāścandraśālāniviṣṭāḥ
darśaṃ darśaṃ vinayavinato'dho vimānāvatārakleśaṃ nāsādayati nikaro hṛdyavidyādharāṇām

1.3

yatrotsarpacchikarakiraṇaiḥ śobhayannabhradeśaṃ
sākṣālakṣmīvasatiraniśaṃ rājate rājalokaḥ
mervārūḍhatridaśanagaraspardhayevādhirūḍhaṃ
śailāgraṇyaṃ kanakanikaṣasnigdhabhaṃ pañcakūṭam

1.4

yatrebhyānāṃ bhavanatatayaḥ kāścidadrestaṭāgraṃ
prāptāḥ kāścitpunaranupadaṃ santi tāsāmadhastāt
kāścidbhūmāvapi bhṛśavalatketavaḥ kāntidṛptā
nirjetuṃ dyāmiva rucibhadānprasthitā nirvyavastham

1.5

yatra krīḍopavanapadavīkrīḍatāṃ nāgarāṇāṃ
viśvaknṛtyatrikaparicayaprītimāviṣkaroti
nṛtyatkekiprakarasubhagā mañjuguñjadvirephā
vātoddhūtadrumadalatatirmānavāditrahṛdyā

1.6

śyāmaṃ yasminnuPropertiespalaracitaṃ dantinaṃ mattarūpaṃ
puṃrūpābhyāmupari kalitaṃ vīkṣya śaṅke'driśṛṅge
uttīryetatpuramanupamaṃ svargalokādihendro'drākṣīllokairiti viracitaṃ cihnametaccakāsti

1.7

sthāsnuḥ śuṇḍāyudha iva madātkuṇḍalīkṛtya dantau
kṛtvottānāvupalaracito yatra hastyadriśṛṅge
svargaṃ jetuṃ nabhasi rabhasādārurukṣoramuṣya
draṅgasyeva sphuṭayati mahādhīranāsīrabhāvam

1.8

tasminyodhābhidhapuravare śrīmadācāryapādādeśānmāsāṃścatura uṣito yo vinīto vineyaḥ
sādhuḥ saiṣa praharavigame bhādrarākārajanyā
prācīśailopari parigataṃ śītaraśmiṃ dadarśa

1.9

dṛṣṭvā cainaṃ sa puramagurudhyānasaṃdhānalīnasvāntaḥkāntaṃ tamiti rajaneḥ svāgataṃ vyājahāra
sadyaḥ sākṣādgururupadayugaṃ nantumutkaṇṭhito'pi
drāgetena sthitiparavaśo vandanāṃ prāpayiṣyan

1.10

diṣṭyā dṛṣṭaḥ suhṛduḍupate'smābhiradyātithistvaṃ
pīyūṣaughairbhṛśamupacaranprāṇināmīkṣaṇāni
puṇyaiḥ prācyaiḥ phalitamatulairasmadīyairupaiyānnāpuṇyānāṃ nayanaviṣayaṃ yatpriyaḥ smaryamāṇaḥ

1.11

dehe gehe kuśalamatulaṃ vartate kaccidindo
nīrogī subhaga gṛhiṇī rohiṇī te'styabhīṣṭā
anyāḥ sarvā api sakuśala dakṣajāḥ santi patnyaḥ
pañcārciḥ śaṃ kalayati hṛdānandano nandanaste

1.12

yadyayaṃ te sphuṭamanucito vārtavārtānuyogastvayyāyattāṃ jagati sakale jānato me sukhāptim
mantavyo'yaṃ tadapi sarasaḥ snehasārāśritatvātsvādīyaḥ syātkadanamapi snehadhāropasiktam

1.13

kvāhno śītopagatamatanu prāktanārdhaṃ videhakṣetre kāyaṃ caramabharatakṣetrayāmyārdhabhāgaḥ
mārgo'tītaḥ kathamayamiyānkomalaiḥ svacchapādaiḥ
prauḍhaprauḍhaiḥ śikhariśikharairdanturībhūtadeśaḥ

1.14

mārgaśrāntaḥ kṣaṇamiha sukhaṃ tiṣṭha viśrāmahetoruttuṅge'smiñśikhariśikhare dattapādāvalambaḥ
hṛdyaḥ padmābhidhavarasaraḥ saṃbhavastvāṃ samīraḥ
sarpanmuccaiḥ sukhayatu sakhe ketakīgandhabandhuḥ

1.15

natvā sīmaṃdharajinapatiṃ prāptapuṇyaprakarṣo
bhūyo nantuṃ tribhuvanaguruṃ bāhudevaṃ saharṣaḥ
mārge tīrthapraṇativigalatpāpapaṅkaḥ svamaulāvarhaccetyāśrita iti jagadvandya vandāmahe tvām

1.16

khinnāṃ tīvrātapaparicayāttoyadastoyavṛṣṭyā
siñcanyadvatsukhayati kṛṣiṃ śoṣakālopapannaḥ
prītiṃ tadvatpriyasakha mama prāpitā cittavṛttiṃ
…………totpattau rahasi bhavatā gacchatā bandhunā drāk

1.17

śāntiṃ nīte śrama iti tataścetasi svāsthyamāpte
datvā karṇāvavahitamanāḥ śroṣyasi prārthanāṃ me
na śrāntānāṃ sukhayati kathā snigdhavargoditāpi
svasthe citte praṇayamadhurā buddhayo hyudbhavanti

1.18

śrutvā yācñāṃ mama himaruce na pramādo vidheyo
no vāvajñābhyadhikavibhavonmattacittena kāryā
premālāpaiścaturavanitānirmitairvismṛtiṃ na
prāpyāḥ prāyaḥ prathitayaśasaḥ prārthanābhaṅgabhītāḥ

1.19

ātastātastava guṇanidhiḥ paśya ratnākaro'sau
varṣe varṣe navajaladharaprāpitairambupūraiḥ
viśvaṃ viśvaṃ taruṇatapanoddāmatāpāmitaptaṃ
sekaṃsekaṃ sukhayati sadābhīṣṭaviśvopakāraḥ

1.20

kiṃ nu brūmastava janayitustasya dānapriyatvaṃ
yo devānāṃ satatamamṛtaiḥ kalpayāmāsa vṛttim
aśvaṃ coccaiḥśravasamasamaṃ nāgamairāvataṃ ca
datvendrasya tribhuvanapateḥ pūrayāmāsa vāñchām

1.21

kanyāṃ dattvā jagati viditāṃ yautake kautukī ca
yo'dānmodādyugapadamalaṃ kaustubhaṃ pāñcajanyam
evaṃ viśvaṃbharamatitamāṃ prīṇayāmāsa lobhādyannādyāpi śvaśuravasatiṃ saṃtyajatyuttamo'pi

jīyāsuste jagati viditā bhrātaraḥ pañca cañcanmāhātmyāste vitaraṇabhaṭāḥ pārijātadrumādyāḥ
drāksaṃkalpopanatasakalābhīpsitā apyabhīṣṭaṃ
mūrkhaṃ prājñīyati ca kutanuṃ kāmarūpīyati drāgdīnaṃ śūrīyati ca kuṭilaṃ prāñjalīyatyavaśyam
krūraṃ śāntīyati gatakalaṃ satkalīyatyajasraṃ
lokaṃ so'yaṃ jayati nikhilastvadvaginyaḥ prabhāvaḥ

1.24

yāte śyāmā subhaga dayitā vardhayatyaṅgalakṣmīṃ
pakkaṃ parṇa tulayasi yayā viprayuktastvamindo
sāpi śrāntaṃ bhuvanamakhilaṃ svasvakarmaśrameṇa
nidrādānātsukhayati sadābhīṣṭaviśvopakārā

1.25

pīyūṣārdraistvamapi kiraṇairjaṅgamasthāvarākhyaṃ
bhūtagrāmaṃ sukhayasi sutaṃ saṃspṛśandrākpiteva
krūraiḥ śūraprakaṭitakarairnirbharaṃ kliṣṭalokāṃ
viśvagbhirvāpayasi vasudhāṃ satyamevāsi rājā

1.26

evaṃ viśvopakṛtikuśalaḥ kaḥ kuṭumbe na te'sti
prāyaḥ sadbhiḥ prathitacaritaistvādṛśairvarṇanīye
yadvā ratnākara iti yaśaḥ prāpa yuṣmābhirevāmbhodhirvandhurbhavati mahimodārasattvaistanūjaiḥ

1.27

tasmādbandho jaladhitanaya prārthanāṃ me samartha
vyarthīkartuṃ na khalu kathamapyarhasi prauḍhavaṃśya
yenotkṛṣṭaṃ jagati viditaṃ yācamānasya jantoryācñābhaṅge bhavati laghutā naiva sātkiṃ tvamuṣya

1.28

nāśakyaṃ te bhuvanavalaye mitra paśyāmi kiṃcittejaḥpuñjairanatijaraṭhairakramākrāntaviśva
pādānmūrdhni tripurajayinaḥ kautukenopadhāyāhyāya serīkṛtatatajagadvyāpi śauryapratāpaḥ

1.29

kāmaṃ kṣāmākṛtimapi jagadyajjayantaṃ na ko'pi
chettuṃ śaktastadiha bhavato mātulasyānubhāvāt
gopālo'pi tribhuvanamidaṃ krāntavānyantripanyā
tatrāpyetatprabhavati tava śyālakasyaiva tejaḥ

1.31

yā cāñcalyādbhuvi vijayate vidyuto nīcasaṅgātsindhūrandhaṃkaraṇaguṇato śyāmalāṃ dhūmalekhām
sāpi bhrāturbhavati bhavato mānanīyānubhāvādviśva doṣāṃngaṇayati jano ko hi rājño bhaginyāḥ
gantavyaste tapanatanayātīrakoṭīramindo
sūryadraṅgo gurupadayugasparśasaṃprāptasaṅgaḥ
gatvā tatra tribhuvanajanadhyeyapādāravindo
draṣṭavyaḥ śrītapagaṇapatirbhāgyasaṃbhāralabhyaḥ

1.3-2

mārgaṃ tasya pracurakadalīkānanaiḥ kāntadeśaṃ
sthāne sthāne jaladhidayitāsaṃtatidhvastakhedam
ākarṇyāntaḥkaraṇaviṣaye (?) svāpayoktaṃ mayendo'bhīṣṭaṃ sthānaṃ vrajati hi janaḥ prāñjalenādhvanā drāk

1.33

śailādasmādupasara pathā dākṣiṇātyena bandho
gandhodrekollasitakusumastambhitendindireṣu
sthāne sthāne sarasasarasaḥ kānaneṣvaṃśupūrrmodaṃ saṃpādaya kumudinīphullapuṣpekṣaṇānām

1.34

tuṅge tiṣṭha kṣaṇamuḍupate tvaṃ suvarṇācalasya
krīḍāvāpī savanasarasairmārutaiḥ śāntatāpaḥ
tatratyānāṃ sakaladivasakṣudvyathāpīḍitānāṃ
sauhityaṃ tvatkiraṇakavalaiḥ stāccakorāṅganānām

1.35

tasmiñśaile'ntimajinavarā vāmavāmeyadevaprāsādau yau taruṇakiraṇaiḥ saṃgaraṃ nirmimāte
·madhyasthaḥ sansughaṭitarucau tau kuru prāyaśo yatprottuṅgānāṃ bhavati mahattaivāpaneyo virodhaḥ

1.36

tatra krīḍo pavanasarasīsvacchanīrāntareṣu
snātvā svairaṃ pratikṛtimiyānnavyadhātāṃśukaḥ san
jyotsnājālaiḥ snapaya madhurairvāravāmeyadevau
karpūrācchaistadanu ca karairarjayābhyarcya puṇyam

1.37

tasyādhastānnagaramaparaḥ svarge evāsti yasya
prauḍhebhyānāṃ bhavananikarairdhvastamānā vimānā
kvāpyekānte kṛtavasatayaḥ sajja lajjābhibhūtā
bhūmīpīṭhāvataraṇavidhau paṅgutāmāśrayanti

1.38

yadyapyāśu glapitanayanā hastavinyastavaktrā
dūyante cetkiraṇanikarairnirbharaṃ viprayuktāḥ
vighno (?) yadyabhisṛtikṛtikṛtāṃ yoṣitāṃ ca tvadīyerjyotsnājālaisti miranikarai rnirvāsite myāna

1.39

na prastheyaṃ tadapi bhavatā vīkṣya dakṣaikṣarṇīya
draṅgaṃ śṛṅgāritakuvalaṃya citrasaṃpūrṇametam
viplugdattvā nayanayugalaṃ samyagālokanīya
paścāttāpastudati hṛdayaṃ darśanīye hyadṛṣṭe

1.40

tasmājjālaṃdharapuravarādutpatanśīghragāmī
śrīrohiṇyāḥ parisaramatha prāpsyasi tvaṃ nirbhegaḥ
sthitvā tatra kṣaṇamiyamapi prekṣaṇīyā samantānnāntaḥśalyaṃ sa bhavati satāṃ sārthako yo vilambaḥ

1.41

tasyāṃ caikaṃ sukhamuḍupate dhārmikāṇāṃ mahīyo
yaccaityānāṃ śucirucimatāmasti paṅktivyabasthā
tanmadhyasthe na bhavati pathi prasthitānāṃ prayāso
dūrādeva praṇataśirasāṃ devadevapraṇāme

1.42

tenaivātha tvamapi vicariṣyatyavaśyaṃ pathendo
śraddhāśālī sphuṭamubhayataścaityamālāñcitena
nāmaṃ nāmaṃ jinabhagavatāmākṛtīścaityasaṃsthāḥ
paśyannekāntaramavahitaḥ suṣṭhu savyāpasavyam

1.43

ekaṃ caitadvacanamamalaṃ māmakīnaṃ na cittāduttāryaṃ svīkṛtanijasuhṛtkāryasiddhe nidānam
paṇyastrīṇāmiha hi nagare saṃniveśo garīyānāste tasmāddhṛtimatiharāddūramevābhigaccheḥ

1.44

kācinnāgyāḥ śrayati samatāṃ bhogilokopagūḍhā
hantrī kācitkalayati kalāṃ tatra kiṃpākavallyāḥ
kāciddhūrtā tulayati yuvabhraṃśahetuḥ paṇastrī
kāciddhāndhyaprathananipuṇā yāti vātyāsakhitvam

1.45

kācittīkṣṇairnayanaviśikhairmarma yūnāṃ bhinatti
narmālāpairharati hṛdayaṃ kācidākṛtahṛdyaiḥ
kācitsācismitavikasitairmohayatyalpabuddhīndhairyaṃ kācitpaṭukucataṭodghātanairlumpati drāk

1.46

tasmādāsāṃ yuvajanapṛṣadvāgurāṇāmavaśyaṃ
dūrāttyāgo bhavati hi nṛṇāṃ śreyase'mutra cātra
tatrāpyaṅgīkṛtanijasuhṛdvyāhatestvādṛśasya
vyāsaṅgo nocita iti hitaṃ dvikhiretadvadāmi

1.47

tasyāḥ puryā bhavati purato nātidūre'mbudādrirdraṣṭavyo'sau taruparivṛtodabhramabhraṃkaṣāgraḥ
nādairgītairiva janamanāṃsyāharankīcakānāṃ
gandharvāṇāmiva navamaruccālanāddhūrṇamānaiḥ

1.48

śṛṅge'mupyonnatibhṛti sarastīrabhūmiprarūḍhāndūrvāṅkurāntikla kavalayiṣyatyasau te kuraṅgaḥ
bhūyaḥ kālakṣududayakṛśaśvāraṇīyo'yamindo
sāmaśrambhobharatṛṇataterdurlabhatvātkheṭato'sya

1.49

kūjadbhiryai śrutisukhakarā kokilairmallikānāmāmodaiśca prasṛmarataraiḥ prāṇino modayanti
udgacchadbhirnavanavatṛṇairvaiya(?)vaiḍūryabaddhakṣoṇīpīṭhā iva vidadhate śaṃ nikuñjā drumāṇām

1.50

teṣūccairmā sma bhavadamitaḥ kharvadhūprastutaistairvīṇānādairapahṛtamanā dūrakṛṣṭo mṛgaste
mā bhūtkhedastadanu ca tadanveṣaṇe vā vilambo
gantuṃ tyaktvāśritamaṇumapi tvādṛśā notsahante

1.51

tasmātsvasmānnayanaviṣayānnāyamatyantadūraṃ
gantuṃ sahyo navaghanatṛṇāsvādavikṣiptacetāḥ
yannirmagnā api karivarā arbudādreḥ kuḍaṅgeṣvaprāṇāḥ syurbahalavidapiṣvanyajantoḥ kathā kā

1.51.p1

tribhirviśeṣakam

1.52

yadyapyetadghanavanagataṃ nāndhakāraṃ karāste
hanyurmā bhūttadapi hi bhavānsve mṛdutve viṣaṇṇaḥ
yeṣṇṇāṃśorapi........karāḥ kuṇṭhatāmāśrayante'naṅgakrīḍāsadasi divipatpuṃścalīnāṃ divāpi

1.53

tatra śrīmānvimalavasatau bhāti nābheyadevasevāyātatridaśanikaraḥ pūrṇapādopakaṇṭhaḥ
nemisvāmī diśati ca śivānyānatānāṃ niviṣṭaḥ
sākṣādindrālaya iva vare vastupālasya caitye

1.54

rūpyasvacchopaladalamayau citradotkīrṇacitrau
cañcaccandrodayacayacitau kalpitānīlaśilpau
jīyāstāṃ tau vimalanṛpatervastupālasya coccau
prāsādau tau sthiratarayaśorūpadehāviva dvau

1.55

eṣā bhūmirvimalavibhunā brāhmaṇebhyo gṛhītā
caityaṃ kartuṃ ripusurajitā rūpyamāstīrya viṣvak
aitihyāni tvamiti jaratāṃ kurvatāṃ mitragoṣṭhīṃ
tatra śroṣyasryanusṛtabhavaccandrikāṇāṃ mukhebhyaḥ

1.56

draṣṭavyaḥ syādayamapi sakhe bhīmasādhorvihārastārtīyīkastridaśasadanasphānigarvāpahaśrīḥ
evaṃ caitatribhuvanamatikramya śobhāviśeṣaiḥ
prāsādānāmiha samuditaṃ prītigoṣṭhye trikaṃ kim

1.57

āste caityaṃ kharatarakṛtaṃ nātidūre yadeṣāṃ
tatrottaṅkaścatasṛṣu diśāsvarhato vandamānaḥ
sākṣāddṛṣṭaṃ samavasaraṇaṃ yadvidehāvanīṣu
tatsaṃskārodayasahakṛtaṃ saṃsmariṣyasyavaśyam

1.58

anye cātrāmṛtakaraharidvāsasāṃ ye vihārā
draṣṭavyāste na khalu bhavatā tatra vandyā jinārcā
digvelanāṃ kaṭukamatīnāṃ (?) dravyaliṅgaspṛśāṃ yannārhadvimbaṃ suvihitamunervāsayogaṃ vinārcyam

1.59

kiṃciddūre bhavati ca tatastatra durgo'calākhyo
maulo tasminvilasati caturdvāramuttuṅgacaityam
yādṛktatroccchritamanupamasvarṇarīrīvimiśraṃ
na kṣmāpīṭhe kvacidadhigataṃ tādṛgarcācatuṣkam

1.60

nīcaiḥ kiṃcidbhavati ca tataḥ kāntamarhanniśāntaṃ
śrāntaṃ tārādiva navarucāṃ gantumūrdhvaṃ......
durgasyādho'pyatha jinagṛhaṃ śrīkumārakṣitīndorvandethāsteṣvanupamamate bhāvataḥ śrījinārcā

1.61

astyeṣo'drirmuparicito bhūridivyauṣadhībhistasmādasyopari kira rasaṃ candrikāṇāṃ viśiṣya
etāḥ puṣṭiṃ dadhatu ca rayādauṣadhīśate'ṅgasparśātstrīṇāṃ paramamuditaṃ yauvanaṃ bhartṛsaṅgaḥ

1.62

śaile'styasminpratipadamaho laukikī tīrtharājī
mithyādṛṣṭikṣitipatinatiprāptamithyānubhāvām
na draṣṭavyā subhaga bhavatā kautukādapyasau yanmālinyaṃ syāttadabhigamanācchuddhasamyaktvaratne

1.63

itthaṃ sthitvā sthirataradhiyāṃ lokanīyo'rbudādrirasyā dṛṣṭvā jagati hi jano gaṇyate garbha eva
dṛṣṭvā cainaṃ vraja gajapate satvaraiḥ pādapātairnālasyaṃ syādupakṛtikṛtāṃ tvādṛśāṃ hyuttamānām

1.64

grāmyāmasmādvraja nagavarānmaOptionmarvina navīnaṃ
śrīkhaṇḍārcā vapuṣi racayam̐ścandrikāṇāṃ taraṅgaiḥ
siddhadraṅge kṣaṇamatha sarasvatyupete vilambya
rājadraṅgaṃ bhuvanaviditaṃ yāsyasi tvaṃ nimeṣāt

1.65

tannālokya khapatitanayaṃ rājatejo'bhirāmaṃ
darbhāṅkūracchalapulakitā tvāmupasthāsyate'sau
āmūlāgraṃ taralitatanurvīcihastairudastairdūrādāliṅgitumiva rasātsābhramatyabdhikāntā

1.66

eṣā kāpi pracurataramaiḥ kānanaiḥ kamrakūlā
kāpi krīḍadyuvatinikarairapsaraḥseviteva
sadveṣeva kvacana vitatairambarairdhautamuktairmuktāśuktyāvalirucitaiḥ kāpyalaṃkāriteva

1.67

prīṇātyeṣākhila••••rajanānsatpayaḥpānadānādutsaṅgasthānaramayati ca tānkelilīlāvilo Forkn
dūrādāliṅgati ca vitatairvīcihastaiḥ punīte
pūtānnāsyāḥ kathamabhihitā(?)neyagādānagarhyāḥ

1.68

nadyāścāsyāḥ suciramubhayoḥ kūlayoḥ saṃniviṣṭāścakrāhvānāṃ hṛdayadayitāścāśrubhiḥ klinnanetrāḥ
pādairmā smāratimupanayairviprayuktāḥ prasahyaiḥ
kaṇṭhaprāṇā nahi virahiṇaḥ kṛcchramīṣatsahante

1.69

ārūḍhānāṃ bhavanavalabhīṃ gaurjaṃrīṇāṃ tvadīkṣā
phullākṣīṇāṃ priyatamakaranyastahastotpalānām
paśyantīnāṃ nagaramabhito'laṃkṛtaṃ candrikābhirbandho nirvāpaya nijakaraiḥ suṣṭhu dṛkkairavāṇi

1.70

krīḍāharmyaṃ priyasahacarīpreraṇābhiḥ praviṣṭāḥ
śayyotsaṅgaṃ praṇayacaṭubhiḥ preyasā prāpitāśca
brīḍodrekādgṛhamaṇimupāhatya karṇotpalena
kāntopānte tamasi kathamapyāsata yā vimugdhāḥ

1.71

mā kārṣīstvaṃ taruṇakiraṇairjālamārgapraviṣṭaistāsāṃ kāntaprasabhahṛtasaccīvarāṇāṃ prakāśam
kiṃ kuryuḥ saṃvaritumanalaṃ bhūṣaṇavastāstvadaṃśūnmaugdhyāddevānavagatadhavākṣyabjasaṃvṛtyupāyāḥ

1.72

(yugmam)
tatrāṭṭānāṃ tatiṣu nihitā bhūriratnaprakārāstārāstārādhava tava karaiḥ suṣṭhu saṃyogametya
prāptollāsā iva navaruco darśanīyā bhaviṣyantyullāsaṃ hi prathayati cirādvandhuvāhānuṣaṅgaḥ

1.73

lakṣmīstatrāramati satataṃ bhūri koṭidhvajānāṃ
gehe gehe bahuvidhadhanaiḥ kṛtsnānānāsvarūpā
dṛṣṭvā caināṃ subhaga bhaginīṃ tyaktacāñcalyadoṣāṃ
cintātītaṃ niyatamatulaṃ prāpsyasi tvaṃ pramodam

1.74

ekaiko'sya dhruvamuḍupate pāṭako'nyaiḥ purāṇāṃ
vṛndaistulyo janapadasamānyeva śākhāpurāṇi
····maikaikaṃ pṛthutaramurugrāmatulyaṃ tadasya
māhātmyaṃ kaḥ kathayitumalaṃ prāptavāgvaibhavo'pi

1.75

muktāpuñjānpratipada····rūnratnarāśīnpravālāṅkūrāñśaṅkhānmṛgamadasarānvīkṣya bhūyo varāṃśca
mā jñāsīstvaṃ svapiturudadherhanta sarvasvamāttadraṅgo hyeṣa prakṛtiguṇato jyeṣṭharatnākaro'sti

1.76

asya vyaktyā niśamanamaho varṣalakṣānupāti
sāmānyenāmṛtakara tataścaikadeśo vilokyaḥ
tasmindṛṣṭe nikhilamapi taddṛṣṭamevāvadheyaṃ
sarvaṃ dṛṣṭaṃ vadati hi jano varṇikādarśanena

1.77

ratnajyotiḥ kanakakajatajyotirahlāvalīṣu
strīpuṃsāṅgābharaṇataruṇajyotirata pradoṣe
dīpaśreṇīprakaṭitapaṭujyotirindostvadīyajyotiryoge bhavatu vividhajyotiṣāṃ saṃnipātaḥ

1.78

tatra pratyāpaṇamanugṛhaṃ dīpakānāṃ kadambe
stokaṃ paurāṇika iva niśi vyañjayatyarthajātam
gatvā prāmāṇika iva mahānvyañjayansarvato'rthaṃ
vailakṣyaṃ taṃ taralitakaraḥ prāpayiṣyatyavaśyam

1.79

tasmādgaṅgācchamanakakubhiḥ prasthitasyāntarā te
svargākāraṃ nagaramaparaṃ lāṭadeśasya puṇḍram
darśaṃ darśaṃ manasi paramaprītirāpatsyate yannānālakṣmīrūciravapuṣāṃ tatra vāso janānām

1.80

laṅkāśaṅkāṃ manasi dadhatī toyarāśau mamajjātīte dṛgbhyo vasati ca pade hanta vastokabhāga
pātālaṃ prāviśadapamadā sāpi bhogāvatī māṃ
dṛṣṭvā ramyāmanupamatamāṃ vāṭapadrīmabhikhyām

1.81

madhye'styatra pracurasukha(ṣa)mo maṇḍapo'tyantatuṅgastatra sthitvā catasṛṣu diśāsvīkṣaṇīyaṃ tvayendo
draṣṭāsi dvākśriyamanupamāmasya viṇvakpurasya
ramyaṃ hyetacchucirucicaturdvāracaityānukāram

1.82

atyāsannaṃ bhṛgupuramato yāsyasi prauḍhadurgā
durgandhāśojjhitamatisurairbhūri pauraiḥ parītam
bhūpīṭhe matsadṛśamaparaṃ vartate vā na veti
draṣṭuṃ raṅgāntaramiva samārūḍhamuccapradeśam

1.83

tasyopānte sukhayati nadī narmadā narmadormistaumai romodgamamatihimaiḥ kurvatī nausthitānām
krīḍadgandhadvipamadarasoddāmagandhipravāhā
cañcatkrīḍāvanaghanataṭā nāvyanīrā gabhīrā

1.84

ālokya drāgbhuvanamamṛtaistarpayantaṃ bhavantaṃ
tātaṃ bhrātarbhavatu muditā narmadā te tanūjā
prāptollāso bhavatu ca bhavānapyupetya kṣaṇena
saṃsāre yajjanitajanakapremabandho garīyān

1.85

tatra sthitvā bhṛgupuramahāvapravātāyanāgre
dṛṣṭvā hṛṣṭo nijatana bhuvo dhāvanodgalaganāni
gaccheḥ svacche taraṇinagaropāntabhūmipradeśe
śrīśrīpūjyakramaviharaṇadhvastapāpapraveśe

1.86

kharjūriyāṇāṃ vipinapaṭalītuṅgatānadrumāṇāṃ
tatra śreṇistapanatanayātīrabhūmiprarūḍhā
mandaṃ mandaṃ prasṛmaramarutkampitāṃ maulikampaiḥ
ślāghāmantaḥ sṛjati nagarasyāsya lokāntarasya

1.87

potaśreṇīparicayamiṣāttīravelladvimānā
majjadvṛndārakavaravadhūrnāgarairnāgarībhiḥ
svādusvacchasphaṭikarucirāmbhobharairuttaraṅgā
tāpī tatra śrayati taṭinī svargagaṅgānuqāram

1.88

enāṃ saṃgacchati jalanidhiḥ pratyahaṃ dvikhirasyāḥ
saubhāgyenatiśayaguruṇā kārmaṇeneva vaśyaḥ
abhracchannastvamapi bhavitāsyetayoryogakāle
pitroḥ paśyanka iha surataṃ lajjate nejaḍo'pi

1.89

tatra śrīmattapagaṇapateḥ saddhihārānilormiluṣṭāsaṅkāṃ phaladalasumasphātisaṃpannavṛkṣām
iṣṭānehaḥ parigataghanodbhāsi bhūyiṣṭhasasyāṃ
drakṣyasyarhatsamavasaraṇāpāstadopāmiva kṣmām

1.90

namrībhūtāḥ pratipadamaho lumbivṛndaiḥ phalānāṃ
svarṇairyoṣā iva dhanavatāṃ santi kamrāḥ kadalyaḥ
snigdhacchāyāairmadhuraphaladairmaṇḍapairgostanīnāṃ
gehairmāmā iva sumanasāṃ tatra kāntā vanāntāḥ

1.91

dīptāḥ puṣpairāviraladalā maṇḍalī campakānāṃ
tatrodyāne tulayati phalairlakṣitā pallavaiśca
nāgaśreṇīmamasṛṇasṛṇiṃ hemaghaṇṭāvalīḍhāṃ
...........................

1.92

udyānānāṃ nagaramabhitaḥ saṃtatirbhāti nānāvṛkṣairlakṣairvividhasumanaḥsaṃvitānāṃ latānām
krīḍaddampatyucitakadalīmandirairbālakānāṃ
gehaiḥ krīḍābhavanasarasī dīrghikāvāpikābhiḥ

1.93

potānpotāniva jalanidheḥ kukṣinikṣiptanānāvastustomāṃścatura bhavitā paśyataste vilambaḥ
jāgrajjaitradhvajaparigatāṅgaṅgamadraṅgatulyānpaśyannetānna bhavati janaḥ ko'tra vikṣiptacetāḥ

1.94

durgā bhargojjvalavapurihotkandharaścandraśālādambhātsaudhacchadirupacito mauktikacchatraśālī
nānāyantrapraharaṇadharo yuddhasajjograśastraḥ
kṣatrasyaiṣa śrayati sukhināṃ dhairyagarvāddhurasya

1.95

gopīnāmnaḥ kimiha saraso varṇayāmo mahattvaṃ
yatkṣīrābdheḥ kalayati kalāṃ madhyamānasya no cet
āste kukṣau kimiha nihitā merudyapi kiṃ vā
vīvikṣobho mathanajanitatrāsato'trāgatasya

1.96

nīlacchāyāṃ kacidaviralairnāgavallīdalaughaiḥ
śubhracchāyaṃ kacana kusumairvismṛtairvikrayāya
piṅge caṅgairatipariṇataiḥ kutraciccekṣudaṇḍairnānāvarṇaṃ puramidamiti dyotate sarvadāpi

1.97

potottīrṇāmbudhiparataṭodbhāvino vastuvṛndāndrāksaṃkhyātuṃ ka iha gaṇanākovido'pi kṣameta
iṣṭe mātuṃ ka iva 000rajaḥsvarṇamāṇikyapuñjānyujñānemāruṇatararucīṃścāṅkurānvidrumāṇām

1.98

rūpyasvarṇaprakaraghaṭanaprotthitaiṣṭaṅkaśālāgarbhodbhūtapratiravaśataistāratāraiṣṭakāraiḥ
nātra kvāpi prabhavitumalaṃ duṣṭadaurgatyabhūtaḥ
pūtaḥ kṣaudre hyupaśamavidhau mantrasāraṣṭakāraḥ

1.99

yatra śrāddhāstatasumanaso viśvamānyā vadānyāḥ
saṃkhyātītā amitavibhavāḥ prauḍhaśākhāḥ praśākhāḥ
kutrāpyādyādya(?)rakajanitāḥ saṃsthitāḥ kalpavṛkṣāḥ
prādurbhūtāstapagaṇapatiprauḍhapuṇyānubhāvāt

1.100

śilpipraṣṭhai racitavividhānekavijñānahṛdyaṃ
hiṅgulyādyaiḥ kanakakhacitairvarṇakairvarṇanīyam
dattānandaṃ sa[hṛ]dayahṛdāṃ vṛndamarhadgṛhāṇāṃ
citraiścitraṃ ka iha na jano vīkṣya citrīyate'ntaḥ

1.101

madhye gopīpuramiha mahāñśrāvakopāśrayo'sti
kailāsādripratibhaṭa iva prauḍhalakṣmīnidhānam
antarvartyārhatamataguruprauḍhatejobhirudyajjyotirmadhyasthitamaghavatā tāviṣeṇopameyaḥ

1.102

bhittau bhittau sphaṭikasarucau kuṭṭime kuṭṭime ca
saṃkrāmaṃstvaṃ subhaga bhavitā syāttalakṣasvarūpaḥ
yuktaṃ caitattaraṇinagaropāśrayasyānyathāśrīrdraṣṭuṃ śakyā na khalu vapuṣaikena yuṣmādṛśāpi

1.103

tasya dvārāṅgaṇabhuvi bhavānsthairyamālambya paśyansākṣāddevāniva nṛjanuṣo drakṣyati śrāddhalokān
hastyārūḍhānatha rathagatānsādinaścārthapau····(?)
pyarthāñśrotuṃ rasikahṛdayāñśīghramāṭīkamānān

1.104

mādyadbhūridvipamadarasādhyīyalālānipātaklinnāṃ svinnāmiva ghanajanavrātasaṃmardakhedāt
dvāraṃ svasyāṅgabhuvamatipreṅkhitaistoraṇānāṃ
snehādāśvāsayati marutāṃ preraṇeneva śaśvat

1.105

madhye tasyāḥ śramaṇavasatermaṇḍapo yaḥ kṣaṇasya
so'yaṃ kāntyānuharati satāṃ tāṃ sudharmyā maghonaḥ
muktā candrodayaparicitasvarṇamāṇikyabhūṣāśreṇīdīpto vividharacanārājitastambhaśobhī

1.106

madhye siṃhāsanamanupamaṃ tasya śakrāsanābhaṃ
cetaścaitatsukhayati satāṃ hṛdyapadyānukāram
sālaṃkāraṃ sughaṭitamahāsaṃdhibandhaṃ suvarṇa
svacchacchāyaṃ sulalitacatuḥpādasaṃpannaśobham

1.108

dīpropāntaḥ svasadṛśarucā pādapīṭhena namrakṣmābhṛcchreṇīmukuṭaghaṭanākomalībhūtadhāmnā
paṅktyoḍūnāmiva guṇayujā mauktikasvastikena
vyomno lakṣmī kila nidadhatopendrapādāñcitena 107(yugmam)
tatrāsīnaṃ pariṇatatapastejasā pīnamantaḥśukladhyānodbhavajavamahodyotitātmasvarūpam
sākṣāttīrthakaramiva jagajjantujīvātubhūtaṃ
mūrtyā śāntādbhutamadhurayā dattabhavyapramodam

Linked texts (1)

Indudūta — Sanskrit

Indudutakavya 1

Contents

Linked texts (1)