<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Epic, Poetry, Drama & Narrative](https://indike.org/pramana/in.lit) › [Poetry (mahākāvya, lyric, messenger poems, stotra, Prakrit kāvya)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya) › [Messenger poems (sandeśakāvya)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta) › [Vaiṣṇava devotional messenger poems (non-Gauḍīya/Dākṣiṇātya)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna) › Induduta

# Induduta (Indudūta)

इन्दुदूत

The poet embodies a devotional message to Śrī Tāpa Gaṇapati from Yodha.

- **Language:** Sanskrit
- **Extent:** 123 passages, 1,916 words
- **Text:** complete digital text
- **Source:** sa.wikisource · 1938 · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription; the work itself is in the public domain)

## Contents

- [1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.1)
- [2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.2)
- [3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.3)
- [4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.4)
- [5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.5)
- [6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.6)
- [7](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.7)
- [8](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.8)
- [9](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.9)
- [10](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.10)
- [11](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.11)
- [12](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.12)
- [13](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.13)
- [14](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.14)
- [15](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.15)
- [16](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.16)
- [17](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.17)
- [18](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.18)
- [19](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.19)
- [20](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.20)
- [21](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.21)
- [22](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.22)
- [23](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.23)
- [24](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.24)
- [25](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.25)
- [26](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.26)
- [27](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.27)
- [28](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.28)
- [28\_1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.28_1)
- [31](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.31)
- [32](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.32)
- [33](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.33)
- [34](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.34)
- [34\_2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.34_2)
- [34\_3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.34_3)
- [34\_4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.34_4)
- [41](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.41)
- [42](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.42)
- [43](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.43)
- [44](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.44)
- [45](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.45)
- [46](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.46)
- [47](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.47)
- [48](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.48)
- [48\_5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.48_5)
- [48\_6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.48_6)
- [51](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.51)
- [52](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.52)
- [53](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.53)
- [54](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.54)
- [55](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.55)
- [56](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.56)
- [57](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.57)
- [58](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.58)
- [58\_7](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.58_7)
- [58\_8](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.58_8)
- [58\_9](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.58_9)
- [65](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.65)
- [66](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.66)
- [67](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.67)
- [68](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.68)
- [69](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.69)
- [70](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.70)
- [71](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.71)
- [72](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.72)
- [73](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.73)
- [74](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.74)
- [75](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.75)
- [76](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.76)
- [77](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.77)
- [77\_10](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.77_10)
- [81](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.81)
- [82](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.82)
- [83](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.83)
- [84](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.84)
- [85](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.85)
- [86](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.86)
- [87](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.87)
- [88](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.88)
- [89](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.89)
- [89\_11](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.89_11)
- [89\_12](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.89_12)
- [89\_13](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.89_13)
- [94](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.94)
- [95](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.95)
- [96](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.96)
- [97](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.97)
- [98](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.98)
- [98\_14](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.98_14)
- [98\_15](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.98_15)
- [102](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.102)
- [103](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.103)
- [104](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.104)
- [105](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.105)
- [106](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.106)
- [108](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.108)
- [109](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.109)
- [111](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.111)
- [112](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.112)
- [113](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.113)
- [114](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.114)
- [115](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.115)
- [116](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.116)
- [117](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.117)
- [118](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.118)
- [119](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.119)
- [120](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.120)
- [222](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222)
- [222\_16](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_16)
- [222\_17](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_17)
- [222\_18](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_18)
- [222\_19](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_19)
- [222\_20](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_20)
- [222\_21](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_21)
- [222\_22](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_22)
- [222\_23](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_23)
- [222\_24](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_24)
- [222\_25](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_25)
- [222\_26](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_26)
- [222\_27](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_27)
- [222\_28](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_28)
- [222\_29](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_29)
- [222\_30](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_30)

## Text

### [1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.1)

svasti śrīṇāṃ bhavanamavanīkāntapatipraṇamyaṃ  
prauḍhaprītyā paramapuruṣa pārśvanāthaṃ praṇamya .  
śrīpūjyānāṃ guruguṇavatāmindudūtaṃ prabhūto-  
dantaṃ lekha likhati vinayo lekhalekhānatānām .. 1 ..

### [2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.2)

yatra vyomavyatigaśikharepvahatā mandireṣu  
mūrtījainīrnayanamubhagāścandraśālāniviṣṭāḥ .  
darśaṃ darśaṃ vinayavinato'dho vimānāvatāra-  
kleśaṃ nāsādayati nikaro hṛdyavidyādharāṇām .. 2 ..

### [3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.3)

yatrotsarpacchikarakiraṇaḥ śobhayannabhradeśaṃ  
sākṣāllakṣmīvasatiraniśaṃ rājate rājalokaḥ .  
mervārūḍhatridaśanagaraspardhayevādhirūḍhaṃ  
śailāgraṇyaṃ kanakanikaṣasnigdhabhaṃ pañcakūṭam .. 3..

### [4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.4)

yatrebhyānāṃ bhavanatatayaḥ kāścidadretaṭāgraṃ  
prāptāḥ kāścitpunaranupadaṃ santi tāsāmadhastāt .  
kāśvidbhūmāvapi bhṛśavalatketavaḥ kāntidṛptā  
nirjetuṃ dyāmiva rucimadātyasthitā nirvyavastham .. 4 ..

### [5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.5)

yatra krīḍopavanapadavīkrīḍatāṃ nāgarāṇāṃ  
viṣvaktūryatrikaparicayapītimāviṣkaroti .  
nṛtyatkekimakarasubhagā bhṛṅgaguṅjadvirephā  
vātoddhṛtadrumadalatatidhvānavāditrahradyā .. 5 ..

### [6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.6)

1. etadgranthakarturnāma granthadarśananena tu sphuṭaṃ nopalabhyate. pustakamapyasyāṣṭa-  
patrātmakamekaṃ prāyo'śuddhamupalabhyam  
16  
śyāmaṃ yasminnupalaracitaṃ dantinaṃ mattarūpaṃ  
puṃrūpābhyāmupari kalitaṃ vīkṣya śaṅke'driśṛṅge .  
uttīryaitatpuramanupamaṃ svargalokādihendro-  
ḍadākṣīllokairiti viracitaṃ cihnametaccakāsti .. 6 ..

### [7](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.7)

sthāsnuḥ śuṇḍāyudha iva madātkuṇḍalīkṛtya danto  
kṛtvottānāvupalaracito yatra hastyadriśṛṅge .  
svargaṃ jetuṃ nabhasi rabhasādārurukṣoramuṣya  
1draṅgasyeva sphuṭayati mahādhīranāsīrabhāvam .. 7 ..

### [8](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.8)

tasinyodhābhidhapusvare śrīmadācāryapādā-  
deśānmāsāṃścatura uṣito yo vinīto vineyaḥ .  
sādhuḥ saiṣa praharavigame bhādrarākārajanyā  
prācīśailopari parigataṃ śītaraśmiṃ dadarśa .. 8 ..

### [9](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.9)

dṛṣṭvā cainaṃ sa puramagurudhyānasaṃdhānalīna-  
svāntaḥkāntaṃ tamiti rajaneḥ svāgataṃ vyājahāra .  
sadyaḥ sākṣādgurupadayugaṃ nantumutkaṇṭhito'pi  
drāgetena sthitiparavaśo vandanāṃ prāpayiṣyan .. 9 ..

### [10](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.10)

diṣṭyā dṛṣṭaḥ suhraduḍupate'smābhiradyātithistvaṃ  
pīyūṣodhairbhṛśamupacaranprāṇināmīkṣaṇāni .  
puṇyaiḥ prācyaiḥ phalitamatulairasmadīyairupeyā-  
nnāpuṇyānāṃ nayanaviṣayaṃ yatpriyaḥ smaryamāṇaḥ .. 10 ..

### [11](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.11)

dehe gehe kuśalamatulaṃ vartate kañcidindo  
nīrogāṅgī subhaga gṛhiṇī rohiṇī te'styabhīṣṭā .  
1. 'draṅgapuryām' iti hemacandraḥ,  
anyāḥ sarvā api sakuśalā dakṣajāḥ santi patnyaḥ  
pañcārciḥ śaṃ kalayati hṛdānandano nandanaste .. 11 ..

### [12](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.12)

yadvāyaṃ te sphuṭamanucito vārtavārtānuyoga-  
stvayyāyattāṃ jagati sakale jānato me sukhāptim .  
mantavyo'yaṃ tadāpi sarasaḥ nehasārāñcitatvā-  
tsvādīyaḥ syātkadaśanamapi snehadhāropasiktam .. 12 ..

### [13](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.13)

kvāho śītoṣagatamatanu pāktanārdhaṃ videha-  
kṣetra kvāyaṃ caramabharatakṣetrayāmyārdhabhāgaḥ .  
māgoṃ'tītaḥ kathamayabhiyānkomalaiḥ svaccha pādaiḥ  
prauḍhaprauḍhaiḥ śikhariśikharairdanturībhūtadeśaḥ .. 13 ..

### [14](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.14)

mārgaśrāntaḥ kṣaṇamiha sukhaṃ tiṣṭha viśrāmaheto-  
rutuṅgeḍasmiśikhariśikhare dattapādāvalambaḥ .  
hṛdyaḥ padmābhidhavarasaraḥ saṃbhavastvāṃ samīraḥ  
sarpannucaiḥ sukhayatu sakhe ketakīgandhabandhuḥ .. 14 ..

### [15](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.15)

natvā sīmaṃdharajinapatiṃ prāptapuṇyaprakarṣo  
bhūyo nantuṃ tribhuvanagurūṃ bāhudevaṃ saharṣaḥ .  
mārge tīrthapraṇativigalatpāpapaṅkaḥ svamaulā-  
varhaccaityāścita iti jagadvandya vandāmahe tvām .. 15 ..

### [16](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.16)

svinnāṃ tīvrātapaparicayāttoyadastoyavṛṣṭyā  
siñcanyadvatsukhayati kṛṣiṃ śoṣakālopapannaḥ .  
prīrti tadvatpriyasakha mama prāpitā cittavṛttiṃ  
...."totpattau rahasi bhavatā gacchatā bandhunā drāk .. 16..

### [17](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.17)

śānti nīte śrama iti tataścetasi svāsthyamāpte  
datvā karṇāvahitamanāḥ śroṣyasi prārthanāṃ me.  
na śrāntānāṃ sukhayati kathā snigdhavargoditāpi  
svasthe citte praṇayamadhurā buddhayo hyudbhavanti ..17 ..

### [18](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.18)

śrutvā yācñāṃ mama himaruce na pramādo vidheyo  
no vāvajñābhyadhikavibhavonmattacittena kāryā.  
premālāpaiścaturavanitānirmitaivismṛtiṃ na  
prāṇyāḥ prāyaḥ prathitayaśasaḥ prārthanābhaṅgabhītāḥ..18..

### [19](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.19)

ātastātastava guṇanidhiḥ paśya ratnākaro'sau  
varṣe varṣe navajaladharaprāpitairambupūraiḥ .  
viśva viśvaṃ taruṇatapanoddāmatāpābhitaptaṃ  
sekaṃsekaṃ sukhayati sadābhīṣṭaviśvopakāraḥ .. 19..

### [20](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.20)

kiṃ nu brūmastava janayitustasya dānapriyatvaṃ  
yo devānāṃ satatamamṛtaiḥ kalpayāmāsa vṛttim .  
aśvaṃ coccaiḥśravasamasamaṃ nāgamairāvataṃ ca  
datvendrasya tribhuvanapateḥ pūrayāmāsa vāñchām .. 20 ..

### [21](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.21)

kanyāṃ dattvā jagati viditāṃ yautake kautukī ca  
yo'dānmodādyugapadamalaṃ kaustubhaṃ pāñcajanyam .  
evaṃ viśvaṃbharamatitamāṃ prīṇayāmāsa lobhā-  
dyannādyāpi śvaśuravasatiṃ saṃtyajatyuttamo'pi .. 21 ..

### [22](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.22)

jīyāsuste jagati viditā bhrātaraḥ pañca cañca-  
nmāhātmyāste vitaraṇabhaṭāḥ pārijātadrumādyāḥ .  
drāksaṃkalpopanatasakalābhīpsitā apyabhīṣṭaṃ  
yācante yānvinayavinatā nākino vāsavādyāḥ .. 22 ..

### [23](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.23)

mūrkha prājñīyati ca kutanuṃ kāmarūpīyati drā-  
gdīnaṃ śūrīyati ca kuṭilaṃ prāñjalīyatyavaśyam .  
krūra śāntīyati gatakalaṃ satkalīyatyajasraṃ  
lokaṃ so'yaṃ jayati nikhilastvadbhaginyaḥ prabhāvaḥ .. 23..

### [24](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.24)

yāte śyāmā subhaga dayitā vardhayatyugralakṣmīṃ  
paṅkaṃ parṇaṃ tulayasi yayā viprayuktastvamindo .  
sāpi śrāntaṃ bhuvanamakhilaṃ svasvakarmaśrameṇa  
nidrādānātsukhayati sadābhīṣṭaviśvopakārā ..24..

### [25](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.25)

pīyūṣārdraistvamapi kiraṇairjaṅgamasthāvarākhyaṃ  
bhūtagrāmaṃ sukhayasi sutaṃ saṃspṛśandrākpiteva .  
krūraiḥ śūraprakaṭitakaraurnirbharaṃ kliṣṭalokāṃ  
viṣvagnirvāpayasi vasudhāṃ satyamevāsi rājā .. 25 ..

### [26](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.26)

evaṃ viśvopakṛtikuśalaḥ kaḥ kuṭumbe na te'sti  
prāyaḥ sadbhiḥ prathitacaritaistvādṛśairvarṇanīye.  
yadvā ratnākara iti yaśaḥ prāpa yuṣmābhirevā-  
mbhodhirvaprurbhavati mahimodārasattvaistanūjaiḥ .. 26 ..

### [27](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.27)

tasmādbandho jaladhitanaya prārthanāṃ me samartha  
vyarthīkartuṃ na khalu kathamapyarhasi prauḍhavaṃśya.  
yenotkṛṣṭaṃ jagati viditaṃ yācamānasya janto-  
ryācñābhaṅge bhavati laghutā naiva sātkiṃ tvamuṣya .. 27 ..

### [28](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.28)

nāśakyaṃ te bhuvanavalaye mitra paśyāmi kiṃci-  
ttejaḥpuñjairanatijaraṭhairakramākrāntaviśva .  
pādānmūrdhni tripurajayinaḥ kautukenopadhāyā-  
hnāya smerīkṛtatatajagadvyāpi śauryapratāpaḥ .. 28..

### [28\_1](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.28_1)

kāmaṃ kṣāmākṛtimapi jagadyajjayantaṃ na ko'pi  
chettuṃ śaktastadiha bhavato mātulasyānubhāvāt .  
4 caturdaśagu0  
gopālo'pi tribhuvanamidaṃ krāntavānyatripadyā  
tatrāpyetatprabhavati tava śyālakasyaiva tejaḥ .. 20 ..

### [31](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.31)

yā cāñcalyādbhuvi vijayate vidyuto nīcasaṅgā-  
tsindhurandhaṃkaraṇaguṇato śyāmalāṃ dhūmalekhām .  
sāpi bhrāturbhavati bhavato mānanīyānubhāvā-  
dviśye doṣāngaṇayati jano ko hi rājño bhaginyāḥ .  
gantavyaste tapanatanayātīrakoṭīramindo  
sūryadraṅgo gurupadayugasparśasaṃprāptaraṅgaḥ .  
gatvā tatra tribhuvanajanadhyeyapādāravindo  
draṣṭavyaḥ śrītapagaṇapatirbhāgyasaṃbhāralabhyaḥ .. 31 ..

### [32](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.32)

mārgaṃ tasya pracurakadalīkānanaiḥ kāntadeśaṃ  
sthāne sthāne jaladhidayitāsaṃtatidhvastakhedam .  
ākarṇyāntaḥkaraṇaviṣaye(?) stvāpayoktaṃ mayendo-  
'bhīṣṭaṃ sthānaṃ vrajati hi janaḥ prāñjalenādhvanā drāk ..3

### [33](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.33)

śailādatmādupasara pathā dākṣiṇātyena bandho  
gandhodrekollasitakusumastambhitendindireṣu .  
sthāne sthāne sarasasarasaḥ kānaneṣvaṃśupūrai-  
rmodaṃ saṃpādaya kumudinīphullapuṣpekṣaṇānām .. 33 ..

### [34](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.34)

tuṅge tiṣṭha kṣaṇamuḍupate tvaṃ suvarṇācalasya  
krīḍāvāpī savanasarasairmārutaiḥ śāntatāpaḥ .  
tatratyānāṃ sakaladivasakṣudvayathāpīḍitānāṃ  
sauhityaṃ tvatkiraṇakavalaiḥ stāccakorāṅganānām .. 34

### [34\_2](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.34_2)

tasmiśaile'ntimajinavarā vāmavāmeyadeva-  
prāsādau yau taruṇakiraṇaiḥ saṃgaraṃ nirmimāte .  
madhyasthaḥ sansughaṭitarucī tau kuru prāyaśo ya-  
tprottuṅgānāṃ bhavati mahataivāpaneyo virodhaḥ .. 3 ..

### [34\_3](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.34_3)

tatra krīḍopavanasarasīsvacchanīrāntareṣu  
snātvā svairaṃ pratikṛtimipānnavyadhātāṃśukaḥ san .  
jyotsnājālaiḥ svapaya madhurairvīravāmeyadevau  
karpūrācchaistadanu ca karairarjayābhyarya puṇyam ..  
tasyādhastānnagaramaparaḥ svarga evāsti yasya  
prauḍhebhyānāṃ bhavananikarairdhvastamānā vimānā.  
kvāpyekānte kṛtavasatayaḥ sajjalajjābhibhūtā  
bhūmīpīṭhāvataraṇavidhau paṅgutāmāśrayanti .. 3 .

### [34\_4](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.34_4)

yadyapyāśu glapitanayanā hastavinyastavakrā  
dūyante cetkiraṇanikarairnibharaṃ, viprayuktāḥ .  
vighno (1) yadyabhisṛtikṛtikṛtāṃ yogināṃ ca tvadīye-  
jyotsnājālaistimiranikarā nivāsina māna ..  
na prastheyaṃ tadapi bhavatā vīkṣya dakṣekṣaṇīya  
draṅgaṃ śṛṅgāritakuvalayaṃ citrasaṃpūrṇametam .  
vipvagdattvā nayanayugalaṃ samyagālokanīya  
paścāttāpastudati hṛdayaṃ darśanīya s. 2..

### [41](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.41)

tasmājjālaṃdharapurabarādutpatañśīghragāmī  
śrīrohiṇyāḥ parisaramatha prāyasi matvaṃ nimeṣā !  
sthitvā tatra kṣaṇamiyamapi prekṣaṇīyā samantā-  
nnāntaḥśalyaṃ sa bhavati satāṃ mārthako yo vilambaḥ .  
tasyāṃ caikaṃ sukhamuḍupate dhārmikāṇāṃ mahīyo  
yaccaityānāṃ śucirucimatāmasti paṅktivyavasthā .  
52  
ga  
tanmadhyasthe na bhavati pathi prasthitānāṃ prayāso  
dūrādeva praṇataśirasāṃ devadevapraṇāme .. 41 ..

### [42](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.42)

tenaivātha tvamapi vicāraṣyatyavaśyaṃ pathendo  
śraddhāśālī sphuṭamubhayataścaityamālāñcitena .  
nāmaṃ nāmaṃ jinabhagavatāmākṛtīścaityasaṃsthāḥ  
paśyannekāntaramavahitaḥ suṣṭu savyāpasavyam .. 42..

### [43](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.43)

ekaṃ caitadvacanamamalaṃ māmakīnaṃ na cittā-  
dutārya svīkṛtanijasuhṛtkāryasiddhe nidānam .  
paṇyastrīṇāmiha hi nagare saṃniveśo garīyā-  
nāste tasmāddhṛtimatiharāddūramevāmigaccheḥ .. 43 ..

### [44](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.44)

kācinnāgyāḥ śrayati samatāṃ bhogilokopagūḍhā  
habī kācitkalayati kalāṃ tatra kiṃpākavalyāḥ .  
kācidgatāṃ tulayati yuvabhraṃśahetuḥ paṇastrī  
kācidvāndhyaprathananipuṇā yāti vātyāsasvītvam .. 4 ..

### [45](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.45)

kācittīkṣṇairnayanaviśikhairmarma yūnāṃ bhinatti  
narmālāpairharati hṛdayaṃ kācidrākṛtahradyaiḥ .  
kācitsācismitavikasitairmohayatyalpabuddhī-  
ndhairyaṃ kācitpaṭukucataṭoddhātanairluṇṭhati drāk .. 45 ..

### [46](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.46)

tasmādāsāṃ yuvajanapṛṣadvāgurāṇāmavaśyaṃ  
dūrātyāgo bhavati hi nṛṇāṃ śreyase'mutra cātra .  
tatrāpyaṅgīkṛtanijasuhṛyāhṛtestvādṛśasya  
vyāsaṅgo nocita iti hitaṃ dvistriretadvadāmi .. 46..

### [47](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.47)

tasyāḥ puryā bhavati purato nātidūre'mbudādri-  
rdraṣṭavyo'sau taruparivṛtodabhramabhaṃkaṣāgraḥ .  
nādairgītairiva janamanāṃsyāharankīcakānāṃ  
gandharvāṇāmiva navamaruccālanāddhūrṇamānaiḥ .. 47 ..

### [48](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.48)

śṛṅge'mupyonnatibhṛti sarastīrabhūmiprarūḍhā-  
ndūrvāṅkūrānkila kavalayiṣyatyaso te kuraṅgaḥ .  
bhūyaḥ kālakṣududayakṛśaścāraṇīyo'yamindo  
sāmaśrambhobharatṛṇataterdurlabhārakheṭato'sya .. 48 ..

### [48\_5](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.48_5)

kṛjadbhirye śrutisukhakarā kokilaimallikānā-  
māmodaiśca prasṛmarataraiḥ prāṇino modayanti .  
udgacchadbhirnavanavatṛṇairvaya(?)vaiḍūryabaddha-  
kṣoṇīpīṭhā iva vidadhate śaṃ nikuñjā drumāṇām .. 45 ..

### [48\_6](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.48_6)

teṣūccairbhā sma bhavadabhitaḥ svarvadhūprastutaistai-  
rvīṇānādairapahṛtamanā dūrakṛṣṭo mṛgaste .  
mā bhūtsvedastadanu ca tadanveṣaṇe vā vilambo  
gantuṃ tyaktvāśritamaṇumapi tvādṛśā notsahante .. 5 ..

### [51](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.51)

tasmātsvasmānnayanaviṣayānnāyamatyantadūraṃ  
gantuṃ sahyo navadhanatṛṇāvādavikṣiptacetāḥ .  
yannirmagnā api karivarā arbudādreḥ kuḍaṅge-  
ṣvaprāṇāḥ syurbahalavidapiṣvanyajantoḥ kathā kā .. 51 ..

### [52](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.52)

(tribhirviśeṣakam)  
yadyapyetaddhanavanagataṃ nāndhakāraṃ karāste  
hanyurmā bhūttadapi hi bhavānsve mṛdutve vipaṇṇaḥ .  
yeṣūṣṇāṃśorapi 'karāḥ kuṇṭhatāmāśrayante-  
'naṅgakrīḍāsadasi diviṣatpuṃścalīnāṃ divāpi .. 12 ..

### [53](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.53)

tatra śrīmānvimalavasatau bhāti nābheyadeva-  
sevāyātatridaśanikaraḥ pūrṇapādopakaṇṭhaḥ .  
nemisvāmī diśati ca śivānyānatānāṃ niviṣṭaḥ  
sākṣādindrālaya iba vare vastupālasya caitye .. 53 .

### [54](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.54)

rūpyasvacchopaladalamayo citradotkīrṇacitrau  
cañcañcandrodayacayacitau kalpitānīlaśilpau !  
jīyāstāṃ tau vimalanṛpatervastupālasya cauccau  
prāsādau tau sthiratarayaśorūpadehāviva dvau .. 54 ..

### [55](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.55)

eṣā bhūmirvimala vibhunā brāhmaṇebhyo gṛhītā  
caityaṃ kartuṃ ripusurajitā sapyamāstīrya viṣvak .  
aitihyāni tvamiti jaratāṃ kurvatāṃ mitragoṣṭhīṃ  
tatra śroṣyasyanusṛtabhavaccandrikāṇāṃ mukhebhyaḥ .. 15 ..

### [56](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.56)

draṣṭavyaḥ syādayamapi sakhe bhīmasādhorvihāra-  
stārtīyokastridaśasadanamphānigarvāpahaśrīḥ .  
evaṃ caitattribhuvanamatikramya śobhāviśeṣaiḥ  
prāsādānāmiha samuditaṃ prītigoṣṭye trikaṃ kim .. 56

### [57](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.57)

āste caityaṃ svaratarakṛtaṃ nātidūre yadeṣāṃ  
tatrottuṅgaścatasṛṣu diśāsvarhato vandamānaḥ .  
sākṣādṛṣṭaṃ samavasaraṇaṃ yadvidehāvanīṣu  
tatsaṃskārodayasahakṛtaṃ saṃsmariṣyasyavaśyam .. 17 ..

### [58](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.58)

anye cātrāmṛtakaraharidvāsasāṃ ye vihārā  
draṣṭavyāste na khalu bhavatā tatra vandyā jinācī .  
digvelānāṃ kaṭukamatināṃ (2) dravyaliṅgaspṛśāṃ ya-  
nnārhadvimbaṃ suvihitamunervāsayogaṃ vinārcya̭m .. 58 ..

### [58\_7](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.58_7)

N  
kiṃciddūre bhavati ca tatastatra durgo'calākhyo  
maulau tasminvilasati caturdvāramuttuṅgacaityam .  
yādṛktatrocchritamanupamasvarṇarīrīvimiśraṃ  
na kṣmāpīṭhe kvacidadhigataṃ tāgarcācatuṣkam .. ... !  
nīcaiḥ kiṃcidbhavati ca tataḥ kāntamarhanniśāntaṃ  
śrāntaṃ tārādiva navarucāṃ gantumūrdhvaṃ...  
durgasyādho'pyatha jinagṛhaṃ śrīkumārakṣitīndo-  
rvandethāsteṣvanupamamate bhāvataḥ śrījinārcā ..6..

### [58\_8](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.58_8)

astyeṣo'dri....mupacito bhūridivyauṣadhībhi-  
stasmādasyopari kira rasaṃ candrikāṇāṃ viśiṣya .  
etāḥ puṣṭiṃ dadhatu ca rayādauṣadhīśa... te'ṅga--  
sparśātstrīṇāṃ paramamuditaṃ yauvanaṃ bhartṛ saṅgaḥ ..21..

### [58\_9](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.58_9)

śaile'styasminpratipadamaho laukikī tīrtharājī  
miśyādṛṣṭikṣitipatinatiprāptamithyānubhāvāma  
na draṣṭavyā subhaga bhavatā kautukādapyasau ya-  
nmālinyaṃ syāttadabhigamanācchuddhasamyaktvaratnaiḥ 12 ..

### [65](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.65)

itthaṃ sthitvā sthirataradhiyāṃ lokanīyo'rbudādri-  
rasyā dṛṣṭā jagati hi jano gaṇyate garbha eva :  
dṛṣṭvā cainaṃ vraja gajapate satvaraiḥ pādapātai-  
rnīlasyaṃ sthādupakṛtikṛtāṃ tvādṛśāṃ hyuttamānām  
grāmyāmasmādraja nagavarānmāravīnāṃ navīnāṃ  
śrīkhaṇḍārcāṃ vapuṣi racayaṃścandrikāṇāṃ taraṅgaiḥ  
siddhadraṅge kṣaṇamatha sarasvatyupete vilambya  
rājadraṅgaṃ bhuvanaviditaṃ yāsyasi va nimeṣāt  
tatrālokya svapatitanayaṃ rājatejo'bhirāmaṃ  
darbhāṅkūracchalapulakitā tvāmupasthāsyate'sau .  
āmūlāgraṃ taralitatanurvīcihastairudastai-  
rdūrādāliṅgitumiva rasātsābhramatyabdhikāntā .. 65 ..

### [66](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.66)

eṣā kvāpi pracurataramaiḥ kānanaiḥ kanakūlā  
kvāpi krīḍadyuvatinikarairapsaraḥseviteva .  
sadveṣeva kvacana vitatairambarairdhautamuktai-  
rmuktāśuktyāvalirucitaraiḥ kvāpyalaṃkāriteva .. 66 ..

### [67](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.67)

prīṇātyeṣākhila... rajanānsatpayaḥpānadānā-  
dutsaṅgasthānramayati ca tānkelilīlāvilolān .  
dūrādāliṅgati ca vitatairvīcihastaiḥ punīte  
pūtānnāsyāḥ kathamabhihitā(?)neyagādānagaryāḥ .. 67 ..

### [68](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.68)

nadyāścāsyāḥ suciramubhayoḥ kūlayoḥ saṃniviṣṭā-  
ścakrāhnānāṃ hṛdayadayitāścāśrubhiḥ klinnanetrāḥ .  
pādairmā smāratimupanayairviprayuktāḥ prasahyaiḥ  
kaṇṭhaprāṇā nahi virahiṇaḥ kṛcchūmīṣatsahante .. 68 ..

### [69](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.69)

ārūḍhānāṃ bhavanavalabhīṃ gaurjarīṇāṃ tvadīkṣā  
phullākṣīṇāṃ priyatamakaranyastahastotpalānām .  
paśyantīnāṃ nagaramabhito'laṃkṛtaṃ candrikābhi-  
rbandho nirvāpaya nijakaraiḥ suṣṭu dṛkkairavāṇi .. 69 ..

### [70](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.70)

krīḍāharmyaṃ priyasahacarīpreraṇābhiḥ praviṣṭāḥ  
śayyotsaṅgaṃ praṇayacaṭubhiḥ preyasā prāpitāśca .  
vrīḍodrekādgṛhamaṇimupāhatya karṇotpalena  
kāntopānte tamasi kathamapyāsate yā vimugdhāḥ .. 70 ..

### [71](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.71)

mā kārṣīstvaṃ taruṇakiraṇarjālamārgapraviṣṭe-  
stāsāṃ kāntaprasabhahṛtasaccīvarāṇāṃ prakāśam .  
kiṃ kuryuḥ saṃvaritumanalaṃ bhūṣṇavastārastvadaṃśū-  
nmauradhyādevānavagatadhavākṣyabjasaṃvṛtyupāyāḥ ..7.. (yugmam)

### [72](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.72)

tatrāṭṭānāṃ tatiṣu nihitā bhūriratnaprakāśa-  
stārāstārādhava tava karaiḥ suṣṭu saṃyogametya .  
prāptollāsā iva navaruco darśanīyā bhaviṣya-  
nyullāsaṃ hi prathayati cirābandhuvāhānuṣaṅgaḥ .. 72 ..

### [73](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.73)

lakṣmīstatrāramati satataṃ bhūri koṭidhvajānāṃ  
gehe gehe bahuvidhadhanaiḥ klṛptanānāsvarūpā .  
dṛṣṭvā caināṃ subhaga bhaginīṃ tyaktacāñcalyadoṣāṃ  
cintātītaṃ niyatamatulaṃ prāpsyasi tvaṃ pramodam .. 73 ..

### [74](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.74)

pakaiko'sya dhruvamuḍupate pāṭako'nyaiḥ purāṇāṃ  
vṛndaistulyo janapadasamānyeva śākhāpurāṇi .  
"maikaikaṃ pṛthutaramurugrāmatulyaṃ tadasya  
māhātmyaṃ kaḥ kathayitumalaṃ prāptavāgvaibhavo'pi .. 74 ..

### [75](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.75)

muktāpuñjānpratipada rūnratnarāśīnpravālā-  
ṅkūrāñśaṅkhānmṛgamadasarānvīkṣya bhūyo varāṃśca .  
mā jñāsīstvaṃ svapiturudadherhanta sarvasvabhātta-  
draṅago hyeṣa prakṛtiguṇato jyeṣṭharatnākaro'sti .. 75 ..

### [76](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.76)

asya vyaktyā niśamanamaho varṣalakṣānupāti  
sāmānyenāmṛtakara tataścaikadeśo vilokyaḥ .  
tasmindṛṣṭe nikhilamapi tadṛṣṭamevāvadheyaṃ  
sarvaṃ dṛṣṭaṃ vadati hi jano varṇikādarśanena !! 76 ..

### [77](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.77)

ratnajyotiḥ kanakarajatajyotiraṭṭāvalīṣu  
strīpuṃsāṅgābharaṇataruṇajyotiratra pradoṣe .  
dīpaśreṇīprakaṭitapaṭujyotirindostvadīya-  
jyotiryoge bhavatu vividhajyotiṣāṃ saṃnipātaḥ .. 77 ..

### [77\_10](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.77_10)

tatra pratyāpaṇamanugṛhaṃ dīpakānāṃ kadambe  
stokaṃ paurāṇika iva niśi vyañjayatyarthajātam .  
gatvā prāmāṇika iva mahāvyañjayansarvato'rtha  
vailakṣyaṃ taṃ taralitakaraḥ prāpayiṣyatyavaśyam .. 78 !  
tasmāddaṅgācchamanakakubhiḥ prasthitasyāntarā te  
svargākāraṃ nagaramaparaṃ lāṭadeśasya puṇḍram .  
darśa darśa manasi paramaprītirāpatsyate ya-  
nnānālakṣmīruciravapuṣāṃ tatra vāso janānāma !!  
laṅkāśaṅkāṃ manasi dadhatī toyarāśau mamajjā-  
tīte dṛgbhyo vasati ca pade hanta vakhokasāga .  
pātālaṃ prāviśadapamadā sāpi bhogāvatī māṃ  
dṛṣṭvā ramyāmanupamatamāṃ vāṭapadrīmabhigvyām .. 8 ..

### [81](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.81)

madhye'styatra pracurasukha(pa)mo maṇḍapo'tyantatuṅga-  
statra sthitvā catasṛṣu diśāsvīkṣaṇīyaṃ tvayendro.  
draṣṭāsi drākśriyamanupamāmasya viṣvakpurasya  
ramyaṃ hyetacchucirucicaturdvāracaityānukāram .. 81 ..

### [82](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.82)

atyāsannaṃ bhṛgupuramito yāsyasi prauḍhadurgāṃ  
durgandhāśojjhitamatisurairbhūri paureḥ parītam .  
bhūpīṭhe matsadṛśamaparaṃ vartate vā na veti  
draṣṭuṃ raṅgāntaramiva samārūḍhamuñcapradeśam .. 82 ..

### [83](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.83)

tasyopānte sukhayati nadī narmadā narmadormi-  
stomai romodgamamatihimaiḥ kurvatī nausthitānām .  
krīḍadgandhadvipamadarasoddāmagandhipravāhā  
cañcatkrīḍāvanaghanataṭā nāvyanīrā gabhīrā .. 83 ..

### [84](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.84)

ālokya drāgbhuvanamamṛtaistarpayantaṃ bhavantaṃ  
tātaṃ bhrātarbhavatu muditā narmadā te tanūjā .  
prāptollāso bhavatu ca bhavānapyapetya kṣaṇena  
saṃsāre yajjanitajanakapremabandho garīyān .. 84 ..

### [85](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.85)

tatra sthitvā bhṛgupuramahāvapravātāyanāgre  
dṛṣṭvā hṛṣṭo nijatanubhuvo dhāvanodvalganāni .  
gaccheḥ svacche taraṇinagaropāntabhūmipradeśe  
śrīśrīpūjyakramaviharaṇadhvastapāpapraveśe .. 85 ..

### [86](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.86)

kharjūrīṇāṃ vipinapaṭalītuṅgatāladrumāṇāṃ  
tatra śreṇistapanatanayātīrabhūmiprarūḍhā .  
mandaṃ mandaṃ prasṛmaramarutkampitāṃ maulikampaiḥ  
ślāghāmantaḥ sṛjati nagarasyāsya lokāntarasya .. 86 ..

### [87](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.87)

potaśreṇīparicayamiṣāttīravelladvimānā  
majjadvṛndārakavaravadhūrnāgarairnāgarībhiḥ .  
svādusvacchasphaṭikarucirāmbhobharairuttaraṅgā  
tāpī tatra śrayati taṭinī svargagaṅgānukāram .. 87 ..

### [88](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.88)

enāṃ saṃgacchati jalanidhiḥ pratyahaṃ dvistrirasyāḥ  
saubhāgyenātiśayaguruṇā kārmaṇeneva vaśyaḥ .  
abhracchannastvamapi bhavitāsyetayoryogakāle  
pitroḥ paśyanka iha surataṃ lajjate nejaḍo'pi .. 88..

### [89](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.89)

tatra śrīmattapagaṇapateḥ sadvihārānilormi-  
pluṣṭātaṅkāṃ phaladalasumasphātisaṃpannavṛkṣām .  
iṣṭānehaḥ parigatadhanodbhāsi bhūyiṣṭhasasyāṃ  
drakṣyasyarhatsamavasaraṇāpāstadopāmiva kṣmām .. 89 ..

### [89\_11](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.89_11)

namrībhūtāḥ pratipadamaho lumbivṛndaiḥ phalānāṃ  
svaṇairyoṣā iva dhanavatāṃ santi kamrāḥ kadalyaḥ .  
snigdhacchāyairmadhuraphaladairmaṇḍapairgostanīṃnā  
gehairgrāmā iva sumanasāṃ tatra kāntā vanāntāḥ .. 10 ..

### [89\_12](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.89_12)

dīptāḥ puṣparaviraladalā maṇḍalī campakānāṃ  
tatrodyāne tulayati phalairlakṣitā palavaiśca .  
nāgaśreṇīmamasṛṇasṛṇiṃ hemaghaṇṭāvalīḍhāṃ  
.....  
0-40  
udyānānāṃ nagaramabhitaḥ saṃtatirbhāti nānā-  
vṛkṣairlakṣairvividhasumanaḥsaṃvitānāṃ latānām .  
krīḍaddampatyucitakadalīmandirairbālakānāṃ  
gehaiḥ krīḍābhavanasarasī dīrghikāvāpikābhiḥ .. 9.2 ..

### [89\_13](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.89_13)

potānpotāniva jalanidheḥ kukṣinikṣiptanānā-  
vastustomāṃścatura bhavitā paśyataste vilambaḥ .  
jāgrajjaitradhvajaparigatāñjaṅgamadraṅgatulyā-  
paśyannetānna bhavati janaḥ ko'tra vikṣiptacetāḥ.. 13 ..

### [94](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.94)

durgo bhargojjvalavapurihotkandharaścandraśālā-  
dambhātsaudhacchadirupacito mauktikacchatraśālī .  
nānāyanapraharaṇadharo yuddhasajjopraśastraḥ  
kṣatrasyaiṣa śrayati sukhināṃ dhairyagarvoddhurasya .. 94 ..

### [95](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.95)

gopīnāmnaḥ kimiha saraso varṇayāmo mahattvaṃ  
yatkṣīrābdheḥ kalayati kalāṃ mathyamānasya no cet .  
āste kukṣau kimiha nihitā meruradyāpi kiṃvā  
vīcikṣobho mathanajanitatrāsato'trāgatasya .. 95 ..

### [96](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.96)

nīlacchāyāṃ kvacidaviralairnāgavallīdalaughaiḥ  
śubhracchāyaṃ kvacana kusumairvismṛtairvikrayāya .  
piṅge caṅgairatipariṇataiḥ kutraciccekṣudaṇḍai-  
nānāvarṇaṃ puramidamiti dyotate sarvadāpi .. 96 ..

### [97](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.97)

potottīrṇāmbudhiparataṭodbhāvino vastuvṛndā-  
ndrāksaṃkhyātuṃ ka iha gaṇanākovido'pi kṣameta .  
iṣṭe mātuṃ ka iva .. rajaḥsvarṇamāṇikyapuñjā-  
nguñjānemāruṇatararucīṃścāṅkurānvidrumāṇām .. 97 ..

### [98](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.98)

rūpyasvarṇaprakaraghaṭanaprotthitaiṣṭaṅkaśālā-  
garbhodbhūtapratiravaśataistāratāraiṣṭakāraiḥ .  
nātra kvāpi prabhavitumalaṃ duṣṭadaurgatyabhūtaḥ  
pūtaḥ kṣaudre hyupaśamavidhau mantrasāraṣṭakāraḥ .. 98 ..

### [98\_14](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.98_14)

yatra śrāddhāstatasumanaso viśvamānyā vadānyāḥ  
saṃkhyātītā amitavibhavāḥ prauḍhaśākhāḥ praśākhāḥ.  
kutrāpyādyādha(1)rakajanitāḥ saṃsthitāḥ kalpavṛkṣāḥ  
prādurbhūtāstapagaṇapatiprauḍhapuṇyānubhāvāt ...99 ..  
śilpipraṣṭai racitavividhānekavijñānahṛdyaṃ  
hiṅgulvādyaiḥ kanakakhacitairvarṇakairvarṇanīyam .  
dattānandaṃ sa(hra\]dayahṛdāṃ vṛndamarhadgṛhāṇāṃ  
citraiścitraṃ ka iha na jano vīkṣya citrīyate'ntaḥ ..10..

### [98\_15](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.98_15)

62  
kāvyamālā  
madhye gopīpuramiha mahānśrāvakopāśrayo'sti  
kailāsādripratibhaṭa iva prauḍhalakṣmīnidhānan .  
antarvartyārhatamataguruprauḍhatejomirudya-  
jyotirmadhyasthitamaghavatā tāviṣaṇopameyaḥ ..10

### [102](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.102)

bhittau bhittau sphaṭikasarucau kuṭṭiime kuṭṭime ca  
saṃkrāmastvaṃ subhaga bhavitā syāttalakṣasvarūpaḥ .  
yuktaṃ caitattaraṇinagaropāśrayasyānyathāśrī-  
rdraṣṭuṃ śakyā na khalu vapuṣaikena yuṣmādṛśāpi .. 102 ..

### [103](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.103)

tasya dvārāṅgaṇabhuvi bhavānsthairyamālambya paśya-  
nsākṣāddevāniva nṛjanuṣo drakṣyati śrāddhalokān .  
hastyārūḍhānatha rathagatānsādinaśvārthapau....(!)-  
pyarthāśrotuṃ rasikahṛdayāśīghramāṭīkamānān .. 173 ..

### [104](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.104)

mādyadbhūridvipamadarasāścīyalālānipāta-  
klinnāṃ khinnāmiva dhanajanavātasaṃmardakhedāt .  
dvāraṃ svasyāṅgaṇabhuvamatipreṅkhitaistoraṇānāṃ  
snehādāśvāsayati marutāṃ preraṇeneva śaśvat .. 104 ..

### [105](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.105)

madhye tasyāḥ śramaṇavasatermaṇḍapo yaḥ kṣaṇasya  
so'yaṃ kāntyānuharati satāṃ tāṃ sudhā maghonaḥ .  
muktā candrodayaparicitasvarṇamāṇikyabhūṣā-  
śreṇīdīpto vividharacanārājitaratambhaśobhī .. 105 ..

### [106](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.106)

madhye siṃhāsanamanupamaṃ tasya śakrāsanābhaṃ  
cetaścaitatsakhayati satāṃ hṛdyapadyānukāram .  
sālaṃkāraṃ sughaṭitamahāsaṃdhibandha suvarṇaṃ  
svacchacchāyaṃ sulalitacatuḥpādasaṃpannaśobham .. 106..

### [108](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.108)

indutam .  
dīpropāntaḥ svasadṛśarucā pādapīṭhena namra-  
kṣmāccheṇīmukuṭa ghaṭanākromalībhūtadhāmnā .  
paṅkayoḍūnāmiva guṇayujā mauktikasvastikena  
vyomno lakṣmī kila nidadhatopendrapādāñcitena 107(yugmam)  
tatrāsīnaṃ pariṇatatapastejasā pīnamantaḥ-  
śukladhyānodbhavanavamahojhyotitātmasvarūpam .  
sākṣāttīrthaṃkaramiva jagajjantujīvātubhūtaṃ  
mūrtyā śāntādbhutamadhurayā dattabhavyapramodam .. 108 ..

### [109](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.109)

abhyastānāṃ gurumukhakajādāgamānāṃ nidhānaṃ  
sākṣādādyaṃ gaṇadharamivānekalabdhipradhānam .  
jñānālokaprakaṭitajagattattvadattāvadhānaṃ  
dhyānaṃ dharmyaṃ hṛdi nidadhataṃ siddhiśayyopadhānam .. 109 ..

### [111](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.111)

ākarṣantaṃ kaṭhiṇatapasā līlayā siddhirājyaṃ  
svargādīnāṃ sukhamanupamaṃ manyamānaṃ tṛṇāya .  
ā."māmlādyatipṛthutapaḥ kārśyataḥ śvetakāntiṃ  
samyagliptaṃ kila dhavalayā leśyayāntarbahi  
phullāmbhojaśvasitamasiti śmaśrukūrcāṅkurodyā-  
nābibhrāṇaṃ sitamukhapaṭīṃ cānanāmbhojahaṃsīm .  
hastāmbhoje dadhatamamalāṃ vaidrumīmakṣamālāṃ  
rāgaṃ prāptāmiva guruguṇairdhūrṇamānāṃ ca citre .. 111 ..

### [112](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.112)

aṅke dharmadhvajamurumahaḥ śobhamānaṃ dadhānaṃ  
śreyolakṣyā prahitamiva sasnehayā puṇḍarīkam .  
prāyaḥ padmāsanaparicitaṃ rājahaṃsopasevyaṃ  
khādhyāyenānugatavadanaṃ brahma sabrahmarūpam .. 112 ..

### [113](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.113)

64  
kāvyamālā.  
karṇopānte palitakapaṭātsuṣṭu vijñapyamānaṃ  
sthānabhraṃśavyathitajarasaikāntamekāntakāntam .  
svāmiṃllokānajaramamaraṃ sthānakaṃ prāptumarha-  
nkurvanbhūmau viharasi mayā sthīyatāṃ kvādhuneti .. 113 ..

### [114](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.114)

sphūrjadbhāgyānkaticana dṛśā snigdhayālokayantaṃ  
kāṃścicceṣatsmitakalanayā svāyatīnprīṇayantam .  
pūrvopāttāskhalitasukṛtaśreṇisaubhāgyabhājaḥ  
kāṃścinmaulau karaghaṭanayā labdhasiddhīnsṛjantam .. 11 ..

### [115](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.115)

āśīrdambhānnamadasumatāṃ hastavistāraṇena  
hastanyastāviva nijavaśau dharmalābhau dadānam .  
kalyāṇānāṃ nidhimiva mahāvārapāraṃ mahimnā-  
mācārāṇāṃ bhavanamavanāvākaraṃ satkriyāṇām .. 115..

### [116](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.116)

arhaddharmaṃ tanubhṛtamivāstokalokopakṛtyai  
kaivalyaṃ vā viditabhuvanaṃ puṃsvarūpoyapannam .  
pratyakṣaṃ vā sukṛtanicayaṃ śāsanasyārhatasya  
mūlaṃ niḥśreyasapadatarorjaṅgamaṃ kalpavṛkṣam .. 116 ..

### [117](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.117)

kaṣṭavrātaṃ natasumanasāṃ jāpamaunaprayuktai-  
rghnantaṃ mantrairiva paṭutarairhārihuṃkāranādaiḥ .  
samyagnāmasmaraṇaśamitāśeṣapāpopatāpaṃ  
lakṣoṣṇāṃśupatibhaṭajagavdyāpi teja:pratāpam .. 117 ..

### [118](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.118)

dhairyeṇātiprathitayaśasā svarṇaśailaṃ jayantaṃ  
gāṃ tīrthenātiśayaguruṇāmbhonidhiṃ lajjayantam .  
saundaryeṇāpratimamahasā manmathaṃ tarjayantaṃ  
cāritrādyaiḥ suvihitaguṇairviśvamāvarjayantam .. 118 ..

### [119](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.119)

65  
indudūtam .  
maunadhyānādhamalavivinārādhitācārthamanaṃ  
sevyaṃ devarupapadagatairbrahmacaryānuraktaiḥ .  
namraprāṇiprakaravividhaprārthanākāmakumbhaṃ  
dāntaṃ śāntaṃ mṛdumapamadaṃ niḥspṛhaṃ vītadambham .. 110..

### [120](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.120)

vidyāvaddhiḥ subhagatanubhiścārucāritravaḥ  
śrīgurvājñāvinayanipuṇaiḥ sevitaṃ sādhuvaryaiḥ .  
śraddhālūnāṃ pṛthupariṣadi pauḍhadhāmnā niṣaṇṇam  
trāyastriṃśairiva parigataṃ saṃpadīndraṃ surāṇām .. 120 .

### [222](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222)

vandethāḥ śrītapagaṇapatiṃ sārvamaidaṃyugīnaṃ  
pītaṃ puṇyaprabhavamudadhernandanatvaṃ labhethāḥ .  
prācyaiḥ puṇyaiḥ phalitamatulaistāvakīnaiḥ sulabdha-  
janmaitatte nabhasi ca gatitnāvinīte kṛtārthā .. 222 ..

### [222\_16](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_16)

(caturdaśabhiḥ kumāna  
adyānathairgalitamakalaiḥ pāpaśaṅkairvilīnaṃ  
kṣīṇaṃ doṣairgalitamaśivairduṣṭakaṣṭaiḥ praṇaṣṭam .  
rugṇaṃ rogairma॒tamanuśayairviprayogairvinaṣṭaṃ  
sarvātaṅkopaśamanipuṇaṃ drakṣyasi śrīguruṃ yat .. 12 ..

### [222\_17](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_17)

puṇyādasmādbhṛśamupacitātkiṃvadantīkalaṅka-  
syaiṣā yāsyatyamṛtakara bho niṣkalaṅkaṃ bhavantam .  
manye'vaśyaṃ śataguṇavṛṇiṃ satvaraṃ vīkṣināde  
sarvābhīṣṭaṃ phalati na cirāddarśanaṃ hīdṛśānām .. 123 ..

### [222\_18](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_18)

hṛdyātodyairmukharamurajairgāyanānāṃ ca gītai.  
rgāyantīnāṃ guruguṇaguṇāṃścārarvaiḥ śrāvikāṇām .  
5 caturdaśagu0  
svādhyāyaiśca śramaṇakṛtināṃ tarkacarcāvicāraiḥ  
śabdādvaite bhavati bhavatā sthairyamānasya tatra .. 124 ..

### [222\_19](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_19)

vijñaptirno yadapi bhavatā duṣkarānāptapuṃsā  
pārthe kiṃ cāmarahimakarāḥ pāṭhakāste sagotrāḥ .  
saṃvīkṣyaivāvasaramucitaṃ tatra vācyaṃ tathāpi  
netāro hi dhruvamavasare prekṣiṇi prītacittāḥ .. 125 ..

### [222\_20](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_20)

sthitvā tasmādvijanasamaye śrīguroḥ pādapadmaṃ  
spṛṣṭyā svacchairhimakarakarairvijña vijñapyamevam .  
śiṣyo'ṇīyānvinayavijayo dvādaśāvartabhājā  
vijñapti vyāharati mahatā vandanenābhivandyam .. 126 ..

### [222\_21](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_21)

yacchīpūjyakramayugamilādurgamadhye nato'haṃ  
prāgāsaṃ noyakṛtimiva tadvismarāmi kṣaṇārdham .  
śrītātānāṃ yadurukṛpayā bhāṣaṇaṃ smaryamāṇaṃ  
sarvāṅgīṇaṃ sapadi pulakodbhedamāvipkaroti .. 127 ..

### [222\_22](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_22)

tupyatyullāsayati karaṇānyullasantyeva bhūyo  
bhūyo gacchatyupagurupadaṃ gāḍhamutkaṇṭhate ca .  
bāṣpaklinne sṛjati nayane gaddānkaṇṭhanādā-  
netaccetaḥ praṇayarasataśceṣṭate naikadhāme .. 128 ..

### [222\_23](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_23)

nidrādoṣo jagati vidito jāgaraścāpramādaḥ  
saṃpratyetanmama tu hṛdaye vaiparītyena bhāti .  
nidrāṃ yāte guṇamanuguṇaṃ darśanaṃ vo dadānāṃ  
jāgaryāṃ ca praguṇamaguṇaṃ tatra vighnaṃ sṛjantīm .. 129 ..

### [222\_24](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_24)

sudarśanacampūkāvyam .  
jāgaryāyāṃ japati rasanā yuṣmadākhyāṃ yathā me  
nidrāyāmapyupahitamanāstvena śaśvattathaiva .  
tasmātsaṃpratyahaniśi """"vā jāgarānidrayorme  
bhedaṃ lokā api paṭudhiyo jānate nāparīkṣyam .. 130..

### [222\_25](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_25)

śaṅkātakarmalinamaguṇairutsṛjanpūrvapakṣaṃ  
siddhāntaṃ sadvibhava bhavadārādhanaṃ saṃśrito'si .  
saṃbhāvyastatparamagurubhiḥ snigdhayā premadṛṣṭyā  
yenātyarthaṃ phalitasakalaprārthito'rtho bhaveyam .. 131 ..

### [222\_26](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_26)

iti śrīmeghadūtacchāyākāvyamindudūtābhidhaṃ kāvyaṃ samāptam .

### [222\_27](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_27)

śrīkṛṣṇānandakavīndraviracitaṃ  
sudarśanacampūkāvyam.  
nārāyaṇapadāmbhojamakarandamadhuvrataḥ .  
kṛṣṇānandaḥ karotyenāṃ camyūṃ sarvamanoramām .. 1..

### [222\_28](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_28)

śāstraṃ smṛtiṃ ca sāhityaṃ kṛṣṇānandena dhīmatā .  
adhītya kriyate campūḥ śaṃ pūrayatu sarvataḥ .. 2 ..

### [222\_29](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_29)

daṃṣṭrāduṣṭakarālakāliyaśirobhaṅgaprasaṅgocchala-  
draktavyaktajalaughapūrṇayamunākūlapravāhotsavaḥ .  
sphūrjadurjayakaṃsakeśimathano rādhāmukhendūdaye  
jīvajjīvasamaḥ karotu kuśalaṃ śrīkṛṣṇadevaḥ prabhuḥ..3..

### [222\_30](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta.222_30)

1. 'vedākāśamunīndu(1704)saṃmitaśake-' iti granthāntimapadyato vaikrame  
śarada 1839(%A.D. 1788) śrāvaṇaśukladaśamīguruvāsare imaṃ granthaṃ raci  
tavānchīkṛṣṇānandakavīndra ityavagamyate.

## Contains

- [Indudūtakāvya](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.jaina.indudutakavya)

## Part of

- [Indudūtakāvya](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.jaina.indudutakavya.1-2)

## See also: more in [Vaiṣṇava devotional messenger poems (non-Gauḍīya/Dākṣiṇātya)](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna)

- [Kakaduta (Cintamani Ramacandra Sahasrabuddhe) (Kākadūta (Cintāmaṇi Rāmacandra Sahasrabuddhe))](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.kakaduta-cintamani-ramacandra-sahasrabuddhe) — Sanskrit; partly digitised

_Discussed in 3 studies in Pramāṇa (listed on the page)._

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta](https://indike.org/pramana/in.lit.kavya.duta.krsna.induduta) · Pramāṇa
