Alivilasisamlapa 4
Alivilāsisaṃlāpa 4
- Language
- Sanskrit
Contents
- 4.106 — 1 part
4.1
durmitroditavādibhedanavidhau-(1)tsāhastadākarṇanādalya-(2)jñasya kuhetubhiḥ śrutivacaḥsandūṣaṇāḍa-(3)mbaraḥ
syādvādottthi-(4)ti rīśvare 'pyava-(5)mati rjīvettanmā-(6)nnatā
tannirmūla-(7)namatra cānuśayino,(8)rūpaṃ śate dṛśyatām
4.1-2
aṃlivilāsisaṃlāpe.
caturthaṃ śatakam
itthaṃ nigadya virate vacanāccadā ḍalau
bhaṅgamasaṅgamamucintya viṣaṇṇacetāḥ
svīyaṃ vihāramapahāya viviktamīpsan
tatra sthitena suhṛdā jagade vilāsī
4.2
kiṃ mitra vitrasasi panniduruktimātrā,
dāmantrayātra tamathārcaya cātimātram 1
satrāṃyate na khalu ko'pi tathā 'nunītaḥ
sa trāyate gurubhayādapi muktaśaṃkhaḥ
4.3
yadyasmadarpitavadhūjanabhuktamuktamādhvīkaleśamapi pāsyati, dāsyameṣaḥ
nūnaṃ prayāsyati nirasya budhābhimānaṃ
taddīyatāmatithaye madhupānapātram
4.4
yadyeṣa vanyasumanomakarandabindusandohatundilatayā madhu nābhinandet
udyānabhūyadanavadyasugandhipuṣpairāmodyatā, mayamanena pathā vinodyaḥ
4.5
saṅgītalolupatayā 'yamavāpya bhṛṅgīmaṅgīkariṣyati kadācana saṅgataṃ naḥ
raṅge naṭīva tadiyaṃ madhupāṅganainaṃ
gānena rañjayatu mañjulaguñjitena
4.6
kāntārasantatagatāgatayātanābhiryadyeṣa vākkalahasāhasakaṇṭhaśoṣaiḥ
śrānto nitāntamavasīdati hanta, tena
santarpyatāṃ śiśiramārutatālavṛntaiḥ
4.7
aṅguṣṭhamātratanurambujakośabandhakhinno viśālanilayārthamihopayātaḥ
vaśyo bhavedayamavaśyamabhīṣṭalābhā,ttatsthāpyatāṃ sapadi rājatapañjare 'smin
4.8
tiryagvacāṃsi na bhavanti hi buddhipūrvaṃ,
kiñcid ghuṇākṣaranayena mṛṣā 'munoktam
kā tena hāniradhunā samamāni tasmātsvacchandato vadatu yātvavatiṣṭhatāṃ vā
4.9
asmadvivakṣitavikalpacayaikadeśopanyāsasauhṛdalaghīkṛtakāryabhāraḥ
śeṣoktipūraṇakṛtā paribṛṃhaṇīyo,
bhṛṅgo 'yamatrabhavatā na tu dūṣaṇīyaḥ
4.10
āhūya vā sabahumānamahaṃyumenaṃ
vādāhave saha mayā suhṛdā sahāsam
uktvā vikalpaśatamalpamatiṃ jaya tvamasmān jayetkathamayaṃ hi sahāyahīnaḥ
4.11
na tveṣa niṣṭhuragirā paribhartsanīya,stāḍyo 'tha vā kuṭiladaṇḍakaśāgrahastaiḥ
kruddho vidaṅkṣyati khalo 'ya,maniṣṭameta,rddehadvigarhitatarā 'pi ca bhūtahiṃsā
4.12
pārśve na jitaḥ
ākarṇya karṇasubhagaṃ suhṛduktametadāpyāyitaḥ punaralaṃ vijigīṣamāṇaḥ 1
nāyaṃ tadā drutapadaṃ pracalan vadaṃśca
kaupīnamapyagaṇayatskhalitaṃ vilāsī
4.13
mandākṣarocitaśironatisabhyasaṅghamandākṣarocitaniṣedhagiro 'vadhīrya
uccairvihasya suhṛdā saha sāgrahastaṃ
proce prasārya gagane sahasā 'grahastam
4.14
neyaṃ matistava viśuddhimatī vayasya
brahmāprasiddhamapi satyamatīva yasya
dṛśyaṃ tvasatyamiti darśanamucyamānaṃ
saṃsatsu siddhyati na sādhainamucyamānam
4.15
viśvāsahetunijavaktṛguṇānapekṣe
viśvāṃsahe tu mama nāsti rucirhi vede
nirdoṣajīvavadhasādhanayajñaceṣṭau
nāsmādṛśāṃ hṛdi kadāpi nayaiṅga ceṣṭā
4.16
yaiḥ sarvabhūtahitamujjhitapakṣapātamanyonyavādhavidhuraṃ punaruktimuktam
vaktyātmanīnamapaśabdavihīnamalpaṃ
śraddhīyate sa na tu tadviparītavādī
4.17
pāḍārpaṇe 'pi dharaṇī satatāvadhānaśikṣopadarśitadayaṃ jinaśāsanaṃ kva
krandatpaśupasabhamāraṇagarhaṇīyayajñopadeśyakaruṇaṃ kva ca vedavākyam
4.18
tulye kilāgasi vayasyapi vipraśūdrabhedena daṇḍavidhilāghavagaurave yaḥ
brūte sma satkṛtiphaleṣu ca vaiparītyaṃ
vedaḥ kathaṃ sa vada hāsyati, pakṣapātam
4.19
tvaṃ ṣoḍaśigrahavidhānaniṣedhayugmamekatra duṣṭamatirotramakhe niśamya
śrutvoditānuditahomavigānapūje
vede parasparavirodhamavehyavāryam
4.20
kaḥ piṣṭapeṣaṇasamaṃ punaruktidoṣamaṅgīkariṣyati, na cāpsyati sūrigarhām
vede niśamya navadhèā 'navadhānaśaṃsi
tvaṃ viddhi tattvamasivākyamupekṣaṇīyam
4.21
sarvasvadānamapi viśvam̐jitīha sarvasvārkakratau ca yajamānatanūnipātam
ko vā sudhīrupadiśedvidadhīta ko vā
vedastathopaviśatīti sa nādarāham̐ḥ
4.22
na vyākṛtāvatumataḥ kilam̐ jarpharītvityādiprayoga upalabhyata eṣa vede
tenāpaśabdaśatadūṣitavākyavaktaryācārya̍tā na hitukāṅkṣibhirarpaṇīyā
4.23
saṃkṣiptavāgbhavati śiṣyajanāvadhānatātparyavedanaparīkṣaṇadhāraṇāhā̍
śākhāsahasragahane śrutikānane tu
nāpātabuddhirapi saṃbhavatī, tarat ka
4.24
prāmāṇyamardayati dūṣaṇasaptabhaṅgī
vedeṣvi, yaṃ na suvacā jinaśāsaneṣu
saṃkṣiptasārasakṛduktajanānukūlasādhāraṇātmahitaśuddhapadojjvaleṣu
4.25
syādasti kāryakaraṇena samastavastuṃ,
syānnāsti tacca vilayātparataśca bādhāt
syādasti nāsti . ca tayoḥ kathane krameṇam̐,
tatsyādavācyamubhayoryugapadvirodhāt
4.26
syādastyavācya̍miha sattvaniruktyaśakteḥ,
syānnāstyavācyamanirūpyanitāntabādhaim
syādasti nāstyavacanīyamidaṃ tu sattā'sattāsamuccayavivakṣaṇaitaḥ samastam
4.27
sambhāvyate sakailamīdṛśasaptabhaṅgyā,
niścīyate na kimapīti kuto virodhaḥ
arhanmatasya paradārśanikaiḥ kadā 'pi,
tasmādupāssva matayetadapakṣapātam
4.28
samyakcaritramatidarśananaṣṭabandho
mukto jinaḥ karuṇayedamuvāca śāstram
sarvajña eṣa saṃkalāvaraṇaprahāṇāt,
trailokyapūjitapadaḥ parameśvaraḥ saḥ
4.29
pātālabhūgaganasarvaparthīnam̐jīvāḥ
svādṛṣṭayatnasahitā nijabhogyabhāgān
utpādayantva,lamaśeṣakṛteśvareṇa,
klṛptena sidhyati phale nahi kalpyate 'nyat
4.30
dehendriyaughamanasāṃ bhavaduktayuktyā
caitanyabādhanamupaimi, paro 'stu jīvaḥ
nānātvamatra niyataṃ, sukhaduḥkhabaddhamuktavyavasthitirasaṃbhavinī tadaikye
4.31
dehādvahirna hi sukhādi kadā 'pi dṛṣṭaṃ,
tenā'stu dehaparimāṇaka eva jīvaḥ,
bandho 'sya sambhavati dehamitatvaeva
mokṣo 'pi vā svatanuyogaviyogabhedāt
4.32
tasmin vibhau tu satatākhilakāyayogādāpadyate satatabandhanaduṣprasaṅgaḥ
dehān mṛṣeti manuṣe yadi, tarhi mokṣe
siddhe mudhā kimavṛtiṣṭhasi sādhanāni
4.33
asmanmate tanumito nijapuṇyapāpadehādibhārabhṛdapārabhavābdhimagnaḥ
samyañcaritramatidarśanalabdhabhāro
jīvaḥ prayātyaniśamūrdhvamiyaṃ vimuktiḥ
4.34
bhaikṣāśitā vivasanatvamasaṅgatā ca
tvāṃ sūcayanti yatimārhatadarśanajñam
tasmānmudhā vivadase matileśamatto,
jñeyāvaśeṣamadhigaccha sakhe 'dya mattaḥ
4.35
itthaṃ tathāmaitapathāgatavedanindāsarveśvarā''daravirodhavaco niśamya
sotkampasarvatanurapyuditānukampastaṃ pratyuvāca śamapūrvakameva bhṛṅgaḥ
4.36
hā hanta santatamasantatavāsaghūka
nānāvikalpamayadurmatajañjapūka
prāmāṇiko nahi vadan viramedvikalpe',
'prāmāṇikoktiraparādhyati vādakāle
4.37
vastusthitipramitireva hi mānakṛtyaṃ,
na tvasti vastu yugapatsadasadvirūpam,
vastunyasadvividharūpamatirbhramaḥ syā,ttāṃ doṣa eva janaye, na kadā 'pi mānam
4.38
anyonyabādhakamasattvamathāpi sattvamekatra vakṣi yugapadyadi, saṃśayaḥ saḥ
yatsarvasaṃśayanivarti tadeva śāstraṃ,
saṃśāyayettadapi cet śaraṇaṃ kimanyat
4.39
nirṇaitumakṣamatayā vividhāgamārthocchiṣṭaikadeśalaghusaṃgrahamātrakārī
ācāryalakṣaṇavihīnatayā na mānyaḥ
saṃśāyakoktyupanamadṛṣṭājino jino naḥ
4.40
syādvādasiddhayupagame svamatasya hāni,statra pramāṇakathane 'pi sa eva doṣaḥ,
sādhyapramāṇaviśaye tu kathaṃ pravṛttiḥ,
seṣṭā sadā matimato 'dhyavasāyapūrvā
4.41
dvitretaretaraviruddhasaśaṅkavākyāvṛttyekasāramapi śāstramiti pravaktuḥ
nīrājayantu vadanaṃ kṛtahastatālā
jaināṅganā bahulagomayadīpikābhiḥ
4.42
jīvastvayaiva kṛtahānyakṛtāgamābhyāṃ
bhītena nitya udito, 'sya tanūmitatve
mātaṅgakīṭavapuṣoranayoḥ śarīravyatyāsa āpatati sambhavapūrtyabhāvaḥ
4.43
saṅkocavistṛtikathā 'tra vṛthā, tathātve 'syāpadyate 'vayavitā 'tha vināśitā ca
kāpīkṣyate 'vayavinorubhayorna caikadeśasthiti, stadalamebhirasatpralāpaiḥ
4.44
kasmāttapaḥkṣatasaṃvāsanakarmajālo
jīvaḥ prayātyupari, kiṃ bhayamatra vāse
karmasvasastivaha paratra ca nāsti bandhaḥ
karmasthitau tu gagane 'pyanivārya eṣaḥ
4.45
sārvajñyamāgamabhavaṃ, tava cāgamo 'pi
sārvajñyamūla, itaretarasaṃśrayaṃ tat
bījāṅkuropamitiratra gurutvadūṣyā,
laghvī tu vedasakaleśvaranityataiva
4.46
sārvajñyamāgamakṛtaṃ kṛtakāṃ ca muktiṃ
brūṣe jine, tadudayotprathamaṃ ya eva
saṃsāracakraparicālanaśaktiśālī
sarveśvaraḥ sakalavitsa sadā vimuktaḥ
4.47
dṛṣṭraikacetananirdeśavaśāṃ pravṛttiṃ
kārye laghāvapi gṛhe bahucetanānām
brahmāṇḍanirmitimenekakṛtāmapīcchannekaṃ samastavibhumīśvaramāśrayasva
4.48
kurvantu kāścana yathāsvaruci pravṛttī,rekā'pi kāpi parabhītikṛtā pravṛttiḥ
dṛṣṭā kuṭumbanagarasthitacetaneṣu
yadbhītijā 'khilakṛtiḥ, parameśvaraḥ saḥ
4.49
yattārtamyasahitaṃ kva cidasya dṛṣṭā
viśrānti,ratra parimāṇamudāhṛtiḥ syāt
jñānaṃ tathā, 'sya sakalātiśayānvitasya
viśrāntibhūmirucitaḥ parameśa eva
4.50
tannityamiṣṭamupapattim,danyathā 'sya
hetvantarānusaraṇe 'navasthitiḥ syāt
nityaṃ gatatiśayamīśa idaṃ dadhānaḥ
sādhāraṇaṃ sakalakāryavidhau nidānam
4.51
svasvārjitāśubhaśubhāvahakarmabhedātprāpnoti jīvanivahaḥ phalabhedamadgau
ondhyena paṅgusadṛśākṣamakarmavṛndādhiṣṭhānatā''dṛūtanidānaguṇo maheśaḥ
4.52
kṣetrī labheta yadi karṣaṇabījavāpadākṣyapramādavaśataḥ phalasiddhayasiddhī
doṣo 'tra naiva jaladasya, tatheśvarasya
vaiṣamyanirghṛṇatayorna sataḥ prasaṅgaḥ
4.53
anyeṣu hetuṣu tu satsvapi kartṛceṣṭā
syānniṣphalā, jaladharo yadi na pravarṣet
sādhāraṇo jalaṃdharaḥ kila tena hetuḥ,
sā rītirapratihatā parameśvare 'pi
4.54
jīvo na vetti sakalaṃ svamapīha karma,
dūre parasya, kathameṣa tato 'dhitiṣṭhet
sarvajñatāṃ taducitāṃ hi vahan pareśo 'dhiṣṭhānatābharasaho, 'lpamatirna jīvaḥ
4.55
ityuktayuktinivahaiḥ parameśasiddhau
tasya prapañcahitasādhanamārgadarśī
ādeśa eva kila vedapadābhidheyo,
nollaṅghaya eṣa tadadhīnahitārthijīvaiḥ
4.56
asteyasatyahitavāgaparigrahāhiṃsābrahmacaryaniyamasya mahāvratatvam
āghoṣitaṃ śrutiṣu, nārhadupejñamaitaccauryeṇa darśanamabhūṣayadātmanaḥ saḥ
4.57
uccādhikāribhirapīha suduṣkaraṃ tatsavaiairaśakyamiti sarvasamānadarśī
mandādhikāribahule jagati krameṇa
siddhayai vyadhādvividhayāgavidhīn maheśaḥ
4.58
āpto bhiṣag hi kaṭukauṣadhapānaruṣṭaṃ
bālaṃ prapāyayati tad guḍajihvikābhiḥ
yuktyā 'nusṛtya rucimasya, tatheśvaro 'pi
rāgivrajopakṛtaye vidadhāṃti yāgān
4.59
tvacchāstraeva nipateyuramī avāryā
vaiṣamyaniṣkaruṇatājaḍatākhyadoṣāḥ
rāgābhibhūtajanatāsamupekṣaṇe vā,
tatkṛtyaśakyakaṭusaṃyamabodhane vā
4.60
daṇḍārhaṇe gurulaghū guṇatāratamyadraṣṭuḥ prabhostu guṇaeva, na pakṣapātaḥ
daṇḍalpatā na damayetkhala, malpapūjā
notsāhayecca guṇinaṃ guṇavṛddhyupāye
4.61
mādyetkhalo gurutarārcanayā, kulīno
daṇḍe mahīyasi kṛte bhṛśamudvijeta
yāyādviparyayamanena ca lokayātrā, ''yaityāṃ śubhaṃ vidadhadeṣa na pakṣapātaḥ
4.62
bhūmiṃ muhuḥ kṛṣati yaḥ sa labheta puṣṭaṃ
dhānyaṃ, kṛśaṃ tvalasa ityatirātrayāge
yaṣṭā grahagrahaṇahānikṛtaprakarṣakārśyaṃ phalaṃ samadhigacchatu, ko virodhaḥ
4.63
āvaśyakatvamalasāśrukratorvivakṣurhomoditānuditakālayugaṃ vidhāya
ekaṃ prarocayitumanyamadhikṣipantī
tātparyato na labhate śrutivāgvirodham
4.64
mandeṣu vismaraṇaśāliṣu bodhanīyeṣvāvṛttireva dṛḍhasaṃskṛtidṛt prasiddhā,
abhyasyate ca viparītamamardanāya,
tatpaunaruktyamiha bhūṣaṇameva vede
4.65
kūṭāhvairādhikakarāhṛtabhūrivittasatyānṛtasaṃvṛpacittaviśodhanāya
cedviśvajityakhiladānamuvāca veda,stannātmanīnamiti ko vivadeta mūrkhaḥ
4.66
ekāntaviprahananādimahādhanāśamīpsan tadaprakaṭayan śrutivit svaśuddhyai
sutvā juhotu nijadehamapāyi sarvasvārakratau, prarvayaso 'stvatha vaiṣa panthāḥ
4.67
eṣā digeva kathitā, na tu sarvamadya
śakyaṃ bhavaktumativistṛtaśāstragamyam
śraddhāsyate yadi, tadā tava jaiminīyaṃ
vaiyāsikañca vaditāsmi mataṃ krameṇa
4.68
sarvaṃ na vaidikavaco 'dhikaroti sarvān,
lālāṭikaḥ śrutigirāmakhilo 'nukampyaḥ
vīkṣyādhikāramupayojaya vedavākyaṃ,
tenāpayātyahitavādavirodhaśaṅkā
4.69
navyā kṛtirbhavatu pāṇinisūtraniṣṭhā,
na vyākṛtiḥ śrutivaconiyamāya śaktā
śrautaṃ padaṃ tu muninaiva pṛṣodarādau
śiṣṭopadiṣṭamiti sādhutayā 'numene
4.70
stokaṃ buvodhayiṣuralpamatiḥ śiśuṃrvā
saṃkṣepamāśrayatu vāci, tathā na vedaḥ
varṇāśrametarahitāhitabodhanāya
baddhodyamo vadati yadbahu tanna duṣṭam
4.71
śākhāsahasragahane śrutikalpavṛkṣe
svasyopayuktamadhigatya guruprasādāt
tanmātramācara, śubhaṃ dhruvamāpsyasi tvaṃ,
vede 'khile 'nadhigate 'pi na kā 'pi hāniḥ
4.72
nirhetuko na kṛtakaḥ sukhaduḥkhabhedaḥ,
puṇyainasī iha nidānatayā tvaveṣṭe,
ādeśane 'sya sakalasya bhava hyanādau
nityā śrutiḥ śaraṇa,mādhunikaṃ na śāstram
4.73
ityuddhatā śrutiṣu dūṣaṇasaptabhaṅgī
tvatprītaye tvaduditena pathaiva tāvat
utsargabādhakabalābalacintayā tu
jñeyaṃ gurum̐ściramupāsya rahasyamasya
4.74
kiñcittu tattvamadhunopadiśāmi tubhyaṃ,
yenāśu nāśitaviparyayasaṃśayastvam
viśvasya vaidikavacassu nijeṣṭasiddhau
ceṣṭiṣyase, kramaśa eva vimokṣyase ca
4.75
janmasthitipralayakāraṇamasya viśvasyaikaṃ hi nityamakhilajñamupehi tattvam
nityatvamasya jahatāmanavasthitiḥ syā,tsarvajñatā tvakhilakartṛtayā 'bhyupeyā
4.76
janye 'tra hetvanusṛtau niyatā 'navastho,
pādānavīkṣaṇamṛte ca na kartṛtā 'sya,
anyopayogavirahādatha lāghavāccāpyanyatra mānavi Clayton yācca tadekamiṣṭam
4.77
tad brahma nityasukhasattvacidamburāśestasya prakāśasukhasattvayujastaraṅgāḥ
jīvā anādinijakarmajamūrttibhājo
'nyonyaṃ pṛthaksthitimṛto 'pi tato na bhinnāḥ
4.78
dehendriyaughamanasāṃ sthitiraiva mūrtti,rbandhaḥ sa eva hi cito, vilayo 'sya mokṣaḥ
ādyaṃ vibhāvayati śaśvadanādyavidyā,
mokṣaṃ vyanakti vimalā citirityavehi
4.79
astvanyadetadupapādyamitau vidūre, 'dya prastutaṃ tava hitaṃ kathayāmi vatsa
āvidyakaistanumano'kṣagaṇairnibaddhā
jīvā mithaḥ paracitaśca vidanti bhedam
4.80
tena bhrameṇa satatāvṛtacitprakāśā
dehaṃ mano 'kṣagaṇamātmatayā vidantaḥ
tattarpaṇaikaniratā niyataprakāśaṃ
cittattvamalpaparimāṇamudāharanti
4.81
tāṃ bhrāntimeva sahaṭhaṃ pariniṣṭhiteti
vākkauśalaiḥ pratisabhaṃ pratipādayantaḥ
tatsaṃskṛterdṛḍhatayā vivaśāḥ patanti
te 'ndhe tamasyatha parānapi pātayanti
4.82
śrutvetare gurukuleṣu cidātmatattvaṃ
śābdapramaikakṛtakṛtyatayā puraiva
dehādyabhīṣṭaghaṭanāniratā upāstīstanvanti manda,matha vā jahati pramādāt
4.83
bhrāntirna naśyati parokṣadhiyā 'parokṣā, 'nādiśca saṃskṛtirimāṃ muhurātanoti
tenālpatākumatisaṃkucitātmabhāvo
jīvo bhave 'nubhavati pralayodayau svau
4.84
evaṃ sthite prayatatāmiha mokṣamāṇo
bhūmesvacintanavidhau, cirakālayogāt
sākṣātkṛte vimalasarvagacitprakāśe
kartavyamasya na hi kiñcana śiṣyate 'tra
4.85
kartavyamasti yadi kiñcanaṃ, tarhi matvā 'vidyānuvṛttimajahattadupāstimeṣaḥ
taccintanāya niyataṃ svatanūpayogaṃ
jānannavatvanatiyatnamimāmasaktaḥ
4.86
nopāsanāsvavasaro yadi dehacittākṣābhyastavāhyaviṣayārjanarakṣaṇādyaiḥ,
rāgī vihāya sa nirarthakamokṣacarcāṃ
sāṃsārike prayatatāṃ svasukhaprakarṣe
4.87
tatraihalaukikasukhārthiṣu daṇḍanītirvā̱rteti śāstrayugalaṃ guruṇopadeśyam,
yaḥ pāralaukikamabhīpsati śarma, dharmaṃ
trayyā prabodhayati taṃ kṛpayā maheśaḥ
4.88
ānvīkṣikī tu paripuṣyati daṇḍanītiṃ
vārtā trayīṃ ca tadimaṃ tritayāṅgabhūtā,
saikākinī śramamanarthakaśuṣkatarkaiḥ
sūte, 'tha vā nṛpasabhāsu jayapramodau
4.89
āmuṣmikaihikavināśisukhārthibhistu
vārtā trayī ca samayaṃ pravibhajya sevyā,
trayyaintacintanamupekṣya na mokṣamāṇa
āvaśyakādhikanimeṣamapi kṣipet
4.90
vāñchannihetyasukhamalpamapi prayatnaḥ
svargaṃ na kāmayataityatidambha eṣaḥ
tasmādapakkakaraṃṇaḥ śrutivartmanaiva
karmmācaratvanuguṇaṃ vihitaṃ hitaṃ tat
4.91
sāmrājyamātmaduravāpamavekṣya ko vā
necchetsvaśakyasukhakṛdvasudhādhikāram
rāge muhuḥ sphurati mokṣasukhe nirāśaḥ
svargye makhādi kurute yadi ko 'tra doṣaḥ
4.92
yo 'trālaso 'sthiramatiśca jahāti karmopāstī viraktividitātmakatābhinītyā
ghnantyātmacoramimamātmahanaṃ dvimāgībhraṣṭaṃ svadurmatijasaṃskṛtayo 'timātram
4.93
dānavrataśrutijapādhvaratīrthasevāsampannanākasukhabhogatayā 'titṛptaḥ
tannāśadarśanaviraktamatiścireṇa
kaścidvipaścidiha mokṣapathe 'dhikārī
4.94
tasmātsvavṛttimanigṛhya nijādhikāramālocya duṣpathamapāsya bhṛśānusaptaḥ
traividyaparṣadamathātmavidaṃ guruṃ vā
namraḥ prasādya cara tadvacasā svadharmam
4.95
vidvāṃsamehi śaraṇaṃ suciraṃ parīkṣya
niścitya rāgamadadambhanivṛttimasya
dṛṣṭāḥ śaṭhā hi saralānvahu vañcayantaḥ
santi svabhāvasadayāśca mahānubhāvāḥ
4.96
āmantrito rahasi sāptapadīnarītyā
vatsa tvayā kuśadhiyā bhṛśanindito 'pi
prādīdṛśaṃ tava hitaṃ paratastvameva
samyagvicārya yadabhīpsasi tatkuruṣva
4.97
śrutvā 'llivācamahitāgraharāgaroṣāspṛṣṭāṃ prakṛṣṭakaruṇāmṛtasekapuṣṭām
utsṛjya nāstikamataṃ praṇipatya bhūyaḥ
saṃtrāsagadgadapadaṃ nyalapadvilāsī
4.98
tāta prasīda viṣahasva mamāparādhaṃ
trirnirjito 'ha, matha vā pratibodhito 'smi
dīrghānuvṛttavitathābhiniveśaśuddhyai
tvāmeva pūrṇakaruṇaṃ śaraṇaṃ prapadye
4.99
matvā 'prayāsasulabhau sukhabhogamokṣau
cārvākavauddhamuni jainamṛtāśrayeṇa
durvādivañcitamanā bahu hanta hetvābhāsairadūduṣamahaṃ śrutivākyareśau
4.100
adya tvayā tu dayayā sudṛḍhopapattīḥ
śraute mate 'pyatha ca nāstikavādadoṣān
hṛdyaṃ sphuṭaṃ ca vadatā nirayāddrumārūḍhātsantārito 'smi, bhagavan śataśo namaste
4.101
nānyā gatirmama bhavantamapāsya dāsyamaṅgīkaromyupadiśocitaśuddhimārgam
bhīto rudanniti vilapya ciraṃ puro 'leḥ
sāṣṭāṅgapātamaluṭhaddharaṇau vilāsī
4.102
ālokāyatamohitaṃ tvamanayānnyakṛtya durdarśanaṃ
matyā nityacitaḥ sthiro 'bhikairaṇe dhikṛtya vauddhān balāt
sadbhāvāśraya̍śūnyaśūnyavacasā nindyān vṛtātmālpatānarhannavyamataṃ śritān jahadathaśādeśavaśyo bhava
4.103
tathāga̍tapathāgatāhitakathāvitīrṇaprathā
vyathāvahakusaṃskṛtīḥ suvitathā yathāṃ maṃsyase
tathā''cara sakhe 'nyathā tava vṛthā śarīraṃ bhavedathā''suhi manorathān rahasi manmathāriṃ śrayan
4.104
tvaṃ cārvākalaya̍ṃniśamya gaditaṃ dehātmavādaṃ tyajan
muñcan dūṣitahetuśūnyavacane śraddhāṃ ca bauddherite
jainān hīnatamānapāsya kudhiyodyaitsaptabhaṅgīnaye
mālinyaṃ tanucetasornuda ciraṃ saṃcchaurtatīrthāśrayāt
4.175
bhramandūre tiṣṭhannapi tava pavitreṇa tapasā
viniścitya kṣīṇaṃ kaluṣamakhilaṃ śīghra̍muditaḥ
ahaṃkāryāsādyaṃ prathamamupādiśyāsthirasukhaṃ
kramātsākṣātkārādvṛtimapahariṣye, 'lamadhunā
4.106
āśvāsyapaṅkajagalanmakarandamitrairāśvāsya sāntvavacanairiti taṃ tato 'liḥ
svacchandamacchasalilāṃ taṭinīmagaccha,ttaṃ cānvagacchadudayacchramadhīrvilāsī
4.106.p1
ityalivilāsisaṃlāpe khaṇḍakāvye caturthaṃ śatakam