Pramāṇa · Search · About · API

Citropahara 1.40

Rucirā 1.40

Language
Sanskrit

1.40

dhyāneti| turyaṃ tadeva| kīdṛśaḥ adhikarayabhūtānām atiśayitavegabhājām dehagānāṃ śarīracāriṇāṃ dhyānāpānādikānāṃ dhyānākhyā'pānākhyaprabhṛtīnāṃ samānāntānāṃ samānākhyāvasānānāṃ dhyānāpānodānaprāṇasamānānāṃ pañcānāmiti yāvat ānānilānām prāṇavāyūnām aniśaniyamanāt niravacchinnāyāmāt bhāsamānaḥ| punaḥ kī' samānaḥ samaḥ āviṣamaḥ itiyāvat, yadvā sasatkāraḥ, yadvā cittasamunnatiyuktaḥ, yadvā samāḥ aviṣamāḥ salakṣmīkāḥ vā ānāḥ prāṇāḥ yasya saḥ, yadvā samaṃ sarvam ānayati jīvayatīti tathāvidhaḥ, ṇyantāv anaprāṇane ityataḥ karmaṇyaṇ| yadvā sama iva viṣṇuriva ānāḥ prāṇāḥ yasya saḥ yadvā, naḥ asmākam madhye itiśeṣaḥ samāḥ varṣāṇi bahukālamiti yāvat bhāsamānaḥ| "hāyano 'strī śaratsamāḥ" ityamaraḥ "kālādhvanoratyantasaṃyoge dvitīyā" iti dvitīyā| punaḥ kī' dhyānādhānāvadhānābhyuditaparasukhaḥ dhyānaṃ yogaśāstroktaṃ saptamaṃ yogāṅgaṃ tallakṣaṇaṃ tu "tatra pratyayaikatānatā dhyānam" iti pātañjalasūtreṇoktam| tasya yat ādhānaṃ sthirīkaraṇaṃ tatra vā cittasyeti bhāvaḥ yat ādhānaṃ tatra yad avadhānaṃ sāvadhānatā tena abhyuditaṃ paraṃ sukhaṃ yasya saḥ| punaḥ kī' śraddhānaḥ śraddhāluḥ| tathā coktam patañjalinā "śraddhāvīryasmṛtisamādhiprajñāpūrvaka itareṣām" | ata eva punaḥ kī' sudhīḥ satprajñaḥ śraddhāyāśvaramaphalaṃ prajñā tadyuktaḥ yogīti bhāvaḥ| spaṣṭamanyat |

Linked texts (1)