Pramāṇa · Search · About · API

Citropahara 1.42

Rucirā 1.42

Language
Sanskrit

1.42

astrīreti | turyaṃ tadeva | kīdaśaḥ astrīrasvī asūnāṃ prāṇānām īraḥ kṣepaḥ ūrdhvaṃ nayanaṃ prāṇāyāmaḥ itiyāvat yadvā īraḥ stutiḥ upāsanetiyāvat sa eva svaḥ dhanam iti astrīrasvaḥ so'syā'stīti astrīrasvī prāṇāyāmadhanena nityasaṃyuktaḥ iti yāvat | yadyapi na karmadhārayānmatvarthīyo bahuvrīhiścettādarthamatipattikaraḥ iti niyamena bahuvrīhiṇaiva nirvāho'tra bhavituṃ yuktaḥ tathā'pi nityayogādiviśeṣārthadyotanāya matvarthīya iniḥ | yadvā asvīraḥ svaḥ dhanaṃ yeṣāṃ te astrīrasvāḥ te santi vidheyatvena asya saḥ | asminpakṣe prāṇāyāmaparāḥ prāṇopāsanāparāḥ vā asya śiṣyāḥ santīti tātparyam | pakṣadvaye'pi anekācaḥ asvīrasvaśabdād "ata iniṭhanau" iti iniḥ | punaḥkīo tapasvī | tapoyuktaḥ " tapassahasrābhyāṃ vinīnī " itiviniḥ | punaḥkīo tapanasamalasatsuprabhāvaḥ sūryasadṛśabhāsamānaśobhanaprabhāvaḥ ( pratāpaḥ ) | punaḥkīo yaśasvī kīrttimān |
punaḥkī0 paścīśastrīḍanastrīkaraṇacaṇaguṇaḥ paśūnām īśaḥ śivaḥ tasya yat strīḍanaṃ śobhanaṃ stavanaṃ tasya yat strīkaraṇam aṅgīkāraḥ tena vittāḥ guṇāḥ yasya saḥ | "tena vittaścuñcupucaṇapau" iticaṇapratyayaḥ | punaḥkī0 vādayuddhe śāstrārthayuddhe tarasvī balavān vegavān vā | punaḥkī0 vasīḍyastrīḍitaḥ vasubhiḥ dhanaiḥ kṛtvā īḍyāḥ stutyāḥ dhaninaḥ iti yāvat taiḥ strīḍitaḥ atirāṃ īḍitaḥ stutaḥ | punaḥ kī0 strīkṛtahitacaritaḥ aṅgīkṛtānukūlacaritraḥ punaḥ kī0 san vidvān | punaḥ kī0 manastrī praśastamanāḥ | yadvā sanmanastrī ityekaṃ padam, satsu manastrī | punaḥ kī0 mahastrī tejastrī | yaśastrī tarastrī mahastrī ityeṣu "asmāyāmedhāsrajoviniḥ" iti viniḥ |

Linked texts (1)