Citropahara 1.45
Rucirā 1.45
- Language
- Sanskrit
1.45
sadya iti | turyaṃ tadeva | kīdṛśaḥ | iha jagati saṃsāre asadyogasad asatām duṣṭānām yadvā asataḥ mithyābhūtasya satyatvena pratīyamānasya prapañcasya yogena saṃbandhena sīdati kriyate iti tathāvidhaḥ ṣaḍlṛviśaraṇagatyavasādeneṣu ityataḥ kartari kip, yaḥ janaḥ sadyaḥ sadyati patitaḥ | taṃ janaṃ
samudbhartukāmaḥ samudbhartuṃ kāmaḥ yasya saḥ "tum kāmamanasorapi" iti malopaḥ| sadyaḥ samudbhartukāmo vā| punaḥ kī0 madyotadyogatadyotanavijayilasadbhūritejo'bhirāmaḥ madyotaḥ sūryaḥ tasya dyogataṃ yat dyotanamākāśagato yaḥ makāśaḥ, athavā prakṛṣṭaḥ dyotaḥ makāśo yatra evaṃbhūtaṃ dyogatam ākāśagamanam yasya sa cāsau dyotanaḥ sūryaḥ, yadvā prakṛṣṭaḥ dyotaḥ yasya evamvidhaḥ dyogato yaḥ dyotanaḥ sūryaḥ "madyotano dinamaṇiḥ" ityamaraḥ, arthaniyandhaneyaṃ saṃjñā, ataḥ madyotanaityarthe madyotadyotanaśabdau jñeyau, tasya vijayi tadapekṣayāpyutkṛṣṭataramitiyāvat ataeva lasat śobhamānaṃ bhūri bahu yat tejaḥ tena abhirāmaḥ ramaṇīyaḥ| punaḥ kī0 sadyaḥ sataḥ viduṣaḥ sata brahma vā yātīti tathā vidhaḥ| yā prāpaṇe "āto'nupasarge kaḥ" iti kaḥ| punaḥ kī0 gadyaḥ gaditumarhaḥ varṇanīyaḥ stutya itiyāvat| yadvā agadyaḥ avarṇyaḥ lokottaraḥ itiyāvat| yadvā na gadyaṃ yasya saḥ na gadyamātrapriyaḥ kintu padyapriyo'pi, na gadyamātrastutaḥ kintu padyastuto'pi vā, na gadyamātranirmāṇapaṭurapitu padya nirmāṇapaṭuriti vā| padyaṃ gadyaṃ ca chandaḥśāstre prasiddham| athavā gadāya rogāya hitaḥ gadyaḥ "tasmai hitam" iti yat tathā na bhavatīti agadyaḥ| gade sādhurvā gadyaḥ tathā na bhavatīti agadyaḥ| athavā agaṃ parvataṃ yati khaṇḍayatīti agadaḥ indraḥ do'vakhaṇḍane āto'nupasarge kaḥ| tasmai hitaḥ agadyaḥ svopadiṣṭaśiṣyakartṛkayāgahavirdānād indrānukūlaḥ| punaḥ kī0 matimatām dhīmatām uttamaḥ| punaḥ kī0 sattamaḥ atiśayena san|| yadvā iha jagati jayati iti saṃbandhaḥ|
Linked texts (1)
- Citropahāra — Devīprasāda Śarman, Sanskrit