Citropahara 2.1
Rucirā 2.1
- Language
- Sanskrit
2.1
nayeti | nayatānayatā | nayasya nīteḥ tānena vistāreṇa yatā baddhā yukteti yāvat | tanu vistāre bhāve ghañ | mahitā'mahitā | maho'syā'stītimahī utsavavān “maha utsava uddhavaḥ” ityamaraḥ “ata iniṭhanau” iti iniḥ tasya bhāvaḥ mahitā | tayā mahitā pūjitā | maha pūjāyām karmaṇi ktaḥ | yadvā mahitā pūjitā ā samantāt mahitā utsavavattā yasyāḥ yasyāṃ vā sā | yadvā mahitaścāsau āmaḥ amanam jñānam ama gatyādiṣu bhāve ghañ | tasmai hitā | yadvā mahitā pūjitā ā sāmastyena mā lakṣmīḥ yasyāḥ sā mahitāmā sā cāsau hitā | yadvā mahitā pūjitā iti pṛthak | tathā āmahitā jñānānukūlā iti pṛthak | viditā | prasiddhā | aviditā | na viśeṣeṇa ditā khaṇḍitā | do 'vakhaṇḍane karmaṇi ktaḥ “ghatisyatimāsthāmittikiti” iti ikāro'ntādeśaḥ | “kṛttaṃ dātaṃ ditaṃ chitaṃ ṭaṅkaṇam” ityamaraḥ | yā viditā sā aviditā iti apiśabdābhāvādvirodhālaṅkāro vyaṅgyaḥ | kalitākalitā | na kaliḥ kalahaḥ yatra tat akali tasya bhāvaḥ akalitā | kalitā prāptā kala gatau saṃkhyāne ca ityataḥ karmaṇi ktaḥ akalitā yayā sā | yadvā kalerbhāvaḥ akalitā kaliyugatvam tayā akalitā na kalitā na prāptā | yadvā akalitākalitā iti padacchedaḥ akalitayā kalahābhāvena kaliyugarahitatayā vā kalitā prāptāḥ yadvā na kalitā prāptā ākalitā sāmastyena kaliyugatā yayā sā | evaṃ bhūtā | yamitā | yamāḥ ahiṃsādayaḥ santi asya saḥ yamī tasya bhāvaḥ yamitā kartrī śamalam śamaṃ lāti tathāvidham lā''dāne āto'nupasarge kaḥ | yam | itā prāptā | iṇgatau kartari ktaḥ | saḥ śrīgovindānandaḥ | tataṃ vistṛtam tanu vistārektaḥ | śam śubham | satataṃ nityam | “satate'nāratāśrāntasaṃtataviratāniśam” ityamaraḥ | alam atyartham | ralayoḥ sāvarṇyāt araṃ śīghraṃ vā labhatāṃ labhatāṃ etu etu | ḍulabhaṣ prāptau kartari loṭ vīpsāyāṃ dviruktiḥ | toṭakavṛttam |
61 || iti citropahāre pūrvārdhaḥ samāptaḥ |
amuṣyeti | amuṣya śrīgovindānandasya | guruvat guroḥ bṛhaspateḥ iva tatra tasyeveti ivārthe vatiḥ | asya śrīgovindānandasya | śaśīva ityatra ivena saha samāso nityavibhaktyalopaśceti | idamīyam | śrīgovindānandīyam | atra prathame pāde taddhitagatā śrautī pūrṇopamā'laṅkāraḥ | dvitīye samāsagatā śrautī pūrṇopamā | uttarārdhe vākyagatā śrautī pūrṇopamā || spaṣṭamanyat |
Linked texts (1)
- Citropahāra — Devīprasāda Śarman, Sanskrit