Khandaprashastikavya 4
Khaṇḍapraśastikāvya 4
- Language
- Sanskrit
4.1
iti śrīkūrmāvatāraḥ
iti kūrmāvatāraḥ
3. atha varāhāvatāraḥ
na paṅkairrālepaṃ kalayati dharitrīvyayabhayāt,
na mustāmādatte'pyuraganagarabhraṃśabhayataḥ
na dhatte brahmāṇḍasphuṭanasaghṛṇo gharghararavaṃ1,
2mahākroḍaḥ pāyāditi sakalasaṃkocitamukhaḥ2
4.2
pātu trīṇi jaganti santatamakūpārāt samabhyuddharan,
dhātrīṃ kolakalevaraḥ sa bhagavān yasyaikadaṃṣṭrāṅkure
kūrmaḥ kandati nālati dvirasanaḥ patranti digdantino,
meruḥ kośati medinī jalajati vyomā'pi9 rolambati
4.3
prāṇo'pānastathā vyānaḥ samānodānakau parau
nāgaḥ kūrmaḥ kṛkarako devadattadhanañjayau
pātu śrīstanapatrabhaṅgimakarīmudrāṅkitoraḥsthalo,
devo vaḥ sa jagatpatirmadhuvadhūvaktrābjacandrodayaḥ
krīḍākroḍatanārnavenduviśade daṃṣṭrāṃkure yasya bhūrbhāti sma pralayābdhipalvalatalotkhātaikamustākṛtiḥ
4.4
niḥkandāmaravindinīṃ sthapuṭitoddeśāṅkaśerusthalīṃ,
jambālāvi Pocztmambukartumitarā sūte varāhī sutān
daṃṣṭrāyāṃ pralayārṇavormisalilairāplāvitāyāmiryaṃ,
yasyā eva śiśoḥ sthitā vipadi bhūḥ sā putriṇī potriṇī
4.5
dṛpyaddaityanitambinījanamanassantoṣasaṃkocanaḥ,
kuryādviśvamanīśvaraṃ 4 sa bhagavān kroḍāvatāro hariḥ
yaddaṃṣṭrāṅkurakoṭikoṭarakuṭīkoṇāntarastheyasī,
pṛthvī bhātyavadātaketakadalālīneva 5 bhṛṅgāṅganā
4.6
6atha varāhasya vaibhavaṃ varṇayati6—
līne śrotraikadeśe nabhasi nayanayostejasi kvāpi naṣṭe,
śvāsagrāsopabhukte maruti jalanidhau pādarandhrārdhapīte
potraprāntaikaromāntaravivaragatāṃ mārgaṇaḥ cakrapāṇeḥ,
kroḍākārasya pṛthvīmakalitavibhavaṃ vaibhavaṃ vaḥ punātu
4.7
aṣṭau yasya diśo dalāni vipulaḥ kośaḥ suvarṇācalaḥ,
kāntaṃ kesarajālamarkakiraṇā bhṛṅgāḥ payodāvalī
nālaṃ śeṣamahoragaḥ pravitataṃ vārāṃnidherlīlayā,
tadbhūḥ pātu samuddharan kuvalayaṃ kroḍākṛtiḥ keśavaḥ
4.8
bibhrāṇo'bhinavendukoṭikuṭilaṃ daṃṣṭrāṃkuraṃ līlayā,
kroḍākāradharo hariḥ sa bhagavān bhūyādvibhūtipradaḥ
yasyotkṣiptavataḥ kṣamākamalinīmālambamānaḥ kṣaṇaṃ,
loladbāṇamṛṇālanālatulanāṃ bheje bhujaṅgeśvaraḥ
4.6-2
muktairyāsyati kutracidvasumatī daṃṣṭrāṃkurastheyasī,
kukṣau kṣobhamavāpsyati tribhuvanaṃ ruddhairamībhiḥ kramāt
ityasvalpavikalpamīlitamateḥ kaṇṭhe luṭhanto muhuḥ,
kroḍākāradharasya kaiṭabhajitaḥ śvāsānilāḥ pāntu vaḥ
4.17
pātu vaḥ kapaṭakolakeśavo yasya niḥśvasitamārutoddhatā
ucchritiprapatanairacīklṛpat kelikandukatulāmilā muhuḥ
4.11
sindhuṣvaṅgāvagāhaḥ khuravivaraviśattucchatoyeṣu nāptaḥ,
prāptāḥ pātālapaṅke na luṭhitarucayaḥ 3 potramātropayogāt
daṃṣṭrāviṣṭeṣu nāptaḥ śikhariṣu ca punaḥ skandhakaṇḍūvinodo,
yenoddhāre dharitryāḥ sa jayati vibhutāvighniteccho varāhaḥ
4.12
ekaṃ pādaṃ ca pṛṣṭhe'paramuragapatermūrdhni potraṃ ca dhṛtvā,
veśantotkhātamustāpratinidhidharaṇīṃ vaktradaṃṣṭraikadeśe
viśve caikārṇave yastribhuvanahitakṛd devadevo'pi dadhre,
pāyādvaḥ kolakāyaḥ sa hi dharaṇidharo līlayā lakṣyarūpaḥ
4.13
bhraśyatkumbhaśirodhareṣu kakubhāṃ kumbhiṣvasṛgvāhinī,
projjhantīṣu phaṇāsu pannagapaterniryanmaṇiśreṇiṣu
nirvyājaṃ nihitottamāṅgacaraṇe kūrme'pi kubjībhavatyekaṃ kolapati salīlatulitaḥ kṣoṇītalaḥ pātu vaḥ
Linked texts (6)
- Saduktikarṇāmṛta — Śrīdharadāsa, Sanskrit
- Khaṇḍapraśasti — Hanūmān, Sanskrit
- Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra — Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba 1886, Sanskrit
- Hārāvalī — Harinātha, Sanskrit
- Sūktimuktāvalī — Jalhaṇa (Devagiri), Sanskrit
- Śārṅgadharapaddhati — Śārṅgadhara, Sanskrit