Harikeli 11
Harikeli 11
- Language
- Sanskrit
11.1
tanniśamya muravairiṇo balaṃ vismayastimitalocanāvaliḥ
sāyamānatasarojaka flykānanaṃ niścalaṃ sara ivāsa vāsavaḥ
11.2
svāparādhaparimārjanonmukhaḥ puruṣaṃ paramapārapauruṣaḥ
martyametya dhṛtamartyavigrahaṃ saṃnunāva tamamartyanāyakaḥ
11.3
nūnamādipuruṣo'si tanmayā cetasā'vadhṛtamakṣibhiḥ śataiḥ
mānuṣaṃ vapuramānuṣī kriyā yasya te na suśakā surāsuraiḥ
11.4
naitadasti mama vismayāvahaṃ yatkareṇa giridhāraṇaṃ tava
yattanau tanuruhāvalambanādulluṭhanti1 jagadaṇḍakoṭayaḥ
11.5
nandakadvitayameva manmahe snehasadma tava padmalocana
ekato danujanāśakṛt kare sevakastu sanakādiranyataḥ
11.6
deva duḥkhamapi me sukhāvahaṃ yatra nāma bhavatāmudīryate
svargasampadapi kampakārikā hārikā bhavati yā tava smṛteḥ
11.7
kaḥ stavastava sarasvatīpatermādhavasya na kimasti vastu vā
pūjyase parijanairiva prabhuḥ kevalaṃ tadapi bhaktibhāvitaiḥ
11.8
yatkṛtaṃ 2kadanamadya gokule tanmama kṣamamupekṣituṃ prabho
putrapādapatanaṃ tanau pituḥ prītaye na kupitāya 3karhicit
11.9
svādhikāramadato'nujīvināṃ manyurāpatati hi prabhuṣvapi
snehaśītalajalena taṃ punaḥ4 kṣālayanti sapadi kṣamādhanāḥ
11.10
ityanādipuruṣaṃ puruktibhistaṃ vinutya maghavā'ghavāniva 5
sapramodamanusodito'munā daivataistridivamanvapadyata
11.11
sa kramādupaniṣaṇṇayauvano yauvatasya hṛdayānyapāharat
candramā iva valakṣapakṣago locanāni lalitorumaṇḍalaḥ
11.12
6yauvateṣu parihāsapeśalo rādhikāmanubabandha so'dhikam
vallivṛndasukhade paraṃ madhau mādhavī madhubhareṇa modate
11.13
hṛṣyamāṇamanaso dine dine kṛṣṇakeliguṇakautukādibhiḥ
gopikā viṣamabāṇadhāṭikāpātapātramabhavannapatrapāḥ
11.14
kāpi kāntakṛtahūtirādarād7 gantumantikamamuṣya sodyamā
sadya eva haribhāvanāvaśād vyastanīviraśakanna kāminī
11.15
kāpi karmma gṛhiṇī gṛhāṅgaṇe kurvatī kharakarāṃśumadhyagā
8nandanandanamukhenducintayā 9pañcapāvakatapaścarīkṛtā
11.16
pṛṣṭayā rahasi10 gaṇḍapāṇḍutādūnatādiṣu 11nidānamādarāt
mānamaunamanimittamuttaraṃ dattamaikatamayā vilāsini
11.17
nandanandanavalokanecchayā nirgatā'pi madanādanāpya tam
putrikeva 12 katamāpi dehalistambha eva vilalāga nāgarī
11.18
kāpi hastadhṛtagaṇḍamaṇḍalā''khaṇḍalānujavilāsalālasaiḥ
pātitā mahati mohasāgare jāgareṇa rajanīmayāpayat
11.19
kāpi kṛṣṇavirahopatāpinī dussahe dahanabhāsi bhāsvati
nirvavau vadanakaumudīmilatsomakāntamaṇihāravāribhiḥ
11.20
kācidācitamanojasaṃjvarasvāntacintitamukundasaṅgamā
utthitaiḥ sapadi bhāvasañcayairārarāma 13 ramaṇena rāgiṇī
11.21
14 kācidrāmā dharaṇyāṃ dharaṇidharadharādhīśadhārādharābham
smāraṃ smāraṃ smarāgnipratapitahṛdayā jātakampā papāta
kṛtvā hāhetyadhāvad hara hara hara hā hāra hāhe hare'nyā'nvānyā vaktuṃ na śaktā yadupatimagamad dhāvamānā'tha vaktum
11.22
adya yat kusumabhāri kānanaṃ padminīdalasamākulaṃ saraḥ
vāmavṛttiramunā'dhvanā dhruvaṃ mādhavo na vidadhe gatāgatam
11.23
kaṇṭhalambitakadambamālikāmaṇḍano nayanakhedakhaṇḍanaḥ
āgato'pi sakhi vartmanā'munā hīṇayā hariravaikṣi no mayā
11.24
gokule kati na santi subhruvo yāsu rajyati sa nandanandanaḥ
rādhikā tu sakalādhikā yayā rādhikāramaṇa ityudīryate
11.25
magna eva manasi śritaḥ śrutau vāci baddha iva vartate sadā
locanasya na tathāpi gocaraścitramāli vanamālicandramāḥ
11.26
vepitāsi tarale nirantaraṃ cakriṇaṃ kimu sakhi vyalokayaḥ
ahnutāya ca bhayāya 15cekṣito maulibaddhaśikhipicchalāñchanaḥ
11.27
khaṇḍitāsi16 kimu kṛṣṇabhoginā mohameṣi bahuśo viṣīdasi
dṛṣṭa eva sakhi cittamohano yadyayaṃ daśati kiṃ vikhidyate
11.28
yāmi nandasadanaṃ vadāli me sādhayāmi tava kiṃ samīhitam
nirmalaṃ śucirasaṃ rasātale mādhavaṃ sakhi madarthamānayeḥ
11.29
ityananyamanasāṃ mṛgīdṛśāṃ gokule vavṛtire mithaḥ kathāḥ
kṛṣṇadṛṣṭiparibhūtacetasāṃ mādanañca kadanaṃ dine dine
11.30
evamādiparihāsakautukairiṅgitairavaśayan tamaṅganāḥ
taṃ pramodayitumātmano guṇairutsukeva bhuvamāgatā śarad
11.31
ambare vimalatā jalākare svacchatā'vanitale vipaṅkatā
kānane ca kamanīyatāguṇaḥ śrīdharāya śaradopahāritaḥ17
11.32
tatra pārśvaparivartane harerviśvapūravapuṣo'vaghaṭṭanaiḥ18
cālitāni kimu 19kṛtyakarmmaṇe daivatāni sakalānyajāgaruḥ
11.33
viśvavismayakaraṃ yaśobharaṃ bhāvabhaṅguragirā nirākulāḥ
mohaniśchalavihaṅgamārāmāḥ kāmukasya kalamāvikā jaguḥ
11.34
gītihūtaphaṇiratnapāvakabhrāntipāttukapataṅginirvṛtāḥ
ālipāliṣu sukhaṃ sahābhikaiḥ śālipālisadṛśo'bhiremire
11.35
gītayaḥ kalamagopikānanādutthitāḥ śithilitānyasaṃvidaḥ
cātakānamṛtavṛṣṭiśaṅkino'nartayannabhasi nirbharotsavān
11.36
uddhṛtaṃ jaladapaṅkajālatataḥ paṅkajannu śaradā marīcibhiḥ
kṣālitannu ghaṭitannu kinnavaṃ bimbamambaratale kalāvataḥ
11.37
ambare jaladamāṣapeṣaṇādaṃśucūrṇacayamuccamācarat
tarkayāmi śaradaṅganā'munā tārakākṣivaṭikā vinirmame
11.38
bhramyamāṇamayanadvayaṃ ghanaiḥ śrīmatī śaradapusphuṭattamām
ekamatra manujanmanāṃ gataṃ cāmbare paramataḥ suparvaṇām
11.39
meghapaṅkapasurfaceṭalīpuṭīkṛte śeṣamauliśayanaṃ samujjhataḥ
gāḍhamunmimiṣatuḥ prakāśinī locane ravividhū ramāpateḥ
11.40
moditaṃ kumudavṛndamindunā tairamodi madhupāthisaṃhatiḥ
tairviyogavidhurāḥ pravāsinaḥ prauṣitairupagamena yoṣitaḥ
11.41
nirmalendurabhirāmatārakā tārakāntihasitā 20sitāmbarā
śāradī viruruce vibhāvarī 21māradīptirasikeva nāgarī
11.42
ambudālikuṣīkṛtāḥ punaḥ prāpitāśca śaradā prasannatām
khañjarīṭanayanānyapātayan22 bharttarīva gagane digaṅganāḥ
11.43
āpagāḥ sphuritasaikatāmbarā haṃsarājirasanāḥ kalasvanāḥ
svaṃ 23 patiṃ śucirasena bhejira yoṣito'bhinavayauvanā iva
11.44
īṣadulrlasitalagnaṣaṭpadaṃ śoṇakāntimukulaṃ munidrume
pakvajambuphalakhaṇḍamaṇḍitaṃ kīratuṇḍamiva tāramābabhau
11.45
dṛśo lolā līlā iva kutukinaḥ kaumudakṛtoḥ
dvirephāḥ śephālīvanabhuvi nikāmaṃ nipatitāḥ
tadunmīlatsvedodakavisarabinduśriyamitaḥ
patantīvārālā kusumatātarāsāditavatī
11.46
24ghanodaśvitpūrṇe taruṇaśaradābhīrasudṛśā
viyatkuṇḍe cchāyāparamathanadaṇḍena mathite
kalānāthaḥ sphītaṃ navakanavanītaṃ samuditam
lasattārādhārā dadhikaṇasanābhiḥ samudabhūt
11.47
śarajjyotsnājāsciencelojjvalitajagadālokanakalāvilāsapyāsaṅgo vihitabahuraṅgo yuvatibhiḥ
sphuradrāsānando niśi niśi mukundo'tirabhasairanaṅgo'ṅgīvāsāmurasi rasakāmārmatanot
11.48
samantādrādhāyāḥ parilasati rāse rasamaye
kapole kālimni pratiphalati dāmodaratanoḥ
smaraste kenāyaṃ sakhi vilekhito gaṇḍaphalake
sakhīnāmityuktau darahasitamāsyaṃ 25 samanagat
11.49
bhindan dyāṃ kakudeva kinnu kakubhaḥ kāyena dūraṃ kṣipan
dṛṣṭo'riṣṭavṛṣastadaiva tarasā vidrāvayan vallarīḥ
śrīkṛṣṇena bhṛśaṃ nirargalavaladbāhūgalāntargalad-26
ghāṭāmoṭitakena27 dugrahagalagrāhaṃ gṛhītvā hataḥ
11.50
pitā yasyānvīkṣāmbudhibahalane candramā rāmacandro
jagatkhyātā mātā jayamatiriti śrībhavānīva vandyā
kṛte tena śrīvaṃśamaṇikavinā kṛṣṇakāvye'tibhavye'bhavat pūrṇaḥ śarahṛtuguṇaiḥ saptamaḥ sarga eṣaḥ