Harikeli 12
Harikeli 12
- Language
- Sanskrit
12.1
ekadā gatavati vrajavāsaṃ vallabhe manasikṛtya vilāsam
prāṇavatpriyatamāmatha medhāṃ rādhikā rahasi vācamuvāca
12.2
ambudastanitanirbharabhīmā yāminī salilapātasuṣīmā
dāruṇo dahati pañcaśaro māmunmadaṃ tadanubandhi vayo'pi
12.3
prāṇadhāraṇamapāraṇametad dussaho balavatāmabhiyogaḥ
nandanandanamihānaya mukhyaṃ jīvanauṣadhamalaṅkuru sakhyam
12.4
ityudīritamavetya vayasyā sā vidheyacaturā ciramasyāḥ
cittavṛttiriva nirbharalagnā nandanandanasamīpamavāpa
12.5
tatra taṃ suśayitaṃ śayanīye kāmadevasuṣamaṃ kamanīye
samprabodhya śanakairatha medhā mādhavaṃ madhuravāṇi1 babhāṇa
12.6
yā jagadvijayakīrtipatākā jīvanauṣadhilatā madanasya
candrasenaramaṇīramaṇīyā cetasā valati sā bahuśastvām
12.7
kāmabāṇabahulīkṛtabādhā sānurañjanaparā tava rādhā
sve 2gṛhe gurujane'pyapalajjā sāmprataṃ vasati vāsakasajjā
12.8
subhruvo jayati garbhakadāmagranthibandharuciraḥ kacabhāraḥ
ūrdhvagauravadanacandramayūkhairdhvāntajālamiva pṛṣṭhapinaddham
12.9
kāmakelivipine kacabhāre3 sannimagnajanacittamṛgāṇām
bandhanāya nihitaṃ varavadhvāḥ kālapāśa iva rājati veṇī
12.10
bhāladeśa iha bālamṛgākṣyā bhāti nāgararajaḥkṛtabinduḥ
pūjitaḥ smṛtibhuvā janamohe bandhujīvakusumena kiminduḥ
12.11
yauvanaprasṛmarasmaralīlābhaṅgisaṅgirasavāridhivṛddhau
locane kalayataḥ kila tasyā modamānaśapharasphuritāni
12.12
yauvanābhinavakāntijhareṇa kṣālito mukhavidhurvidhumukhyāḥ
aṅgapaṅkapūṭalī galitāsmād romarājiriti gacchati vādam
12.13
kāmadevanṛpateriva kelī hemaśailayugalī hariṇākṣyāḥ
ullasatyurasi yauvanakāroḥ kiñcideva karaśilpamurojau
12.14
tattanau madanadevanivāse yauvanena parikhā yadakhāni
uddhṛtairavayavairiva tasyāstuṅgamūruci valitrayadurgam
12.15
ūruyugmavarakāñcanarambhāstambhamaulimilito hariṇākṣyāḥ
manmathakṣitipaterabhiṣeke rudrapīṭhamiva bhāti nitambaḥ
12.16
kiṅkiṇīkvaṇitakaitavato'syāḥ kākumākulatayā vidadhānaḥ
unnatastanamahīdharabhārāpīḍanāt kimapalāyata madhyaḥ
12.17
pādaśoṇasarasīruhamasyā yāvarāgaparabhāgamanojñam
śroṇibimbaguruyantraṇabhārālohitaṃ vamadiva pratibhāti
12.18
^4śītarociruciradyutirambhābālapallavamṛṇālamṛgīṇām
tvāmayaṃ samavayan samavāyo jāyatāṃ jagati nāthasanāthaḥ
12.19
kovidaḥ sakalakelikalānāmākaro'si navayauvanalakṣbhyāḥ
tāmimāmanusara smarakhinnāṃ kaumudī milatu śītakareṇa
12.20
medhayeti bhaṇite madhuhantā rādhikāmanujagāma sakāmaḥ
tadguṇena vacanena ca dūtyāḥ prerito nu purato nu' vikṛṣṭaḥ
12.21
dhvāntamarcirapathaṃ pathamantaḥ svaṃ mithaḥ sahacarau ca vidantau
tau manoratharathāvadhirūḍhau gūḍhamaṅgalamavāpaturasyāḥ
12.22
medhayā sapadi dhautapadābjo rādhayā madhuradṛṣṭinidiṣṭaḥ
tatra bhogabhavanaṃ varamasyā rāgavāniva bhavaṃ sa viveśa
12.23
medinīmilitamaulirathainaṃ sā praṇamya sahasojjhitaśayyā
bhāvinī bhavanabhittisamīpe putrikeva likhitā niṣasāda
12.24
tāṃ vidhṛtya sa kare kamanīye sannināya śanakaiḥ śayanīye
nāgarī nidhuvane kila patyuḥ prākkaragrahamapekṣata eva
12.25
bhāṣitā na yadabhāṣata bālā samvavāra vasanaṃ vidhṛtau⁶ yat
vallabhasya tadabhūdatimānaṃ drāganaṅgadahanendhanadānam
12.26
ambaraṃ hṛtavati priyapāṇau pāṇipadmanihitorasijāyāḥ
subhruvo bahumilanmaṇibhūṣā bhāvitānanapidhānakamāsīt
12.27
vāsaṃsi priyatamena vikṛṣṭe sarpippat karasarojamuroje
nūnamarcitavatī śaśimauliṃ nityasaṅgaratiraṅgasukhāya
12.28
nīvinigrahapare priyapāṇau yannijaṃ karamayojayadeṣā
yuktameva karadānamamuṣmin nāmataḥ sahajato'pyabalāyāḥ
12.29
sammukhe vimukhatāmupajātā'nuttarā kimapi pṛcchati kānte
muṣṭiruddhavasanāpi babhūva prītaye navavadhūriva tasya
12.30
sā mahīyasi rase nipatantī bāhubandhamakarot priyakaṇṭhe
kinnu mohapatitā samakṛntat tasya dantavasane daśanena
12.31
hrīdhanāni harati priyapāṇau nīvisandhamavadāya mṛgākṣyāḥ
mekhalā sahacarī vicakampe saṃruroda bahu nūpurayāmī
12.32
bandhakāriṇi haṭhena hṛdīśe subhruvo hṛdayahāribhiraṅgaiḥ
stambhitaṃ tadanu kampitamuccaiḥ svedabindumaṇayaḥ pratidattāḥ
12.33
kāmini⁷ stanataṭe karajāṅkaṃ kaṇṭhapālimavagṛhya dadāne
subhruvā viracito'pyanuvelaṃ sacchalo vidhirabhūnnanakāraḥ
12.34
māmametyavimukhaṃ mukhacandraṃ cumbati priyatameti gadantyā
lajjayā sahajayā hariṇākṣyā hīṇayaiva sahasā parijahe
12.35
vallabhe'tiparirambhiṇi gāḍhaṃ subhruvo valitabāhulatāyāḥ
mānasādapasasāra salajjā pīnapīḍanabhayādiva bhītiḥ
12.36
lagnamanmathamade madirākṣyā nirdayastanavimardanaśīle
vallabhe viracito bahuvāraṃ sādhusītkṛtisudhārasavṛṣṭiḥ
12.37
kāntadantadalite dayitāyā vaktracandramasi vairiṇi hṛṣṭaiḥ
maulidhūtanacalaiḥ kimu cakre puṣpavṛṣṭirapi keśatamaubhiḥ
12.38
ityanukṣaṇavilakṣaṇalīlālobhayostadubhayo ratirāsīt
sā yathā navanavoditarāgādunmadādapuruṣāyata yoṣā
12.39
khaṃ vilolati taraṅgati gaṅgā⁸ baṃbhramīti pulinaṃ milatīnduḥ
paṅkajaṃ vasati sārasamālā māyikaṃ kimapi mānmathamāsīt
12.40
taddvayorviharatoriti gāḍhaṃ sā ghanāgamaniśāpi śaśāma
no punarmanasi mānasijīyaṃ nityanūtanatamā ratilipsā
12.41
acchinat timirakāsarakaṇṭhaṃ helayā bata⁹ vibhātakirātaḥ
ucchaladrudhiradhoraṇilakṣmīṃ carkarīti punararkkamarīciḥ
12.42
bhāskaro'pi bhagavānagarājaṃ rājamānamudayaṃ samarohat
kokayormilitayoranurāgai rañjitaḥ prasṛmarairiva cittāt
12.43
kopārakta iva vyudasya timirastomaricakraṃ haṭhāt
viśvasminnapi viśrutaṃ dhavalimādvaitaṃ10 samuddīpayan
prākpṛth hisīdharaśeṣavāsarasamāsīno nu rājā rucām
drāgunmocayati sma kiṃ kamalinī kārāsu baddhānalīn
12.44
prācī kuṅkumapaṅkalepalalitaivābhūdalaṃ rāgiṇī
11kiñcinmugdhavibuddhapaṅkajadalasmerānanā12 padminī
dṛṣṭvāgantukamantike dinakṛtaṃ kāntaṃ divāsundarī
sindūradyutipūramaṇḍitamukhī dīptaṃ dadhārāmbaram
12.45
iti rajanivirāmaṃ13 vīkṣya rāmānujanmā
nayanakumudacandraścandrasenapriyāyāḥ
aliriva kumudinyāḥ koṣamutsṛjya bheje
nijasadanasarojaṃ gopatiprītidāyī
12.46
pitā yasyānvīkṣāmbudhibahalane candramā rāmacandro
jagatkhyātā mātā jayamatiriti śrībhavānīva vandyā
kṛte tena śrīvaṃśamaṇikavinā kṛṣṇakāvye'tibhavye' -
bhavat pūrṇastūrṇaṃ vasugaṇanayā kāminīkelisargaḥ