Harikeli 13
Harikeli 13
- Language
- Sanskrit
13.1
anurāgitāṃ dinakarasya kare kamanīyatāmanalabhāsi bhṛśam
ṛturājagāma himadhāmarucāvaruciṃ janasya janayan śiśiraḥ
13.2
tuhinadyutau malinatāṃ gamite śamite saroruhavane śiśiraiḥ
ramaṇījanasya ramaṇīyatayā mukhameva jātamasameṣuhitam
13.3
kamalakrudhā kamalasannibhayostuhinaṃ cakāra kadanaṃ karayoḥ
tuhinācalasya tulayaiva drutaṃ¹ stanamūṣmalaṃ ²varatanoratanot
13.4
kucakumbhasambhṛtanidāghacayaṃ hṛdayaṅgamaṃ hṛdayamātmavibhoḥ
śiśireṇa dūna iva sūnaśaraḥ śaraṇīcakāra kimarāladṛśām
13.5
nanu haimanī na rajanī rajanī samayā samā bhavati kinnu vidheḥ
idamūcire dviruditena samā dhvaninā rathāṅgamithunāni mithaḥ
13.6
vidadhe vidhuṃ gahanamapyadahan malinīcakāra nalinīnikaram
tuhinaṃ tathāpyamadayanmithunaṃ drutamānabhaṅgamamasaṅgamanam
13.7
himamagnimadguṇavikārakṛteriti yairamāyi tadidaṃ na mṛṣā
udake'pi bhūyasi yadāpatite ramati sma vāṣpamayadhūmacayam
13.8
jaḍatāhitaḥ³ śiśiradoṣacayaistadanupramṛṣṭaraviratnavaraḥ
⁴guruśokaśaṅkubharasaṅkucito divaso'vasānamagamat tvarayā
13.9
parirambhaṇaṃ priyatamānumataṃ vasatirmahoṣmaṇi ca garbhagṛhe
dvayametadeva madanasya śarāḥ śiśirāhatāni na sumani śarāḥ
13.10
atiśītabhīta iva śītaguṇaḥ kharabhānubhānuṣu kṛśānudhiyā
aviśattathā sa dina eva yathā dvijarājavanna virarājatamām
13.11
atisaṅkucatpraharapatrapuṭasphuṭadhūmarīmadhukaraprakaram
mihire himena himadhāmni kṛte na vididyute divasavāriruham
13.12
kalite'mbare priyakareṇa śanaiḥ kṣaṇavikṣarattuhinalepanayā
vidhṛte kalāvati kuhelikayā kimu dīrghamānamabhajadrajanī
13.13
ravijātakaṃ ⁵ rajanijātaharī yadapāharad⁶ jhaṭiti dīrghatamā
iti śokavanti kimu kokakulānyarudannudārakaruṇadhvanibhiḥ
13.14
savitā sarojamatharaṅganastribhirebhirāpi himakālavaśāt
sphuritaiḥ sahaiva sahasaṅkucitaiḥ suhṛdaucitī samudaye'stamaye
13.15
muṣito mukhe bahukuhelikayā divaso'vasānadalito niśayā
balavadviluṇṭhita iva kṣitipo na tatāpa mandamahasā jaḍitaḥ
13.16
atha cakruratra samaye girijā yajanavrataṃ vrajasarojadṛśaḥ
kamalāpatiṃ manasikṛtya patiṃ prathamānabhāsi vayasi prathame
13.17
kusumaṃ sugandhi vimalaṃ kamalaṃ vinivedya khādyamapi hṛdyatamam
asabhājayan mṛgakiśoradṛśo naganandinīṃ praṇatibhiḥ stutibhiḥ
13.18
ayi devi dehi mama nandasutaṃ patimityudītapulakotkalikāḥ⁷
militāḥ pradakṣiṇaparikramaṇe bahu vavrire varamarāladṛśaḥ
13.19
atha tāḥ kadācidacirodayini dyumaṇau dineśatanāyāmagaman
ajitaṃ vijetumatanostrijagajjayaśaktayaḥ8 kimu dhṛtavratikāḥ
13.20
upakūlamarpitadukūlacayaṃ capalāḥ parisphuritadeharucaḥ
aviśan trasanmṛgakiśoradṛśo yamunājale jaladajāla iva
13.21
atha yāvadeva vihitāplavanāstaṭamuttaranti salilādabalāḥ9
hariretya tāvadupahṛtya paṭān taṭamāruroha sapadi priyakam
13.22
vasanāpahāraviṣamavyasane vanamālini vyavasite balataḥ
vrajanīlanīrajadṛśāṃ yamunājalavāsa10 eva vasanaṃ vavṛte
13.23
upanābhidadhnapayasi pramadā namadānanendurucayastrapayā
karuṇena kinnu savituḥ sutayā laharībhujena pariṣasvajire
13.24
hariṇā haṭhena hṛtacīracayā samudīkṣituṃ na sahanendumukhīḥ
kimu saṅkucatkamalakaitavato malinīcakāra nalinī nayanam
13.25
anurāgabhāgādhikamatra11 harau hariṇīdṛśāṃ hṛdayamekarasam 12
aravindavṛndaviratairiti kiṃ vadanaṃ sugandhi jagṛdhe madhupaiḥ
13.26
hṛtamambaraṃ harighanena kṛtā 13rasaddaṣṭirapyurasi vāmadṛśām
vicakāśire tanutanūtaḍitaḥ14 sapadi trapāsaridalaṃ vavṛdhe
13.27
cirakālamuṣṇakiraṇaprabhavāsalile salīlaśapharīnayanāḥ
trapayā tapasyabhiratā iva tāstuhinābhiṣaṅgaviṣame vavaruḥ 15
13.28
atha śītajena yugapatpralayaprabhavena bhāvanivahena yutāḥ
api satrapā vinayagarbhaṃgirā kamalāpatiṃ samavadannabalāḥ
13.29
ayi nandanandana vidhehi kṛpāṃ kṛpaṇo'si kiṃ vasanadānavidhau
sujanāya te tṛṇavadutsṛjato bhuvanatrayaṃ kiyadaho vasanam
13.30
abalā vayaṃ himabharairvikalāḥ sakalāstvadarthaniyamaikaraṃtāḥ
na khalu prabhuḥ kvacana bhaktajane śvasitāvasāyi16 kadanaṃ kurute
13.31
hṛtamambaraṃ yadi tadiṣṭataraṃ taralaṃ mano bhavati yasya kṛte
adhunā hare vitara nau vasanaṃ samaye yataḥ suvihitaṃ vihitam
13.32
viratāsu tāsviti nigadya ciraṃ harirūcivānucitavarṇapadam
saphalaṃ hi vā viphalamarthayatāṃ prativākyadānamapi dānasamam
13.33
atiśītavepitatanūlatikāḥ katikālamatra salile vasata
sudṛśo bhavatya ita etya nijaṃ nijamambaraṃ capalamādadatām
13.34
atha tā mitho mukhamudīkṣya darasmitasundaraṃ hariṇaśāvadṛśaḥ
idamūcire harighanaṃ17 milituṃ taḍito18 divaḥ kṣitimivopagatāḥ
13.35
hṛtavānasi prathamato vasanaṃ vasudevanandana tadeva na sat
tadanu trapāvasanamatra haran śatapatranetra kimu na trapase
13.36
ayi nandanandana vidhehi dayāṃ vasanāni dehi jagadekagatiḥ
abalājaneṣu na balācaritaṃ¹⁹ sati vā nṛpe samucitaṃ bhavataḥ
13.37
sa jagāda tāstrijagadekagatirna bhayāya²⁰ me na ca patiḥ kupitaḥ
madudīritaṃ racayata tvaritaṃ mama nāthatā yadi matā sudṛśaḥ
13.38
iti śauriṇā sapadi saṃlapite karapallavāpihitakāmagṛhāḥ
harimāyayustarasadehalatā yamunājalājjalajamañjudṛśaḥ
13.39
haribhāṣitāpahṛtahṛtkamalāḥ kamalānanā nidadhuratra²¹ karān
madanasya mandiramudāramudā kimapūji tābhirapi tāmarasaiḥ
13.40
atha tāḥ samīpamupagatya harerhariṇārpitāni hariṇīnayanāḥ
karapallavena pṛthuvepathunā'śucivacchucīni vasanāni dadhuḥ
13.41
vasanaṃ vinaiva salilāplavanaṃ lavanaṃ vratasya yadato'jani vaḥ
tadaghāpanodavidhaye vidhivannamateha yajñapuruṣaṃ pramadāḥ
13.42
iti mādhavasya vacasā tarasā caturā nipetturatha pādatale
navayauvanāḥ pavanapātanayā²² namitā latā iva tamālataroḥ
13.43
sudatī ratīriva ²³surumbhavatīrdadhatīratīva vinayāvanatīḥ
harirāha tuṣṭahṛdayo mahitaḥ sadayodayo bhavati ko na mahān
13.44
tapasāpasāritasukhaṃ sudṛśo madupāsanāmakurutāviratāḥ
niyame'tra yat kimapi vaḥ kamitaṃ tadavaśyabhavyamiti bhāvayata
13.45
ratisauhṛdena samaye samaye samayā mayā saha vanopavanam
vihariṣyatheha sudṛśo 24bahuśastridaśeśvareṇa divi devya iva
13.46
iti śauriṇā sarabhasaṃ gaditā hṛdi tā nidhāya varamiṣṭatamam
abhajan nijāni bhavanāni vanādadhidevatā iva vilāsanadheḥ
13.47
hṛta iva hariṇīdṛśāmapāṅgaiḥ sutanurucāmitaretarantaraṅgaiḥ25
svayamapi samupājagāma dhāma supadamivāmaladhāma 26 vṛṣṇivīraḥ
13.48
pitā yasyānvīkṣāmbudhibahalane candramā rāmacandro
jagatkhyātā mātā jayamatiriti śrībhavānīva vandyā
kṛte tena śrīvaṃśamaṇikavinā kṛṣṇakāvye'ti bhavye'bhavat pūrṇo'parṇātitithigaṇanayā sammitaḥ sarga eṣaḥ