Harikeli 14

Language: Sanskrit

14.22 — 2 parts

14.1

daśamasargaḥ
purā murāriḥ kimu rāmadevadehe videhendrasutāviyogaiḥ
khinno vinodāya punaḥ sa eva jāto'dhunā vṛṣṇiṣu kṛṣṇadevaḥ

14.2

suvarṇasītāḥ parihṛtya sītāṃ yastena kḷptāḥ savaneṣu sakhyaḥ
tannyastajīvā iva gopakanyāstā eva jātā naralokadhanyāḥ

14.3

anye'pi ye kecana gopadārāḥ kṛtāvattārā bhuvi devya eva
tābhirvihārāya mano dadhāra vicitracāritramayo mukundaḥ

14.4

bījaṃ manojanmamahīruhasya rahasyalīlāvidhivavādūkaḥ
viyoginārīnidhane kṛtāntastataḥ pravṛttaḥ samayo vasantaḥ

14.5

vihartukāmo vanadevatābhirālokitaḥ kāma ivābhirāmaḥ
kalindakanyātaṭakānanāni samāsasāda pravaro yadūnām

14.6

samāgataḥ kānanakelikāmo dāmodaro'smāniti sapramodāḥ
avākiran kiṃ vigalatparāgasindūrapūraṃ vanavīrudho'pi

14.7

rāse vilāse vihitāvadhāno vilāsinīḥ svaṃ vaśamāninīṣuḥ
vinyasya vaṃśīmadhare yadūnāṃ jagau jaganmohanamekanāthaḥ

14.8

samaṃ samāsādi hṛdā mukundo dṛśā ca vṛndāvanamaṅganānām
karṇena mugdho muralīninādaḥ kāyena kāmajvalanāvasādaḥ

14.9

niśamya sānandamukundagānamākṛṣyamāṇā iva tadguṇena
anāvṛtasvīyanimeṣavṛndā¹ vṛndāvanaṃ vāmadṛśaḥ prayātāḥ

14.10

śritaṃ payaḥ kāpi vihāya kācidācīyamānaṃ dadhisārameva
anyā samutsṛjya nijaprasādhamādhāvitā mādhavasannidhānam

14.11

sa maṇḍale vallavanāgarīṇāṃ gāyan kalaṃ vaṃśikayā mukundaḥ
sānaṅgarāgasmitamaṅgadhārī śṛṅgārasāro rasa eva jajñe

14.12

nitambinīmohanamūlavidyā jīvātureko makaradhvajasya
janārṇavānandanapūrṇacandro govindaveṇudhvanirullalāsa

14.13

mṛgā vimuktānyarasaprasaṅgā maunairavartanta vane vihaṅgāḥ
mukundagāne jagadeva jāne2 jātaṃ cidānandasamudramagnam

14.14

ānandane nandakiśoravaṃśīnāde'pi yanna dravatāmupetāḥ
citraṃ hi tatkiṃ punaratra citraṃ dārūṇi vṛndāvanaśākhinaste

14.15

bhṛṅgasvanāviṣkṛtasādhunādā govindagānānyabhinandamānāḥ
vyālolayan maulibhiva svakīyaṃ samīralolā vanaśākhino'pi

14.16

mukundameghe muralīninādaiḥ sudhārasaṃ muñcati cārumāle 3
hṛtkānane vallavanāgarīṇāṃ śṛṅgāraśākhī śatapallavo'bhūt

14.17

kācit karābhyāmadhṛtāsyakaṇṭhamanyātidhanyādharasīdhumādhāt
prauḍhā parā premavatī kucādrau karāmbujaṃ komalamānināya

14.18

nave latānāṃ kusumoparāge parāgapiṣṭātakavāhineva
āmantritā dhīrasamīraṇena sugandhinābandhurabandhubhāvāḥ

14.19

sugandhibhiḥ śvāsasamīracāraiḥ karapravālaiḥ pararāgabhāgibhiḥ
smitaprasūnena manohareṇa jetuṃ pravṛttā iva bālatālīḥ

14.20

vinyasya pādau pathi mandamandaṃ sthalāravindaprakaraṃ kirantyaḥ
nabho'ntarāle taralairapāṅgaiḥ kumudvatīkānanamādadhānāḥ

14.21

mukhāmbujena trivalītaraṅgaiḥ śobhājalairujjvalasindhulīnāḥ
smarotsave dhāturanalpaśilpaśailāvatīrṇā iva śaivalinyaḥ

14.22

mukhatviṣā medurayā sṛjantyo rākāniśānāyakakṣmalakṣmīm
śṛṅgārasindhoradhidevatā vā haripriyā vā harimāptukāmāḥ

14.22.p1

gatyā mataṅgānnayanaiḥ kuraṅgān girā pikānapyatilajjayantyaḥ
vismāpayantyo jagadaṅgabhāsā vane vilāsānabalā vitenuḥ

14.22.p2

antyakulakam

14.24

dṛṣṭvā hariṇyo hariṇāyatākṣīrakṣīṇatāruṇyamṛgendramadhyāḥ
viṣādabhītismaravismayānāṃ vane babhūvuḥ padamekadaiva

14.25

vane vihāre vanajekṣaṇānāṃ śikhaṇḍinastāṇḍavamārabhanta
dhammilabhārānubhave hiyaiva na śekurrullāsayituṃ kalāpān

14.26

vilāsinīnāṃ mahasāṃ nikāye kāye'patiṣyan na kathaṃ pataṅgāḥ
nirāvile'smin pratibimbadānaṃ latāvitānaṃ yadinā'bhaviṣyat

14.27

kucau likhantaḥ kacamāmṛśantaḥ śroṇītalādambaramāharantaḥ
āśliṣya śākhābhujayā bhujaṅgāstadā vadhūnāṃ taravo babhūvuḥ

14.28

prakampabhājā sahajālasena kareṇa śākhā namitāstarūṇām
vihāravāñchātiśayādakāri balādhikaṃ sāhasa maṅganābhiḥ

14.29

manāganāsāditapūrvameva tadīyamāmodamavāpya bhṛṅgāḥ
vihāya phullasthalapaṅkajāni⁷ vrajāṅganānāṃ vadanāni bhejuḥ

14.30

bhavannamūṣāmatha nātharūpo bhūpo yadūnāṃ dhṛtakāyakoṭiḥ
arīramattā madanātimattā bhogīva yogī bhagavān vaneṣu

14.31

latāḥ prasūnābharaṇapradānairnavapravālāvalitalpatānaiḥ
priyānupānīya haripriyāṇāṃ vane'bhavannarmasakhīsamānāḥ

14.32

mukhena sācismitasundareṇa kareṇa kāciddharakampitena
⁸priyāya nītaṃ kusumaṃ sakhīnāṃ jagrāha mugdhā mahatādareṇa

14.33

ehyehi vāmoru mamorukāyamāsthāya⁹ kuryāḥ kusumāvacāyam !
latāsu phullāsviti bhartṛmānamaṃmanyatānyā garalopamānam

14.34

ehi priye puṣpacayāya patyāvitibruvāṇe calitāṃ sapatnīm
vilokya tasthau calitāpi kācit sācīkṛtenānanapaṅkajena

14.35

vilokayantyā dayitaṃ sapatnyā rajaḥ kiran kausumamakṣipadme
dhīraḥ samīraḥ sahasā kayācidāśleṣi sānandamamāni mitram

14.36

dvayoḥ sapatnyorvanakelika hisle yāṃ prāharat prāṇapatiḥ prasūnaiḥ
sā prāpadaṅgeṣu parāgarāgaman‍yā dṛśorapyaparāgarāgam

14.37

kāntena kācid vihatā prasūnairasāvadūneva¹⁰ jaghāna tantaiḥ
priyāḥ priyāṇāṃ hi vihārakāle kāṃkṣanti vaiyātyavijṛmbhitāni

14.38

patyā sapatnījanasannidhāne pauṣpe'ṅganā dāmani dīyamāne
ghanānurāgasmitasundareṇa modaṃ samāvedayadānanena

14.39

priyeṇa vinyastapalāśamālamuro mṛgākṣyāḥ srutagharmmavāri
tasyānubimbāt sapadi prabhūtarmantargataṃ rāgamivojjagāra

14.40

priye sapatnījanakuntaleṣu11 praphullapuṣpastavakaṃ dadhāne
dṛgantakāntyā hṛdayasya hāraṃ cakāra kācit kuruvindasāram

14.41

kāmī janaḥ kaścana kaitavena manasvinīmānamapāninīṣuḥ
bhujaṅgamābhogamahāviśālāṃ tasyāḥ śirasyādhita puṣpamālām

14.42

asyūtacitrādhikacārumālānirmmāṇakarmmādbhutarśanena
kuñje kalāvānapi kopanāyāḥ kopaṃ ghanāṭopamapācakāra

14.43

sakhīsamakṣaṃ sumukhī niśamya kuñje kapotīkalakūjitāni
priyaṃ samāmantrayadiṅgitena kva dhīratā vairiṇi pañcabāṇe

14.44

hriyā sakhīnāṃ saha vallabhena rantuṃ prayātā api kuñjakoṣe
svadehadīptyā dalitāndhakārā dārā12 vihārāya na sambabhūvuḥ

14.45

sakhīṣu vismeramukhīṣu dūre dukūlahāre dayite haṭhena
kuñje ghanasphītapalāśapuñje vāso13 hi vāso'bhavadaṅganāyāḥ

14.46

aśokakuñje kutukena līnāṃ haṭhādalīnāṃ kalanādahṛdye
navoditābhiḥ kalikābhirasyā vilāsinīmanvabhinod vilāsī

14.47

udañcite puṣpacayāvacāye pāṇau tayā14 niṣpataduttarīye
nikuñjagehāntarago nigūḍhaṃ voḍhā navoḍhākucamāmamarśa

14.48

priye dadatyādaradṛṣṭipātaṃ jambīrayugme karajābhighātam
sagharmmapūrasrutirācakampe śampeva15 kāyaḥ kama lāyatākṣyāḥ

14.49

mahīyasā vairivadhūsamakṣaṃ snehena dehe dayitārpitāni
jahau na tatsaṅgatabhṛṅgadaṃśadūnāpi sūnābharaṇāni16 kācit

14.50

tadeva me nūnamanūnaśobhaṃ samarpayeti priyamarthayitvā
miṣāllatāsadmani rantukāmā17 viveśa rāmā ramaṇena kācit

14.51

vane vilāsavyasanena bālā patanmuśāmodapikālimālā
dhṛtiṃ bhayāpāyakṛtaḥ samānaṃ cakāra bhartuḥ parirambhadānam

14.52

mahīruho maulivilambi sūnaṃ vilāsadūnaṃ patimarthayantīm
āśliṣya gāḍhaṃ pulakācitāṅgīṃ cakarṣa pāṇau hasitāṃ natāṅgīm

14.53

keliṃ nikuñje kalayantyapūrva vihaṅgamānāṃ virutaṃ niśamya
bhayena bhartuḥ punaraṅga18 eva rākāniśānāthamukhī nililye

14.54

samaṃ sakhībhiḥ kusumāvacāye kāye kṣate kānanakaṇṭakena
samanyaraṃ19 bhartṛsukhāvahāni cakāra nārī bhayasītkṛtāni

14.55

iti prahṛṣṭāḥ smarakelijuṣṭāḥ sākaṃ mukundena bhṛśaṃ nananduḥ
vṛndāvane nandanasanFreekāśe te devadārā iva gopadārāḥ

14.56

atha guṇajitagopadāravṛndāṃ rahasi vidhṛtya kareṇa gopavṛndām
ṛtuvihitavanaśriyaṃ20 tadānīmakathayadeṣa vibhurnarābhimānī 21

14.57

pitā yasyānvīkṣāmbudhibahalane candramā rāmacandro
jagatkhyātā mātā jayamatiriti śrībhavānīva vandyā
kṛte tena śrīvaṃśamaṇikavinā kṛṣṇakāvye'tibhavye
gato diksaṃkhyāko rasikahṛdayollāsakaḥ sarga eṣaḥ

Harikeli 14

Contents