Harikeli 17
Harikeli 17
- Language
- Sanskrit
Contents
17.1
trayodaśasargaḥ
anyedyurātmakulajācaritānurūpe
takrasya vikrayaṇakarmaṇi dattacittāḥ
pāraṃ prayātumagamanmahimāṃśuṃkanyām
ābhīranīraruhadṛśo'tigabhīranīrām
17.2
udgattvarīḥ kacarucaḥ parivīkṣya tāsām
trāsāddbhutaṃ vigalitasya sudhākarasya
pīyūṣapiṇḍamiva kiṃ navanītakhaṇḍam
takraṃ payo' tirabhasādavaśā gṛhītvā
17.3
rādhā jagattrayajanīśirasāṃ prasādhā
medhā manojarabhasollasite sumekṣā
āmodinī1 ca muditā muditāyatākṣī
krīḍākalāsu kuśalā kamalābhidhānā
17.4
lolā kucācalacamatkṛtacārucolā
cañcannitambatalabhā2 api cañcalākhyā
nāmnā svabhāvavimalā vimalābhirāmā3
rāmā ramāpratikṛtirviramā daśaitāḥ
17.5
tāḥ puṣpitāḥ smitarucā phalitāḥ kucābhyām
4aṅgaprakāṇḍalacimaṇḍalasālabālāḥ
pluṣṭasya5 śaṅkarabhayaṅkaradṛṣṭipātaiḥ
jīvātujaṅgamalatā iva manmathasya
17.6
karṇollasatkanakakuṇḍalacārucakrabhrūcāpasañcaradapāṅgaturaṅgabāṇaiḥ
veṇīkṛpāṇalatayā gajarājagatyā
jetuṃ jaganti calitā iva kāmasenāḥ
17.7
lāvaṇyajālajaladheriva mathyamānāt
kāmena kāmijanamānasamandareṇa
bhūraṅkulakṣmalalitaṃ vacanāmṛtena
prāgudgataṃ vadanacandramudāharantyaḥ
17.8
śroṇīpathāṅgavilasadrasanākalāpamañjīramañjuka rakaṅkaṇaśiñjitena
cetobhuvo nikhiladigvijayaprayāṇe
jāne śubhāniva6 varānupadarśayantyaḥ
17.9
pratyaṅgasaṅgataguṇaiḥ parirabhya7 gāḍham
drāgākṣipakṣinivahānavalokakānām
lāvaṇyalobharabhasollasitānupetān8
utkaṇṭhayā bahulayā9 vaśatānnayantyaḥ
17.10
pīnastanadvitayatuṅgamasanniveśāt
uttuṅgitāni vasanāni hṛdā vasānāḥ
kāmasya bandhuvayasā jagatījigīṣoḥ
yātrāsu karppaṭagṛhāṇi kimarpitāni
17.10.p1
padmābhirāmavadanāḥ sphuradañjanākṣyo
rambhoravo ratimayaṃ hṛdayaṃ dadhānāḥ
ekā api sphuṭamanekasurāṅganānām
saṃsārasāgara iva pratibimbarūpāḥ
17.10.p2
ekādaśabhirādikulakam
17.12
tuṅgottaraṅgacayacaṅkramaṇatīrām
sāvarttanarttanavivarttigabhīranīrām
dṛṣṭvaiva bhānutanayāṃ yamadaivatasya
tā menire bhayabhṛto bhaginīṃ yathārtham
17.13
uktvā gurūmupagatā gṛhato hatāśāḥ
pāraprayāṇamanupāyamathākalayya
bālā viśuṣkalapanāstapanātmajāyāḥ
tīre cirāya sakalā10 vikalā niṣeduḥ
17.14
atrāntare taditi bhūriviṣādabhājām
abhyarccanīyamahimā jagatīvirājām
nāvā navāmbudanibhaḥ salile vilāsī
tāsāmasādhudamano harirāvirāsīt
17.15
dṛṣṭvā prahṛṣṭamanaso vrajanāyikāstāḥ
kṛṣṇaṃ gabhīramiva nīradharaṃ samastāḥ
ūcuḥ kalasvaramayaṃ kamanīyakaṇṭhyaḥ
kāmaṃ vanāntaraṇitā11 iva nīlakaṇṭhyaḥ
17.16
udvegacaurahṛtajīvanavittadātā
cintāmaṇistvamasi locanagocaro naḥ
diṣṭyā12 hare hariṇaśāvadṛśāmidānīm
nūnaṃ vinodaya dayodayadūnamantaḥ
17.17
dīne jane sakaruṇo'si guṇākaro'si
lokātigaprathitapauruṣabhūṣaṇo'si
śrīnandanandana kalindasutāpravāhapāraṃ praṇīya kuru naḥ paripūrṇakāmāḥ
17.18
pratyāha tāḥ prahasitānanapuṇḍarīko
devo dayānidhiridaṃ sudatīrvadantīḥ
dantāvalīdhavalakāntiparamparābhi -
rābhinnakālimamalāni jalāni kurvan
17.19
tuṅgastanīstaruṇatāmarasābhirāmanetrā vicitramadayauvanabhārabhājaḥ
jīrṇā taristaraṇijā'tividūrapārā
pāraṃ kathaṃ vata nayāmi nitambinīrvaḥ
17.20
gopyaḥ sukhaṃ nijagṛhān pratiyāta yūyam
asmadgirālamanubhūta parābhavaṃ mā
sambhāvitāya gamanaṃ na kadāpi dhīmān
karmmārabheta punaralpaphalaṃ viśiṣya
17.21
astyeva pāragamane yadi vā samīhā
yuṣmākamatra śatapatrasamānanetrāḥ
svaṃ svaṃ karaṃ dadatu mahyamanantaraṃ vaḥ
santārayāmi yamunāsamunā kṣaṇena
17.22
gopyastato jagadire jagadekanātham
nāthanti13 yaṃ tridaśanāthamukhāḥ sukhāni
anyāyavṛttinirate'pi nijādhināthe
muñcanti vācamucitāṃ na kadāpi dhīrāḥ
17.23
takre karaḥ kṣitibhujo na kadāpi dṛṣṭo
nāpi śruto na ca satāmanupālanīyaḥ
tatrāpi cet puruṣasāra taveha tṛṣṇā
kṛṣṇāvataṃsamavanerasi mā bhavāṅgaḥ
17.24
trātā vayaṃ bhagavatā14 bhavatāmbupātāt
chatrīkṛtena giriṇā mṛdupāṇipadme
vismṛtya tadvada balādabalāḥ kimittham
vyarthaṃ kadarthayasi kṛṣṇa karagrahāya
17.25
hāraṃ hṛdo harasi karṣasi mauliratnam
yatnaṃ karoṣi kucakañcukamocanāya
vyaktaṃ vada prakṛtisundara nandasūno
pāṭaccaro'si caratāṃ kimu kāmuko'si
17.26
takrasya vikrayakṛtaḥ kati vā na vārān
kurmmo gatāgatamanena kilāyanena
satyaṃ pratīhi puruṣottama dattapūrvam
urvīpatau na paṇamalpamapi smarāmaḥ
17.27
ārabhyate'bhinava eva yadi tvayā'yam
panthāstadā na kila naḥ punareṣa panthāḥ
vyarthaṃ prayāti viratiṃ sakalo'pi yāmo 15
yāmo gṛhāniti hi sundaramatra vidmaḥ
17.28
jāne yamādapi jano vijahāti bhītim
ākhyāti yastava manāgapi nāmadheyam
asmākamākalitayuṣmadupāśrayāṇām
dhigdaivamarkatanayaiva yadantarāyaḥ
17.29
āpatpayodhitaraṇe taraṇistavāṅghriḥ
bāhū vilolakaṭhinau taba kenipātau 16
ekaḥ satāṃ tvamasi keśava karṇadhāro
bhāro'tra vā bhavatu ko bhavati sthitenaḥ
17.30
ākarṇya tat praṇijagāda17 gadādharastāḥ
vyastāstadā bhajata nāvamarālanetrāḥ
eṣā bharaṃ gurutaraṃ na mṛdurbisoḍhā
voḍhāramalpakavayā iva nūtanoḍhā
17.31
smitvā mithastadanuvīkṣitavaktrapadmāḥ
padmāpatiṃ jagadire madirekṣaṇāstāḥ
śaktasya tārayitumīśa vadhūssamastāḥ
vyastāvabhāṣaṇavidhistava kāmacāraḥ
17.32
bhīmā kṛtāntabhaginī tarirapyasārā
dārā vayaṃ vanasadāmanabhijñacārāḥ
duṣpārapāragamane gajagāminīnām
tvāmantarā bhavatu kṛṣṇa ! parāyaṇaṃ kaḥ18
17.33
ambhonidhāvakuruthāḥ kila19 śailasetum
hetuṃ purā plavagakoṭigatāgatasya
etāḥ kiyatya iha tārayituṃ purastād
vyastākṣaraṃ vadasi nātha ! na lajjase kim
17.34
santāritāḥ śukasanandasanātanādyāḥ
nāvaṃ vinaiva bhavatā bhavatārasiddhāḥ20
tannaḥ kathaṃ kathaya kṛṣṇa kalindakanyāsantāraṇe sataraṇerapi te vilambaḥ
17.34.p1
saṃsārasindhutaraṇe taraṇistavaiva
cintā satāmiti vadanti hi vedavādāḥ
tartuṃ punaḥ kathaya kvaiva kalindakanyā
kṛṣṇe tvayi sphurati locanagocare naḥ
17.34.p2
cumbakam
17.36
udvelitāḥ sthitavatīryuvatīḥ samastāḥ
hastāmbujena taruṇastaraṇau niveśya
tāṃ prerayat puruṣavat prakṛtiṃ pravīṇaḥ
pāraṃ praṇetumaparaṃ tapaPrivateātmajāyāḥ
17.37
atrāntare taruṇavātanipātakampādāvartavartulitavāriṇi durnivārā
dhīrasya dhīratiśucā21 tamasīva gāḍhe
madhyetaraṅgiṇi 22 tariḥ sahasā mamajje
17.38
eṣā sakhīva sumukhī sukhamaṅkapālī23dānādarā''payati naḥ parapāramasyāḥ
snehāditīva daśa te paśupāladārāḥ
nāvā sahaiva yamunāsalile nilīnāḥ
17.39
kolāhalaḥ samabhavattaṭayostadānīm
sandhyācalakṣubhitasindhuninādaghoraḥ
ākarṇya karṇakuharacchiduraṃ yamuccaiḥ
tatrāgamannatiśucaḥ24 patayo'pi tāsām
17.40
candragopayutasenasaṃjñakau tārasenapadayuṅmadonmadau
25kuntinaḥ 26 sabalasālanāmakau 27 rābhaṇo'tha ramaṇo'pi te daśa
17.41
kāntāviyogavaḍavānalakīladuḥsthe28
mohārṇave mahati niṣpatitā hatāśāḥ
te bandhubhiḥ suvacanairupadiśyamānāḥ29
prāṇāniva svabhavanāni cireṇa bhejuḥ
17.42
harirapi saha tābhireva rantuṃ puramamalaṃ30 yamunājale sasarja
aghaṭitaghaṭanāpaṭīyasīyaṃ ghaṭayati kinna maheśvarasya māyā
17.43
pitā yasyānvīkṣāmbudhibahalane candramā rāmacandro
jagatkhyātā mātā jayamatiriti śrībhavānīva vandyā
kṛte tena śrīvaṃśamaṇikavinā kṛṣṇakāvye'tibhavye
samāpa̍t sargo'yaṃ triguṇaśikhiyugvedasaṃkhyāsametaḥ31